Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine sağlanan destek miktarının artırılması talebine ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Arslan (CHP), 25 Şubat 2026 tarihinde 7/41235 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 14 Nisan 2026).
İbrahim Arslan (CHP, Eskişehir). “Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine sağlanan destek miktarının artırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41235, 25 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41235-ozel-egitim-ve-rehabilitasyon-merkezlerine-saglanan-destek-miktarinin-artirilmasi-talebine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9b2252d9-ef82-4150-bc6e-019c9ea8b0fa
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Başkanlığınıza 28/4 dönem 7/39525 esas numarası ile sunulan, ancak Anayasa ve Meclis içtüzüğüne aykırı biçimde bugüne kadar yanıtlanmayan ve cevaplanmadığı gelen kağıtlarda ilan aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 24/02/2026
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, ülke genelinde yaklaşık 605 bin özel gereksinimli bireye, kamunun yerine getirmekle yükümlü olduğu bir hizmeti fiilen sunmaktadır. Bu merkezler aynı zamanda yaklaşık 60 bin eğitim emekçisini istihdam etmekte ve sosyal devlet ilkesinin sahadaki en somut karşılıklarından birini oluşturmaktadır.
Ancak son yıllarda asgari ücret, kira, enerji, ulaşım ve personel giderlerinde yaşanan yüksek oranlı artışlara karşın, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine ödenen destek tutarlarının aynı ölçüde güncellenmemesi nedeniyle, gelir-gider dengesi hızla bozulmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Eskişehir özelinde yapılan ve ülke geneline örnek teşkil eden güncel mali analizlerde; 150 öğrencili orta ölçekli bir rehabilitasyon merkezinin 2026 yılı itibarıyla aylık ortalama 100 bin TL'nin üzerinde zarar ettiği, bu tablonun devamı hâlinde çok sayıda merkezin faaliyetlerini sürdüremeyeceği açıkça ortaya konulmuştur.
Bu durum yalnızca kurumların değil, özel gereksinimli çocukların eğitime erişim hakkının ve ailelerin yaşam düzeninin de ciddi biçimde risk altına girmesi anlamına gelmektedir.
Nitekim sektörün Anadolu ve Trakya federasyonları ile üst konfederasyonu tarafından bu sorunlar kamuoyuna duyurulmuş, yakın zamanda Hazine ve Maliye Bakanlığı önünde eylem yapılmıştır.
Bu kapsamda;
I. Bakanlığınız, 2026 yılı itibarıyla özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin güncel maliyet yapısını (asgari ücret, kira, enerji, servis, personel giderleri) esas alan resmi bir maliyet çalışması yapmış mıdır?
SORULAR
Bu çalışma yapılmış ise; mevcut destek tutarlarının bu maliyetleri karşılamadığı ve çok sayıda merkezin sürdürülemez bir noktaya geldiği tespit edilmiş midir?
Bakanlığınız verilerine göre, Türkiye genelinde kapanma riski taşıyan veya borçlanarak faaliyetini sürdürmeye çalışan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi sayısı kaçtır?
Bu merkezlerin kapanması hâlinde, özel gereksinimli bireylerin eğitim hizmetinin kamu eliyle karşılanmasının devlete maliyeti hesaplanmış mıdır?
Sektör temsilcilerinin, destek tutarlarının asgari ücret veya enflasyon gibi objektif bir kritere bağlanması yönündeki taleplerine ilişkin Bakanlığınızın resmi değerlendirmesi nedir?
ÇÖZGER raporlarının yenilenmesinde yaşanan randevu gecikmeleri nedeniyle, destek eğitiminden fiilen yararlanamayan çocuk sayısına ilişkin Bakanlığınızın bir tespiti bulunmakta mıdır?
ÇÖZGER ve RAM rapor süreçlerindeki aksaklıkların, özel eğitim hizmetlerine erişimi kesintiye uğrattığı dikkate alındığında, bu konuda geçici veya kalıcı bir idari çözüm planlanmakta mıdır?
1 Mayıs 2026'ya ertelendiği açıklanan yüz tanıma sisteminin ertelenme gerekçesi nedir ve bu sürede oluşabilecek suistimallere karşı hangi denetim mekanizmaları işletilecektir?
Özel eğitim hizmetlerinden yararlanan bireyler için 27 yaş sınırı getirilmesine yönelik herhangi bir idari ya da mevzuat çalışması bulunmakta mıdır?
Bakanlığınızın 2024 yılında özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine ilişkin yaptığı memnuniyet anketlerinde yüksek memnuniyet oranları tespit edilmişken, bu hizmeti sunan kurumların ekonomik olarak çöküşe sürüklenmesi nasıl açıklanmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
İlgi * Li YZ0055 Ce gi :a) 17/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1800621 sayılı yazınız.
b) 23/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1803642 sayılı yazınız. 7/ Yeeğe
c) 24/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1804977 sayılı yazınız. 7 4 1974 , a
ç) 24/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1805220 sayılı yazınız 6 e 1!
d) 04/03/2026 tarihli ve E-43452547-120,07.04-1809371 sayılı yazınız. 7/4779
e) 05/03/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1811464 sayılı yazınız. // 11239
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Antalya Milletvekili Aliye COŞAR'ın 7/40140, Van Milletvekili Mahmut DİNDAR'ın 7/40451, Tekirdağ Milletvekili Selcan TAŞCI'nın 7/40560, Kayseri Milletvekili Aşkın GENÇ'in 7/40683, İstanbul Milletvekili (o Ali (OGÖKÇEK'in 740685, Kocaeli (Milletvekili (Ömer (Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7740696, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN'in 7/41076, Hatay Milletvekili Nermin YILDIRIM KARA'nın 7/41229 ve Eskişehir Milletvekili İbrahim ARSLAN'ın 7/41235 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
MMT Eğitim Bakanı
Huo3s ee in MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine, özel gereksinimli bireylere verdikleri destek eğitimler karşılığında 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Özel eğitim giderleri" başlıklı 43*üncü maddesinin birinci fıkrasındaki "Engelliler için sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili sağlık kurum veya kuruluşlarınca verilen Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporuyla asgari 9620 oranında engelli olduğu, 18 yaş altı çocukların Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu ile özel gereksinimi olduğu tespit edilen ve özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından da eğitsel değerlendirme ve tanılamaları yapılarak 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında açılan özel eğitim okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde verilen destek eğitimini almaları uygun görülen görme, işitme, zihinsel, bedensel yetersizliği olan bireyler ile dil ve konuşma, özel öğrenme güçlüğü, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerden ilgili destek eğitim programında belirtilen yaşlardaki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı bireylerin eğitim giderlerinin her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarı, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır. Bu engelli bireylerin engel grupları ve dereceleri ile engelinin niteliğine göre eğitim programlarının kapsamı ve eğitim süreleri, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle yönetmelikle belirlenir. " hükmü ile Bakanlığımızca her yıl yayımlanan "Özel Eğitime İhtiyaç Duyan Bireylere Verilecek Eğitim Desteği Tutarlarına İlişkin Tebliğ"de belirtilen ücretler doğrultusunda ayda 8 saat bireysel ve/veya 4 saat grup eğitimi karşılığında ödeme yapılmaktadır. Bu itibarla özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine yapılan ödemeler Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarlar çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.
Mezkur hüküm uyarınca, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alacak bireylerin yaş aralığının ilgili destek eğitim programlarında belirleneceği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 21.04.2021 tarihli ve 10 sayılı Karar'ı ile uygulamaya konulan destek eğitim programlarında, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde 0- 99 yaş aralığındaki bireylerin eğitim alabileceği açıkça belirtilmiştir. Bu itibarla, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden 0-99 yaş aralığındaki bireyler destek eğitim hizmetlerinden yararlanabilmekte olup, söz konusu yaş aralığına ilişkin mevcut uygulamada herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır.
Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde ders devam takipleri ile ödeme süreçlerine ilişkin olarak; 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Özel eğitim giderleri" başlıklı 43'üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Engelli bireylerin özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine veya birimlerine kayıt ve kabul işlemleri ile engelli birey ve eğitim personelinin ders devam takibi, 1/9/2018 tarihinden itibaren biyometrik kimlik doğrulama sistemi veya kameralı görüntüleme sistemi ile yapılır. Bu yöntemlerle ders devam takibi mümkün olmayan engelli bireylerin ders devam takibi ile kimlik doğrulama sistemi veya kameralı görüntüleme sistemine ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmü gereği özel gereksinimli bireylerin eğitim aldıkları kurumlarda ders devam takibinin yapılabilmesi ve kamu kaynaklarının etkin, verimli ve yerinde kullanılabilmesini sağlamak, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan özel gereksinimli bireylere eğitim vermeden eğitim verilmiş gibi gösterilmesi sonucunda kamu zararı doğmasını ve bireylerin eğitim haklarının ellerinden alınmasını engellemek amacıyla Biyometrik Kimlik Doğrulama Sistemi'ne (BKDS) geçilmiştir.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN
Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI , ama
BKDS'nin, ders devam takiplerinde ve ödemeye esas veri olarak kullanılması sürecine ilişkin olarak Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünce tüm valiliklere 14.07.2025 tarihli ve E-35235946-410.07-136584411 sayılı yazı ile bildirilmiş ve 04.11.2025 tarihli ve E-35235946- 410.07-145516194 sayılı yazı ile tekrar hatırlatılmıştır.
Ancak Bakanlığımıza bağlı faaliyette bulunan özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimleri ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden bir kısmının BKDS üzerinden Bakanlığımız bilişim sistemlerine entegrasyonlarının sağlanmadığı anlaşıldığından kurumların BKDSnin belli şartlar dahilinde 1/1/2026 tarihinden sonra kullanılacağı Özel Öğretim Genel Müdürlüğünün 27.11.2025 tarihli ve E-16915068-410.07-147430246 sayılı yazısı ile duyurulmuştur. Nitekim Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin Geçici 4'üncü maddesine "Biyometrik kimlik doğrulama sistemi 1/1/2026 tarihine kadar Bakanlığın bilişim sisteminde kullanılan biyometrik kimlik doğrulama sistemine entegre edilmiş veya edilecek kurumlara, 1/5/2026 tarihine kadar verilen eğitimler için 30 uncu maddenin ikinci fıkrasına göre ödeme yapılır. Biyometrik kimlik doğrulama sistemi 1/1/2026 tarihinden sonra Bakanlığın bilişim sisteminde kullanılan biyometrik kimlik doğrulama sistemine entegrasyonu yapılan kurumlara, 1/1/2026 tarihinden entegrasyon yapılan tarihe kadar kurumlarında verilen eğitimler için 30 uncu maddenin ikinci fıkrası kapsamında ödeme yapılmaz." hükmü eklenmiştir.
Öte yandan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin denetimleri Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin "İnceleme, Soruşturma ve Denetim" başlıklı 27'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Bakanlık müfettişi/Bakanlık müfettiş yardımcısı veya il milli eğitim müdürlüklerince görevlendirilen eğitim müfettişi/eğitim müfettişi yardımcısı, il milli eğitim müdür yardımcısı, il/ilçe milli eğitim şube müdürü veya diğer denetim yetkisi bulunanlarca yapılan inceleme/soruşturma/denetimlerde onayın alındığı aydan önceki geriye dönük olarak en az 90 günlük kamera kayıtlarını ve biyometrik kimlik doğrulama sistemi verilerini sunamayan ve/veya Özel Eğitim Modülü üzerindeki eğitim saatleriyle biyometrik kimlik doğrulama sistemi verileri ve kamera görüntüleri arasında uyuşmazlık bulunan kurumlara ödemenin yapılmış olması hâlinde, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesi ikinci fıkrasında yer alan hükümlere uygun işlem yapılır. " hükmü doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını, hesap verebilirliği ve mali saydamlığı sağlamak üzere gerekli denetimler yapılmaktadır.
Özel gereksinimli bireylerin ve eğitim personelinin rehberlik ve araştırma merkezlerinde (RAM) yüz imzasının üretilmesi, bu yüz imzalarının şifreli olarak özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde kurulacak olan sisteme yüklenmesi, bireylerin kuruma geliş/gidişi sırasında bireyleri biyometrik olarak tanıyarak Bakanlığımız MEBBİS sistemlerine devam bilgilerini aktaracak ve tüm bu süreçleri bilgi güvenliği, kişisel verilerin korunması, sisteme müdahale edilememesi gibi kriterlere uygun gerçekleştirecek sistem sayesinde özel gereksinimli bireylerin kurumlarda eksiksiz eğitim alması ve herhangi bir hak kaybı yaşamaması amacıyla söz konusu yönetmeliklerde düzenleme yapılmıştır.
Merkezi sınavlarda görme yetersizliği olan öğrenciler, "Engelli Sağlık Kurulu Raporu" ya da "Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER)" bulunan öğrenciler merkezi sistem sınavlarında sınav tedbir hizmetinden faydalanabilmektedir. Bu kapsamda özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin yetersizlik durumlarına uygun sınav tedbir hizmeti alabilmeleri ve bu öğrencilerin bilgilerinin sisteme işlenmesi amacıyla kayıtlı olduğu okulun bulunduğu bölgede hizmet veren rehberlik ve araştırma merkezine müracaat etmesi gerekmektedir. Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilere RAM tarafından, MEBBİS-RAM Modülüne işlenen bilgiler doğrultusunda sınav tedbir hizmeti verilmektedir. Bu süreç, her yıl yayımlanan sınav kılavuzları doğrultusunda, öğrencinin ihtiyacı ve velinin talebi esas alınarak okul müdürlükleri ile Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM) koordinasyonunda yürütülmektedir.