Sayıştayın 2023 ve 2024 yılı denetim raporlarında EÜAŞ ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin
Kaynak göster
Hüseyin Olan (DEM Parti), 4 Mart 2026 tarihinde 7/41581 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 21 Nisan 2026).
Hüseyin Olan (DEM Parti, Bitlis). “Sayıştayın 2023 ve 2024 yılı denetim raporlarında EÜAŞ ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41581, 4 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41581-sayistayin-2023-ve-2024-yili-denetim-raporlarinda-euas-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tespitlere (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ef8b1dc5-6ca9-4783-89f1-019cbce8b67c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim.
Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞY'nin 2023 ve 2024 yıllarına ait Sayıştay Denetim Raporları ile kurumun kendi internet sitesinde yayımlanan 2024 Yılı Faaliyet Raporu birlikte incelendiğinde; kamu yararı, mali disiplin, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri açısından ciddi çelişkiler ve süreklilik arz eden yapısal sorunların bulunduğu görülmektedir. Sayıştay raporlarında bütçe hedefleri ile gerçekleşmeler arasındaki yüksek sapmaların 2023 yılında olduğu gibi 2024 yılında da devam ettiği, özellikle tüm alım tutarı, üretim maliyetleri, net satış tutarları ve yatırımlar kalemlerinde öngörülen hedeflerin önemli ölçüde tutturulamadığı, buna karşın faaliyet raporunda kurumsal performansın olumlu bir tabloyla sunulduğu anlaşılmaktadır. Bu durum, kamuoyuna sunulan bilgiler ile denetim bulguları arasında ciddi bir uyumsuzluk bulunduğunu göstermektedir.
2023 yılında dönem kârı olarak açıklanan tutarın, 2024 yılında dönem zararı olarak gerçekleşmesine rağmen bu yapısal bozulmanın nedenlerine faaliyet raporunda açık ve denetlenebilir bir biçimde yer verilmediği, üretim maliyetlerindeki artışın, enerji alım-satım politikalarının ve bütçe sapmalarının kamu zararına yol açıp açmadığının net biçimde ortaya konulmadığı görülmektedir. Sayıştay raporlarında 2023 yılında tespit edilen bazı bulguların 2024 yılında da devam ettiği, önceki yıl yapılan uyarı ve önerilere rağmen gerekli düzeltici işlemlerin hayata geçirilmediği anlaşılmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2023 ve 2024 yıllarında bütçe hedefleri ile gerçekleşmeler arasında Sayıştay raporlarında tespit edilen yüksek sapmaların nedenleri nelerdir? Bu sapmalar nedeniyle oluşan kamu zararının tespiti yapılmış mıdır?
Kurumun 2024 Yılı Faaliyet Raporu'nda olumlu bir performans tablosu çizilmesine rağmen Sayıştay Denetim Raporu'nda yer alan olumsuz bulguların faaliyet raporunda yeterince yer almamasının gerekçesi nedir? Faaliyet raporları hazırlanırken Sayıştay bulgularının dikkate alınmaması kurumsal bir tercih midir?
Elektrik Üretim Anonim Şirketi Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin 2023 ve 2024 yıllarında ayrı ayrı olmak üzere aldıkları huzur hakkı ve ücretlerin toplam tutarı ne kadardır, bu kişilerin aynı dönemlerde başka kamu veya özel kurum ve kuruluşlarda görev alıp almadıkları, bu görevlerden elde ettikleri ücret, huzur hakkı veya benzeri tüm ödemelerin toplamı ne kadardır?
Yönetim kurulu başkan ve üyeleri hakkında bugüne kadar açılmış adli veya idari bir soruşturma ya da verilmiş bir ceza bulunmakta mıdır, bulunuyor ise bu soruşturma ve davaların konusu, kapsamı ve mevcut durumları nedir?
Elektrik Üretim Anonim Şirketi'nin enerji alım-satım politikaları, üretim maliyetlerindeki artış ve bütçe sapmaları dikkate alındığında, bu süreçlerin yurttaşlara yansıyan elektrik maliyetleri üzerindeki etkisi nedir?
Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin birinci ve ikinci derece akrabalık bağı bulunan yakınları söz konusu şirkette veya başka bir Kamu İktisadi Teşebbüsünde herhangi bir görevde bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise hangi KİT"te ve görevi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 555 sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca, bilanço esasına göre defter tutan şirketlerin mali tablolarına 2023 yılından itibaren enflasyon muhasebesi uygulanması zorunlu hale getirilmiştir. Bu yasal zorunluluk kapsamında hazırlanan Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) 2024 yılı mali tablolarında; enflasyon düzeltmesi öncesi dönem kârı 13.854.002.941,08 TL olarak hesaplanmışken, söz konusu düzeltme işlemi neticesinde muhasebesel olarak 12.391.718.071,80 TL dönem zararı oluşmuştur. Ancak 24.10.2024 tarihli ve 7529 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme neticesinde EÜAŞ, Vergi Usul Kanunu'nun geçici 33. maddesi kapsamına alınmıştır. Bu doğrultuda, 2024 yılı Kurumlar Vergisi beyannamesinde enflasyon muhasebesinden kaynaklı gelir ve giderler dikkate alınmayarak gerekli düzeltmeler yapılmış; neticede 15.120.579.291 TL mali matrah üzerinden 3.780.144.822,81 TL kurumlar vergisi beyan edilerek ödenmiştir. Dolayısıyla, EÜAŞ"'ın 2024 yılı faaliyet dönemi operasyonel anlamda zararla sonuçlanmamıştır.
Bütçe gerçekleşmeleri incelendiğinde; işletme bütçesi kullanım oranının 2023 yılında 967,67, 2024 yılında ise "088,61 seviyesinde kaldığı, herhangi bir bütçe aşımının söz konusu olmadığı tespit edilmiştir. 2015 yılından bu yana Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde bağımsız denetim sürecine tabi olan EÜAŞ'ın mali tabloları; Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) ile uyumlu, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri doğrultusunda hazırlanmakta ve bağımsız denetçilerce onaylanmaktadır. Bu kapsamda yıllık mali tablolar ile faaliyet raporlarında yer alan veriler arasında bir uyumsuzluk bulunmamaktadır.
Faaliyet raporlarının içeriği ise, Genel Yatırım ve Finans Programı ile 28.08.2012 tarihli ve 28395 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Şirketlerin Yıllık Faaliyet Raporunun Asgari İçeriğinin Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre belirlenmektedir. Söz konusu mevzuatta, Sayıştay denetim bulgularının faaliyet raporlarında yer almasına dair bir yükümlülük bulunmadığından, raporlamalar mevcut yasal çerçeveye uygun olarak gerçekleştirilmektedir.
EÜAŞ tarafından mesken tüketicilerine doğrudan elektrik enerjisi satışı gerçekleştirilmemekte olup, satış faaliyetleri 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Elektrik Dağıtım Şirketleri ile Görevli Tedarik Şirketlerine yönelik sürdürülmektedir. Nihai kullanıcıların korunması politikası doğrultusunda, elektrik enerjisi talebi öncelikle öz kaynaklı üretimden karşılanmakta; üretimin yetersiz kaldığı dönemlerde ise enerji piyasasından temin yoluna gidilmektedir.
EÜAŞ Yönetim Kurulu Başkanı ve Üyelerine 399 Sayılı Kanun Hükmünde Karamamenin 34*üncü maddesi kapsamında yürüttükleri görevin karşılığı ücret ödenmekte olup, bu kişilerin birinci derece ve ikinci derece akrabalık bağı bulunan yakınları EUAŞ bünyesinde herhangi bir görevde bulunmamaktadır.