Yap-işlet-devret modeliyle işletilen köprü ve otoyollardan yapılan geçiş ihlallerinden kaynaklanan alacakların tahsiline ilişkin
Kaynak göster
Gamze Akkuş İlgezdi (CHP), 4 Mart 2026 tarihinde 7/41656 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 17 Nisan 2026).
Gamze Akkuş İlgezdi (CHP, İstanbul). “Yap-işlet-devret modeliyle işletilen köprü ve otoyollardan yapılan geçiş ihlallerinden kaynaklanan alacakların tahsiline ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41656, 4 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41656-yap-islet-devret-modeliyle-isletilen-kopru-ve-otoyollardan-yapilan-gecis-ihlallerinden-kay (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aaeaf0a8-c6db-443c-aaa8-019cbd1b6e6a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 44 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. e AKKUŞ İLGEZDİ nbul Milletvekili
"Yap-İşlet-Devret" modeliyle işletilen otoyol ve köprü geçişlerinde, gişelerde nakit ödeme seçeneğinin kaldırılması vatandaşları mağdur etmektedir. Geçiş anında ödeme yapmak isteyen ancak HGS/OGS bakiyesi yetersiz olan veya sistemsel sorun yaşayan yurttaşlar, nakit ödeme imkanı tanınmadığı için zorunlu olarak "ihlalli geçiş" kategorisinde değerlendirilmektedir. Bu durum, vatandaşların kendi rızaları dışında asıl ücretin 4 katı tutarında ağır para cezalarıyla karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Ödeme kanallarının kısıtlanması ve üzerine eklenen fahiş cezalar, kamu hizmeti anlayışıyla bağdaşmamakta ve toplumda, işletici firmalara haksız kazanç sağlandığı algısı oluşmaktadır.
Bu bağlamda;
I. YİD modeliyle işletilen otoyol ve köprülerde, son on yılda "ihlalli geçiş" yapan araç sayısı kaçtır?
SORULAR
Söz konusu otoyol özelleştirmeleri kapsamında, bugüne kadar tahsil edilen toplam ceza tutarı (asıl geçiş ücreti hariç, faiz ve katlamalı cezalar dahil olmak üzere) ne kadardır?
İhlalli geçişler nedeniyle tahsil edilen bu ceza gelirlerinin ne kadarı işletici şirketlerin kasasına girmiştir? Bu ücretlerin devlete herhangi bir doğrudan girdisi bulunmakta mıdır? a
Vatandaşlardan tahsil edilen katlamalı ceza tutarları, ilgili işletici firmalara yapılan "araç geçiş garantisi" ödemelerinden mahsup edilmekte midir?
Gişelerde nakit ödeme imkanının kaldırılma gerekçesi nedir?
İhlalli geçişlerin önüne geçmek amacıyla gişelerde tekrar nakit ödeme seçeneği sunulmasına veya kredi kartı gibi alternatif anlık ödeme yöntemlerinin zorunlu hale getirilmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
Ülkemizde; 3996 sayılı "Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun" uyarınca, Kamu Özel İşbirliği kapsamında yapılan ve Görevli Şirket tarafından işletilen projelerde; tüm iş ve işlemler; mevzuatına uygun olarak, Uygulama Sözleşmelerinde yer alan hükümler çerçevesinde yürütülmektedir.
Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeliyle yapılarak görevli şirketler tarafından işletilen otoyol ve köprülerde geçiş ücretleri çıkış gişelerinde sadece HGS ödemelerinin alındığı ve hem HGS hem nakit ödemelerin ortak alındığı gişeler olarak ayrılmıştır. Gişelerde hangi tür ödemenin yapıldığı başüstü gişe tabelalarında ayrı renk ile bilgilendirilmektedir.
Ücretli otoyol ve köprü geçişlerinde asli ödeme kanalı HGS hesapları olduğundan, araç sahiplerinin; araçta geçerli HGS etiketini bulundurması, HGS hesabında yeterli bakiye bulundurması, banka hesabı veya kredi kartı ile otomatik yükleme talimatı vermesi hususlarını yerine getirmesi gerekmektedir.
Karayolları Genel Müdürlüğünün işletiminde ve KÖİ modeliyle yapılarak görevli şirketler tarafından işletilen otoyol ve köprülerde geçiş ücretlerinin tahsili "6001" sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine göre yapılmaktadır.
Yabancı plakalı araçlara ait ihlalli geçiş ücretlerinin gümrük kapılarında tahsili için kanun değişikliği yapılmış olup, Karayolları Genel Müdürlüğünün işletimindeki otoyollara ek olarak KÖİ projeleri kapsamındaki otoyol ve köprülerden ihlalli geçiş yapan araçların da borçlarını ödemeden yurt dışına çıkışına izin verilmemektedir. KÖİ projeleri kapsamında tahsil edilen tutarların, Y060'ı hizmet payı olarak genel bütçeye gelir kaydedilmekte, 9640'ı ise görevli şirketlerin hesabına aktarılmaktadır.
Abdulkadir URALOĞLUBakan