Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yapılması planlanan GES projesinin çevresel etkilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Diyarbakır'ın Sur ilçesi kırsalında planlanan ZENKAR-I GES projesine karşı köylüler ve bölge halkı, başta mera alanlarının tahribi ve geçimlik yaşamın ortadan kalkması riski olmak üzere, projenin kamusal yarar üretmediğini, doğayı, tarımı, hayvancılığı ve yaşam alanlarını tehdit ettiğini belirtmektedir. Basına yansıyan iddialarda proje sahasının arkeolojik/kültürel miras açısından risk taşıdığı, hatta sit niteliği taşıyabileceği; bu nedenle yürütmenin durdurulması ve bağımsız inceleme yapılması gerektiği ifade edilmektedir. Enerji üretimi elbette kamusal bir ihtiyaçtır. Ancak enerji yatırımı adı altında meraların, tarım alanlarının ve kültürel mirasın feda edildiği, yerel halkın rızasının yok sayıldığı ve yaşam alanlarının "yatırım alanına" çevrildiği bir süreç, toplumsal barışı da doğrudan zedeler.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. Söz konusu GES projesine ilişkin ÇED süreci hangi aşamadadır? "ÇED Gerekli Değildir/ÇED Olumlu" kararı verilmiş midir? Verildiyse tarih ve karar numarası nedir?

2. Proje sahası veya etki alanı içinde mera niteliği bulunan alan var mıdır? Varsa mera vasfının kaldırılması/amacı dışında kullanım için hangi işlemler yapılmıştır?

3. Mera tahsisinde, bölgedeki hayvancılık ve geçim üzerindeki etki değerlendirmesi yapılmış mıdır? Yapıldıysa rapor kamuoyuna açık mıdır?

   Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat C-203 TBMM/ANKARA

4. Proje sahası veya yakın çevresinde arkeolojik sit, tescilli kültür varlığı, mozaik/kalıntı bulunduğu iddiaları araştırılmış mıdır? Kültür Varlıklarını Koruma Kurulları tarafından yerinde inceleme yapılmış mıdır?

5. Proje için verilen izinlerde "koruma-kullanma dengesi" nasıl kurulmuştur? "Kamu yararı" gerekçesi hangi somut verilerle ortaya konmuştur?

6. Proje alanında ağaç kesimi, hafriyat, tel örgüleme, yol açma gibi faaliyetler başlamış mıdır? Başladıysa hangi izin ve denetim mekanizmaları işletilmiştir?

7. Projeyi yürüten şirket/şirketler kimlerdir? Hangi tarihte hangi kurumdan hangi izinleri almışlardır?

8. Yerel halkın itirazlarını değerlendirmek üzere halkın katılımı toplantısı, teknik bilgilendirme, bilirkişi incelemesi yapılmış mıdır? İtirazlar kaç gün içinde ve hangi gerekçelerle reddedilmiştir?

9. Proje sahasının su kaynakları, toprak yapısı ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkilerine dair bağımsız bilimsel rapor var mıdır? Yoksa Bakanlıklar neden yoktur?

10. Mera ve kültürel miras riskleri nedeniyle proje hakkında işlemlerin durdurulması, yeniden değerlendirme ve bağımsız inceleme başlatılması düşünülmekte midir?

    Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat C-203 TBMM/ANKARA