Muş'un Varto ilçesine bağlı Çallıdere köyündeki mera arazisinde yürütülmesi planlanan jeotermal kaynak arama faaliyetlerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'nci ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Evri ZVANOĞLU İstanbul Milletvekili

Muş Valiliği İl Mera Komisyonu'nun 20.01.2026 tarih ve 2026/03 numaralı kararı ile Varto İlçesi Çallıdere Köyü sınırlarında bulunan ve toplam yüzölçümü 453.494,83 m2 olan mera vasıflı 104 ada | parselin 5.560,13 m2'lik kısmı üzerinde, Ignis H2 Enerji Üretim Anonim Şirketi uhdesinde bulunan Ar:2023/02 sayılı Jeotermal Kaynak Arama ruhsatına dayanılarak GZL-4 Doğu 693252- Kuzey:434900 koordinatları içinde "Jeotermal Kaynak Arama Projesi Kapsamında Sondaj Çalışması" yapılması için 4342 Sayılı Mera Kanununun 14. maddesinin (a) bendi kapsamında, ruhsat bitim tarihi olan 30.11.2026tarihini takiben eski vasıf ve kapasitesine getirilerek tekrar mera özel siciline kaydedilmesi koşuluyla, bu süre içerisinde arama faaliyetlerine mahsus olmak üzere valilik izni talebinin uygun görülmesine karar verilmiştir.

Buna göre;

SORULAR

1. Çallıdere 104 ada | parselin için tahsis amacı değişikliği yapılmadan önce, söz konusu alanda rezerv tespitine yönelik arama faaliyeti mi tamamlanmış, yoksa henüz arama aşamasında mıdır?

2. Arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenmeden 4342 Sayılı Mera Kanununun 14. maddesinin (a) bendi kapsamında işlem tesis edilmesi hukuk aykırı değil midir?

3. 4342 Sayılı Mera Kanununun 14. maddesinin (a) bendi kapsamında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı"nın resmi talebi olmuş mudur ? Komisyon kararı, defterdarlık görüşü ve valilik onayı usulüne uygun alınmış mıdır?

4. Bahsedilen proje kapsamında sondaj faaliyeti yürütülmesi için Çallıdere 104/1 numaralı parselin mera vasfının değiştirilmesi zorunlu mudur? Sondaj noktası yalnızca bu parselde mi konumlandırılabilmektedir? Mera niteliği taşımayan alternatif bir alan değerlendirilmiş midir? Zaruret tespitine ilişkin teknik rapor ve komisyon değerlendirmesi var mıdır?

   17510 4 1 V 4 5

5. 4.037,99 Hektar ruhsat alanında 8 hektar ÇED Alanı belirlenmiş olup 10 Adet Jeotermal Kuyu açılması planlanlamakta olup, projede ilgili poligonlardan bir kısmı Çallıdere Köyü 104 ada | parsel, Teknedüzü Köyü 110 ada 3 parsel, Küçüktepe Köyü 110 ada 15 parsel, Güzelkent Köyü 103 ada 34 parsel ve Güzelkent Köyü 112 ada 2 parsel üzerinde olacaktır.

   Bahsi geçen parseller Mera vasıflı ve Kamu orta mallarından olmasına karşılık, a. Neden sadece Çallıdere 104/1 parseli yönünden bu izin verilmiştir ? b. Diğer parseller yönünden de 4342 sayılı Mera Kanunu kapsamında verilen izinler var mıdır? e. Projenin tüm mera parsellerine olan toplam etkisi, sebep olacağı ekolojik yıkım ve ekonomik zarar, toplam mera kaybı komisyon tarafından bir bütün olarak değerlendirilmiş midir? d. Her parselin ayrı ayrı ele alınması, kamu yararı analizinin parçalanması ve komisyonun bütüncül denetim işlevinin fiilen işlevsiz kılınması sonucunu doğurmakta mıdır? e.) Toplam etki hesaplanmadan verilen her tek parsel izni, kamu zararının görünmez kılınması için bilinçli bir yöntem midir?"

6. Sondaj alanlarının tarım arazileriyle çakışması sebebiyle, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu gereğince alınması gereken "Tarım Dışı Kullanım İzni" mevcut mudur?

7. Anayasal koruma altındaki ve "Kamu Orta Malı" statüsündeki meraların, bir özel şirketin jeotermal faaliyetine açılması "kamu yararı" ilkesiyle nasıl bağdaşmaktadır? Bölge halkının hayvancılık faaliyetlerinin sekteye uğraması Bakanlığınızca hesaplanmış mıdır?

8. Mera alanlarının parçalanması ve sondaj kimyasallarının bu alanlara sızma riski, bölgedeki hayvancılık ekonomisini ve hayvansal gıda güvenliğini nasıl etkileyeceği hususları dikkate alınmış mıdır?