Muş'un Varto ilçesinde jeotermal kaynak arama ve sondaj faaliyetleri için ruhsat verilen alanlara ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasanın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96'nci ve 99'uncu maddeleri gereğince saygıyla talep ederim. 09.03.2026 gan DEMİR

Muş Valiliği İl Mera Komisyonu'nun 20.01.2026 tarih ve 2026/03 numaralı karan ile Varto İlçesi Çallıdere Köyü sınırlarında bulunan ve toplam yüzölçümü 453.494,83 m2 olan mera vasıflı 104 ada 1 parselin 5.560,13 m2'lik kısmı üzerinde, Ignis H2 Enerji Üretim Anonim Şirketi ubdesinde bulunan Ar:2023/02 sayılı Jeotermal Kaynak Arama rıhsatına dayamılarak GZL-4 Doğu 693252- Kuzey:434900 koordinatları içinde "Jeotermal Kaynak Arama Projesi Kapsamında Sondaj Çalışmaşı" yapılması için 4342 Sayılı Mera Kanununun 14. Maddesinin (a) bendi kapsamında, ruhsat bitim tarihi olan 30.11.2026tarihini takiben eski vasıf ve kapasitesine getirilerek tekrar mera özel siciline kaydedilmesi koşuluyla, bu süre içerisinde arama faaliyetlerine mahsus olmak üzere valilik izni talebinin uygun görülmesine karar verilmiştir.

Hayvancılığın bölge ekonomisinin temel geçim kaynaklarından biri olduğu Varto ilçesinde, geniş mera alanlarının sondaj faaliyetlerine açılması; mera bütünlüğünün bozulması, yer altı ve yer üstü su kaynaklarının zarar görmesi, kimyasal sızıntı riskleri ve bölge halkının geçim kaynaklarının olumsuz etkilenmesi gibi ciddi kaygılara neden olmaktadır. Bu durum, projeye ilişkin kamu yararı değerlendirmesi, çevresel etkiler ve hayvancılık faaliyetlerine olası etkiler bakımından kapsamlı bir inceleme yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Muş ili Varto ilçesinde jeotermal kaynak arama ve sondaj faaliyetleri için ruhsat verilen toplam alan kaç hektardır? Bu ruhsat sahası içerisinde kaç köy ve kaç farklı mera parseli bulunmaktadır?

   TBMM Halkla İlişkiler Binası No: F122

2. Söz konusu proje kapsamında mera vasfına sahip alanların kullanımı için 4342 sayılı Mera Kanunu uyarınca alınmış izinler nelerdir? Bu izinler hangi tarihlerde ve hangi kurumların görüşü alınarak verilmiştir?

3. Proje kapsamında planlanan sondaj faaliyetlerinin çevreye etkilerini değerlendirmek amacıyla Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci işletilmiş midir? İşletilmiş ise ÇED raporunda bölgedeki hayvancılık faaliyetlerine ilişkin hangi değerlendirmeler yapılmıştır?

4. Jeotermal sondaj faaliyetlerinde kullanılacak kimyasalların yer altı su kaynaklarına ve mera alanlarına sızma riskine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış bir risk analizi var mıdır?

5. Sondaj faaliyetlerinin yapılacağı alanların çevresinde yaşayan üreticilerin hayvancılık faaliyetleri ile ilgili ekonomik kayıpları oluşması halinde herhangi bir tazmin veya telafi mekanizması öngörülmekte midir?

6. Proje kapsamında açılması planlanan jeotermal kuyuların her biri için ayrı ayrı çevresel ve tarımsal etki değerlendirmesi yapılmış mıdır?

7. Bölgedeki mera alanlarının parçalanmasının hayvan otlatma kapasitesini düşüreceği yönündeki iddialar Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir?

8. Jeotermal arama ve sondaj faaliyetlerinin alternatif olarak mera niteliği taşımayan alanlarda yürütülmesine yönelik bir fizibilite çalışması yapılmış mıdır?

9. Varto ilçesinde planlanan bu proje kapsamında yerel halkın, muhtarların ve üretici birliklerinin görüşleri alınmış mıdır?

10. Bakanlığınız tarafından mera alanlarının enerji projelerine tahsisi konusunda ulusal ölçekte belirlenmiş bir politika veya sınırlama bulunmakta mıdır?

    TBMM Halkla İlişkiler Binası No: F122