Sayıştayın 2024 yılı Denetim Raporu'nda TÜRASAŞ ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim.

Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii AŞ'nin (TÜRASAŞ) Sayıştay denetim raporlarında yer alan mali veriler, teşekkülün kamu kaynaklarını kullanma biçimi ve kamu yararı bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Bakıldığı zaman 2024 yılı Sayıştay raporunda teşekkülün 2023'te 19.435.000 TL dönem net kârı elde etmişken, 2024'te 261.538.000 TL dönem net zararına geçtiği, buna karşın net satışların 3.778.729.000 TL'den 9.080.385.000 TLye yükseldiği görülmektedir. Bu tablo, satışlar artarken kâr/zarar dengesinin

| hızla bozulduğunu, maliyet, planlama, tedarik, stok ve yönetim süreçlerinde yapısal bir yönetim zaafı bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca 2024 yılı raporunda çalışmayan kısım giderlerinin 182.023.731,39 TL olduğu, bunun malzeme eksikliği (112.744.826,69 TL) ve sipariş eksikliği (36.248.730,00 TL) gibi nedenlerle gerçekleştiği belirtilmekte, "sipariş eksikliği" varken "kapasite fazlalığı/ivedilik" gerekçesiyle üçüncü şahıslara iş ihale edilmesinin çelişkili olduğu ifade edilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Diğer yandan 2023 yılı raporunda da olağandışı gider ve zararların önemli bir kısmının sipariş eksikliğine bağlı çalışılmayan kısım gider ve zararlarına yansıdığı belirtilmiştir. Yani bu sorun bir yıllık değil süreklilik gösteren bir yönetim problemidir.

Yine 2024 raporunda kıdem tazminatı karşılıklarının bugüne kadar ayrılmadığı tespit edilmekte, bu nedenle emekli olan personele ödenen kıdem tazminatlarının olağandışı giderlere yansıdığı ve 2024"te bu kapsamda 175.503.902 TL ödeme oluştuğu ifade edilmektedir. YiTS8

Ayrıca 2024 raporu yıllardır işlem görmeyen yüksek tutarlı stokların bulunduğunu (2019 öncesi tedarik edilen ve hiç kullanılmayan ilk madde/malzeme stokları: Eskişehir 15.389.591,92 TL, Sivas 12.847.035,82 TL, Sakarya 14.848.478,08 TL) ortaya koymakta, ihtiyaç fazlası malzemenin mevzuata aykırı biçimde ihalesiz satışı bakımından sorumlular hakkında Teftiş Kurulu'nca soruşturma önerildiği belirtilmektedir.

2023 raporunda ise Sayıştay'a elektronik ortamda sunulması gereken defter, kayıt, belge ve bilgilerin gönderilmemesi yönünde bulgu bulunduğu görülmektedir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. TÜRASAŞ'ın 2023, 2024 ve 2025 yılları itibarıyla net satışları, satışların maliyeti, faaliyet giderleri, finansman giderleri ve dönem net kârı/zararı kalemlerinin her biri için gerçekleşen tutarlar ile bu kalemlerdeki değişimin gerekçeleri nelerdir? 2024'te net satışlar ciddi biçimde artmışken teşekkülün kârdan zarara geçmesinin temel nedenleri hangi yönetim kararlarıyla bağlantılıdır

2. 2023 yılında da sipariş eksikliği nedeniyle çalışılmayan kısım gider ve zararlarının olağandışı giderlerde önemli pay tuttuğu belirtilmişken, 2024'te aynı sorunun sürmesinin sebebi nedir?

3. 2024 raporunda kıdem tazminatı karşılıklarının bugüne kadar ayrılmadığı tespiti karşısında, bu hukuka ve muhasebe ilkelerine aykırı uygulamanın sorumluları hakkında hangi idari işlemler yapılmıştır?

4. İhtiyaç fazlası malzemenin mevzuata aykırı biçimde ihalesiz satışıyla ilgili olarak raporda "Teftiş Kurulu Başkanlığınca soruşturma" önerilirken, bu soruşturma açılmış mıdır? Açıldıysa sonuçları nelerdir? o hangi personel/yönetici hakkında hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

5. 2023 raporunda Sayıştay'a sunulması gereken defter, kayıt, belge ve bilgilerin gönderilmemesi bulgusu varken, bu eksiklik 2024'te tamamen giderilmiş midir?

6. TÜRASAŞ Yönetim Kurulu başkan ve üyelerinin 2025 ve 2026 yıllarında teşekkülden aldıkları huzur hakkı/ücret/ikramiye vb. tüm ödemelerin kişi bazında yıllık toplamı nedir? Ayrıca bu kişilerin başka kamu/özel kurum ve kuruluşlarda görev alıp almadıkları, görev alıyorlarsa oralardan sağladıkları her türlü ücret/huzur hakkı/menfaatin kişi bazında toplamı nedir?

7. Sayıştay raporlarında personel harcamaları içinde "Yönetim Kurulu üyeleri" için

   2023'te 1.543.000 TL, 2024/te 3.311.000 TL gerçekleşme görüldüğü dikkate alındığında, bu artışın nedenleri nelerdir? Bu tutarlar yalnızca huzur hakkı/ücret midir, yoksa başka ödemeleri de içermekte midir?

8. Yönetim Kurulu başkan ve üyeleri hakkında bugüne kadar açılmış adli veya idari soruşturma ya da verilmiş ceza var mıdır; varsa soruşturma/dava dosyalarının konusu nedir, hangi aşamadadır?

9. TÜRASAŞ"ın kuruluşundan bugüne yıllara göre kâr/zarar tablosu nedir?

10. Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin birinci ve ikinci derece akrabalık bağı bulunan yakınları söz konusu şirkette veya başka bir Kamu İktisadi Teşebbüsünde herhangi bir görevde bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise hangi KİT"te ve görevi nedir?