Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı Kervanpınar köyünde yapılacağı iddia edilen GES projesine ilişkin
Kaynak göster
Sevilay Çelenk Özen (DEM Parti), 27 Şubat 2026 tarihinde 7/41844 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 172 gün sonra, 18 Ağustos 2026).
Sevilay Çelenk Özen (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'ın Sur ilçesine bağlı Kervanpınar köyünde yapılacağı iddia edilen GES projesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41844, 27 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41844-diyarbakir-in-sur-ilcesine-bagli-kervanpinar-koyunde-yapilacagi-iddia-edilen-ges-projesine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4996555b-2e66-4b1b-8bb5-019cad6cba8b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 172 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 154 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Sevilay Çelenk Diyarbakır Milletvekili
Diyarbakır ili Sur ilçesi Kervanpınar Köyünde, bölge halkının ve sivil toplum kuruluşlarının itirazlarına rağmen bir Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesinin hayata geçirilmek istendiği kamuoyuna yansımıştır. Söz konusu projenin uygulanacağı alanın "Birinci Derece Arkeolojik Sit Alanı" statüsünde olduğu, içerisinde tarihi kalıntıların, mozaiklerin ve kültürel miras öğelerinin bulunduğu belirtilmektedir.
Basına yansıyan bilgilere göre; iş makinelerinin bölgeye girişi sırasında yoğun güvenlik önlemleri alınmış, köylülerin mera ve yaşam alanlarını koruma çabaları jandarma ablukasıyla engellenmiştir. Kültürel mirasın korunmaması, tescilli bir sit alanında iş makineleriyle çalışma yapılması geri dönülemez tahribatlara yol açma riski taşımaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Diyarbakır Kervanpınar Köyünde kurulması planlanan GES projesi için Bakanlığınızdan veya ilgili Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'ndan gerekli izinler alınmış mıdır?
Söz konusualanın "Birinci Derece Arkeolojik Sit Alanı" olduğu iddiaları doğru mudur? Eğer öyleyse, mevzuat gereği çivi dahi çakılmaması gereken bu alanda GES projesine hangi hukuki dayanakla izin verilmiştir?
Proje sahasında yer alan mozaik kalıntıları gibi arkeolojik buluntuların korunması için Bakanlığınız tarafından yerinde bir inceleme yapılmış mıdır? Yapıldıysa bu incelemenin sonuçları nelerdir?
Bölgede devam eden çalışmaların durdurulması ve sit alanının tahrip edilmesinin önlenmesi amacıyla Bakanlığınızın bir girişimi olacak mıdır?
Arkeolojik sit alanı üzerine kurulan bu proje için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci nasıl işletilmiştir? Kültür varlıklarına dair olumsuz görüş bildirilmiş midir?
Bölge halkının demokratik protesto haklarını kullanarak meralarını ve tarihlerini koruma taleplerine karşı uygulanan jandarma ablukası ve baskı iddiaları hakkında bir inceleme başlatılması için ilgili kurumlarla koordinasyon sağlanacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;
Zenkar-1 GES projesinin yapılacağı proje sahasına ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünce alınan olumlu ÇED kararı 31.10.2023 tarihinde Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün görüşü alınmak üzere iletilmiş olup kültür varlıklarına dair herhangi bir husus içermeyen ÇED kararına ilişkin Bölge Kurulu Müdürlüğünün 17.11.2023 tarihli görüş yazısı iletilmiştir.
Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü uzmanlarınca yerinde yapılan inceleme sonucunda "Gırap Bajar Yerleşim Yeri" adıyla Diyarbakır Koruma Bölge Kurulunun 20.01.2026 tarihli kararıyla 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı ilan edilen alanda mozaik kalıntıları tespit edilmemiştir. Sit alanı 118 ada, 63 ve 70 no.lu parsellerin tamamını, 118 ada, 72 parselin ise bir kısmını kapsamaktadır. Söz konusu proje sahası ise 118 ada 73, 74 ve 78 no.lu parsellerde, sit sınırının dışında kalmakta olup yapılan incelemede, alanda herhangi bir kültür varlığına rastlanmamıştır.
Söz konusu alanda yapılan incelemelerde 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında tespit edilen kültür varlıkları dikkate alınarak sit sınırları belirlenmiş olup Kurul Müdürlüğüne iletilen başvuru üzerine alınan 25.03.2026 tarihli Kurul kararıyla "Gırab Bajar Yerleşim Yeri" sit sınırlarının genişletilmesi talebinin uygun olmadığına, Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 20.01.2026 tarihli Kurul kararının geçerli olduğuna karar verilmiştir.
Bakanlığımız yetki alanı 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na tabi alanlarla sınırlı olup sit dışında bulunan bahse konu alan Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün yetki alanına girmemektedir.
Mehmet Nuri ERSOYBakan