2019-2025 yılları arasında engelli sağlık kurulu raporunu yenileyenlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince Sağlık Bakanı Sayın Kemal Memişoğlu tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

AMDAN ü nlp İnan AKgün Alp Kars Milletvekili

20 Şubat 2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile engelli sağlık kurulu raporlarının düzenlenmesine, engellilik oranlarının ve bağımlılık düzeylerinin tespitine ilişkin usul ve esaslar yeniden belirlenmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Söz konusu düzenleme, engelli bireylerin haklara erişimini kolaylaştırma amacıyla yürürlüğe konulmuş olmakla birlikte, uygulamada ciddi hak kayıplarına yol açtığı yönünde yaygın ve süreklilik arz eden şikâyetler bulunmaktadır.

Özellikle yönetmelik sonrası süreçte;

" Engelli sağlık kurulu raporu yenileme başvurularında engellilik oranlarının düşürüldüğü,

" Daha önce "tam bağmlı" olarak raporlandırılan bireylerin "kısmi bağımlı" olarak yeniden değerlendirildiği,

" Yeni başvurularda "tam bağımlı" oranlarının belirgin biçimde azaldığı,

" Bu değişiklikler sonucunda başta evde bakım maaşı olmak üzere birçok sosyal haktan yararlanma imkânının ortadan kalktığı yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır.

Evde bakım maaşı gibi yaşamsal öneme sahip sosyal desteklerin, sağlık kurulu raporlarında yer alan "tam bağımlı" ibaresine bağlanması; fiilen günlük yaşamını tek başına sürdüremeyen bireylerin sosyal koruma sisteminin dışında kalmasına neden olmaktadır. Bu durum, Anayasa'nın 2'nci maddesinde yer alan sosyal devlet ilkesi ile 61'inci maddede düzenlenen engellilerin korunmasına ilişkin yükümlülüklerle çelişmektedir.

Öte yandan Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi; engelli bireylerin bağımsız yaşam, topluma katılım ve sosyal koruma haklarını güvence altına almaktadır.

Bu çerçevede, engelli sağlık kurulu raporlarının düzenlenmesi sürecinin sosyal haklara etkisinin sayısal verilerle ortaya konulması ve uygulamaların hak temelli bir yaklaşımla yeniden değerlendirilmesi zorunludur.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2019-2025 yılları arasında engelli sağlık kurulu raporu yenileme başvurusu sayısı kaçtır? Bu başvuruların kaçında engellilik oranı düşürülmüştür? Yıllara ve illere göre dağılımı nedir?

2. Aynı dönemde; daha önce "tam bağımlı" olarak raporlandırılmış olup rapor yenileme sürecinde "kısmi bağımlı" olarak yeniden değerlendirilen engelli birey sayısı kaçtır? Bu değişikliklerin gerekçeleri nelerdir?

3. 2019-2025 yılları arasında ilk kez yapılan başvurularda "tam bağımlı" olarak değerlendirilme oranlarında önceki yıllara kıyasla bir düşüş yaşanmış mıdır? Yaşanmışsa yıllara göre sayısal veriler nelerdir?

4. 2019-2025 yılları arasında "tam bağımlı" ve "kısmi bağımlı" ibareleriyle düzenlenen engelli sağlık kurulu raporlarının toplam sayısı kaçtır? Yıllara göre dağılımı nedir?

5. Engelli sağlık kurulu raporlarında bağımlılık düzeyinin belirlenmesine ilişkin olarak ülke genelinde standart ve bağlayıcı bir ölçüt uygulanmakta mıdır? İller ve hastaneler arasında farklı uygulamalar bulunduğu yönündeki iddialar doğru mudur?

6. Engelli sağlık kurulu raporlarının düzenlenmesi ve yenilenmesi süreçlerinde; engelli bireyin fiili bakım ihtiyacını, sürekli gözetim gereksinimini ve yaşam koşullarını esas alan, yalnızca tıbbi oranlara dayanmayan hak temelli bir değerlendirme modeline geçilmesine yönelik Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma bulunmakta mıdır?

7. 2019—2025 yılları arasında yürütülen raporlama uygulamalarının, Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi'nin 19'uncu ve 28'inci maddeleriyle uyumuna ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi, izleme veya değerlendirme raporu bulunmakta mıdır?