22 Mart 2026 tarihinde Şanlıurfa'da meydana gelen yoğun yağış nedeniyle yaşanan su baskınlarının tarım arazilerine etkisine ilişkin

Eyyübiye ilçesi Selçuklu Mahallesi'nde konutlar su altında kalmış, Balıklıgöl bölgesinde bir oteli su basmış, Viranşehir ilçesi Buğday Pazarı civarında vatandaşlar mahsur kalmış ve iş makineleriyle kurtarılmış, Karaköprü ilçesi Akpıyar Mahallesi'nde ise istinat duvarı çökmüştür. Bu tablo, taşkın yönetimi, drenaj altyapısı ve su tahliye sistemlerinin yetersizliğini açık biçimde ortaya koymaktadır.

Şanlıurfa'da 15 Mart 2023 tarihinde meydana gelen sel felaketinde 16 vatandaş hayatını kaybetmiş, binlerce konut ve işyeri zarar görmüştür. Bu ölçekte bir felakete rağmen, aradan geçen sürede taşkın kontrolü, dere ıslahı, su tahliye sistemleri ve altyapı yatırımlarının yeterli düzeyde yapılmadığı; riskli alanlara ilişkin kalıcı çözümler üretilmediği anlaşılmaktadır.

Taşkın kontrolü, dere ıslahı, menfez ve su tahliye hatlarının planlanması ve uygulanması Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün temel görev alanı içerisindedir. Önceden yaşanmış ve can kayıplarıyla sonuçlanmış bir felakete rağmen benzer olayların tekrar yaşanması; taşkın önleme politikalarının yetersizliği, yatırımların eksikliği veya uygulanmaması ve kamu kaynaklarının etkin kullanılmadığı yönünde ciddi bir ihmal ve hizmet kusuru iddiasını gündeme getirmektedir.

Anayasa'nın 5'inci ve 56'ncı maddeleri uyarınca devlet, vatandaşların can ve mal güvenliğini korumak ve sağlıklı bir çevrede yaşamalarını sağlamakla yükümlüdür. Bu kapsamda, taşkın risklerinin önceden tespit edilmesi, gerekli altyapı yatırımlarının zamanında yapılması ve afetlerin etkilerinin en aza indirilmesi idarenin açık | sorumluluğudur.

Bu çerçevede; 2023 yılındaki ölümcül sel felaketinden sonra hangi taşkın önleme çalışmalarının yapıldığının, neden yetersiz kalındığının, 2026 yılında benzer olayların neden tekrar yaşandığının, kamu zararının boyutunun ve sorumlular hakkında herhangi bir idari veya adli süreç başlatılıp başlatılmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. ylllb

Bu bağlamda;

15 Mart 2023 tarihinde Şanlıurfa'da meydana gelen sel felaketinin ardından, taşkın riskini azaltmaya yönelik olarak Devlet Su İşleri tarafından hangi dere ıslahı, taşkın kontrolü ve su tahliye projeleri planlanmış ve uygulanmıştır?

2023 yılından sonra Şanlıurfa genelinde kaç adet dere ıslahı, taşkın koruma ve drenaj projesi başlatılmıştır? Bu projelerin kaçı tamamlanmıştır, kaçı devam etmektedir?

Söz konusu projelerin toplam bütçesi ne kadardır? Bu bütçe hangi kalemlerde kullanılmıştır?

2023 yılındaki sel felaketine rağmen, 2026 yılında benzer su baskını ve taşkınların yeniden yaşanmasının teknik gerekçesi nedir?

Şanlıurfa'da taşkın riski taşıyan dere yatakları, su toplama havzaları ve kritik noktalar için güncel bir risk haritası bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa neden bu riskler ortadan kaldırılmamıştır?

21 Mart 2026 tarihli meteorolojik uyarı sonrasında DSİ tarafından sahada herhangi bir önleyici müdahale veya hazırlık çalışması yapılmış mıdır?

Şanlıurfa'da su baskını yaşanan bölgelerde dere yataklarının daraltılması, üzerinin kapatılması veya doğal akışın engellenmesi söz konusu mudur? Bu durumlara ilişkin tespit yapılmış mıdır?

Şanlıurfa'da taşkın ve sel riskine karşı mevcut drenaj ve su tahliye altyapısının kapasitesi yeterli midir? Bu konuda yapılmış teknik bir değerlendirme var mıdır?

22 Mart 2026 tarihinde meydana gelen su baskını ve taşkınlar sonucu oluşan toplam maddi zarar ne kadardır? Bu zarar; konut, işyeri, tarım arazileri, yollar ve kamu altyapısı bakımından ayrı ayrı hesaplanmış mıdır?

Bu olaylar sonucunda oluşan zararların ne kadarı kamu zararı niteliğindedir? Bu konuda bir hesaplama yapılmış mıdır?

2023 ve 2026 yıllarında yaşanan sel ve taşkınlar birlikte değerlendirildiğinde, Şanlıurfa'da taşkın önleme yatırımlarının yetersiz kaldığı yönünde Bakanlığınızca bir tespit yapılmış mıdır?

2023 yılındaki sel felaketinden sonra ayrılan bütçenin tamamı taşkın önleme ve altyapı yatırımlarında kullanılmış mıdır? Kullanılmadıysa hangi projeler tamamlanmamış veya gecikmiştir?

Şanlıurfa'da taşkın riskine karşı kısa, orta ve uzun vadeli taşkın yönetimi ve altyapı planları hazırlanmış mıdır? Bu planların içeriği nedir?

Bu planlar kapsamında kısa vadede (0-1 yıl), orta vadede (1-5 yıl) ve uzun vadede (5 yıl ve üzeri) uygulanacak somut projeler nelerdir?

Şanlıurfa'da taşkın riskini ortadan kaldırmaya yönelik toplam yatırım ihtiyacı hesaplanmış mıdır? Hesaplandıysa bu tutar ne kadardır?

Bu yatırımlar için merkezi bütçeden ayrılan ödenek ne kadardır? Bu ödenek yeterli görülmekte midir?

2023 yılındaki sel felaketinden sonra taşkın riski taşıyan alanlarda herhangi bir denetim veya inceleme yapılmış mıdır?

Bu olaylar kapsamında ihmal, gecikme veya yetersiz yatırım bulunduğuna ilişkin bir tespit yapılmış mıdır?

Bu kapsamda sorumluluğu bulunan kamu görevlileri hakkında herhangi bir idari soruşturma, disiplin işlemi veya adli süreç başlatılmış mıdır? Başlatılmadıysa gerekçesi nedir?

Şanlıurfa'da benzer afetlerin tekrar yaşanmaması için bundan sonra hangi somut taşkın kontrolü ve altyapı yatırımları yapılacaktır?

22 Mart 2026 tarihinde Şanlıurfa"da meydana gelen sel ve su baskınları sonucunda telef olan büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısı kaçtır? Bu sayı ilçe bazında tespit edilmiş midir?

Söz konusu afet nedeniyle zarar gören veya kullanılamaz hale gelen ahır, ağıl ve benzeri hayvancılık tesislerinin sayısı kaçtır? Bu tesislere ilişkin hasar tespiti yapılmış mıdır?

Sel ve su baskınları nedeniyle zarar gören tarım arazilerinin toplam büyüklüğü ne kadardır? Bu arazilerde ürün kaybı ne ölçüde gerçekleşmiştir?

Zarar gören mera alanlarının toplam büyüklüğü ne kadardır? Bu alanların yeniden kullanıma kazandırılmasına yönelik herhangi bir çalışma başlatılmış mıdır?

Afet nedeniyle zarar gören üreticilerin (çiftçi ve hayvancılıkla uğraşan vatandaşların) maddi zararlarının tespiti yapılmış mıdır? Yapıldıysa toplam zarar tutarı ne kadardır?

Söz konusu zararların karşılanmasına yönelik olarak herhangi bir tazmin, destek veya yardım programı devreye alınmış mıdır? Alındıysa kapsamı nedir?

Zarar gören üreticilere yönelik olarak hibe, faizsiz kredi, borç erteleme veya doğrudan gelir desteği sağlanması planlanmakta mıdır?

Şanlıurfa iline özgü olarak, sel ve taşkınlardan etkilenen üreticilere yönelik özel bir destek programı oluşturulması planlanmakta mıdır? lll