Ankara-İzmir Yüksek Hızlı Tren Projesi'nin maliyetine ve akıbetine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 96. maddesi gereğince Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sn. Abdulkadir URALOGLU tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Ankara-İzmir Yüksek Hızlı Tren Projesi, Türkiye'nin batı-doğu aksında ulaşım altyapısını güçlendirmeyi hedefleyen, ekonomik, sosyal ve çevresel etkileri yüksek, 2 milyar Avro'nun üzerinde yatırım büyüklüğüyle stratejik bir yatırımdır.

Toplam 503 km uzunluğundaki hat; Ankara, Eskişehir, Afyonkarahisar, Kütahya, Uşak, Manisa ve İzmir illerini kapsamaktadır. Polatlı—Afyonkarahisar, Afyonkarahisar-Banaz, Banaz-Salihli ve Salihli—Menemen olmak üzere dört ana kesimden oluşmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Proje kapsamında; 26 tünel, 31 viyadük, 61 köprü, 174 altgeçit, 96 üstgeçit yapılması planlanmakta, elektrifikasyon ve sinyalizasyon sistemleriyle beraber seyahat süresinin 14 saatten 3,5 saate düşürülmesi hedeflenmektedir. Proje güzergâhı boyunca; 11.326 parsel kamulaştırılmakta, 207 yerleşim birimi ve 14.421 vatandaş doğrudan etkilenmektedir.

2012-2016 yılları arasında başlatılan altyapı çalışmaları, 2018 yılında durdurulmuş, 2020 yılında yeniden ihale edilmiştir. Bu durum, projenin başlangıçta öngörülen takviminden ciddi ölçüde sapmasına yol açmış, gecikmelerden dolayı kamu maliyesi üzerinde ilave mali yük ve potansiyel kamu zararı oluşturmuştur.

Projenin çok sayıda yüklenici tarafından parçalara bölünerek yürütülmesi, koordinasyon, denetim ve sorumluluk paylaşımı açısından ilave riskler doğurmuştur. Farklı kesimlerde farklı yüklenicilerin faaliyet göstermesi, standartların uygulanmasında farklılıklara ve bütüncül bir yönetim zafiyetine yol açma ihtimalini artırmıştır.

Finansman yapısının büyük ölçüde uluslararası kredi kuruluşlarına dayanması da ayrı bir değerlendirme konusudur. Bu durum, projenin ekonomik fizibilitesi, geri ödeme yükümlülükleri ve kamu maliyesi üzerindeki uzun vadeli etkileri açısından şeffaflık ve hesap verebilirlik sorgulamalarını beraberinde getirmiştir.

Kamulaştırma süreçlerinde ise; adil tazminat, geçim kayıplarının telafisi ve vatandaşların bilgilendirilmesi hususlarında sahada uygulama farklılıkları olduğu yönünde iddialar gündeme gelmiştir. Bu durum, sosyal kabul ve kamu güveni açısından çeşitli riskler doğurmuştur.

Bu kapsamda, projenin yalnızca fiziki ilerleme durumu değil; maliyet artışları, kamulaştırma uygulamaları ve sosyal etkiler bakımından bütüncül olarak değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmuştur.

Buna göre; yise2

SORULAR

1. . Ankara-İzmir YHT Projesi"nin güncel fiziki gerçekleşme oranı nedir?

2. Projenin işletmeye alınma takvimi nedir? Hattın hangi kesimlerinin ne zaman hizmete açılması planlanmaktadır?

3. Projenin başlangıçta öngörülen takvimi ile mevcut takvimi arasındaki sapma ne kadardır? Gecikmelerin temel nedenleri nelerdir?

4. Projede birden fazla yüklenici firmanın görev alması nedeniyle ortaya çıkan koordinasyon ve denetim sorunları bulunmakta mıdır? Bu sorunların giderilmesine yönelik hangi tedbirler alınmıştır?

5. Projenin 2018 yılında durdurulması ve sonrasında yeniden ihale edilmesi sürecinin kamuya toplam maliyeti ne kadar olmuştur?

6. Projenin ilk yatırım maliyeti ile güncel maliyeti arasında fark ne kadardır? Gecikmeler nedeniyle oluşan kamu zarari ne kadardır?

7. Kamulaştırma nedeniyle mağduriyet yaşandığına dair kaç başvuru yapılmıştır ve bu başvuruların kaçı sonuçlandırılmıştır?

8. Projenin toplam kamulaştırma maliyeti ne kadardır?

9. Bakanlığınıza göre alternatif güzergahlarda daha az kamulaştırma ile proje daha uyguna mal edilebilir miydi?

10. Proje nedeniyle yerinden edilen veya ekonomik olarak etkilenen vatandaş sayısı kaçtır? Bu kişilere yönelik uygulanan yeniden yerleşim ve gelir telafi politikaları nelerdir?