Van ilinde kadına karşı şiddetle mücadele kapsamında yapılan çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Mustafa ÇİFTÇİ tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

SORULAR

1. 03.2026

   Van'da kadınların maruz kaldığı çok boyutlu sorunlar karşısında koruyucu ve önleyici mekanizmaların yeterince etkin işletilememesi, kadınların yaşam hakkına yönelik ihlallerin artmasına neden olmaktadır. Kayyım uygulamaları ile beraber son yıllarda yaşanan olaylar, mevcut tedbirlerin sahada önleyeci düzeyde uygulanmadığını göstermektedir.

   2026 yılı şubat ayında, Van'da yaşayan 33 yaşındaki Gönül Alkan, hakkında uzaklaştırma kararı olan ve boşanma aşamasında olduğu, 11. Yargı paketiyle tahliye olan eşi Kemalettin Alkan tarafından, öldürülmüştür. Gönül Alkan'ın daha önce yargı mercilerine başvurarak Kemalettin Alkan hakkında şikâyette bulunduğu ve hakkında koruyucu tedbir kararı verildiği bilinmesine rağmen yaşam hakkı korunamamıştır.

   2026 Mart ayının son haftasında, Van'ın İpekyolu ilçesi Karşıyaka Mahallesi*nde Nilüfer Albayrak evinde şüpheli şekilde yaşamını yitirmiş olarak bulunmuştur. Basına yansıyan bilgilere göre, Nilüfer Albayrak'ın evli olduğu Fazıl Albayrak tarafından uzun süre sistematik şiddete maruz bırakıldığı, bu nedenle daha önce resmi makamlara başvurarak şikâyette bulunduğu ve uzaklaştırma kararı aldırdığı ifade edilmektedir. Fazıl Albayrak'ın kısa süre önce cezaevinden tahliye edildiği de belirtilmektedir. Farklı olaylarda benzer süreçlerin yaşanması ve sonuçta kadınların yaşam hakkının korunamaması dikkat çekmektedir.

   Zamanında ve etkili müdahalenin sağlanamaması, ilgili kurumlar arasında yeterli koordinasyonun kurulamaması ve risk altındaki kadınlara yönelik koruyucu tedbirlerin sahada güçlü biçimde uygulanamaması, benzer vakaların tekrar etmesine zemin hazırlamaktadır.

   Ayrıca, 2024 yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi Rojin Kabaiş"in şüpheli ölümüne ilişkin kamuoyunda hâlen yanıtlanmamış sorular bulunmaktadır. Arama ve soruşturma süreçlerinde ihmal olduğu yönündeki iddialar gündemdeki yerini korumaktadır. Ailesine geç bilgi verildiği, sürecin yeterince şeffaf yürütülmediği ve kamuoyunun yeterli düzeyde bilgilendirilmediği yönündeki değerlendirmeler dikkat çekmektedir. Ayrıca ölüm nedeninin hâlen netlik kazanmamış olması ve yurt dışına gönderilen telefonuna ilişkin somut bir gelişmenin paylaşılmamış olması, soruşturmanın etkinliği konusunda tereddütlere yol açmaktadır. Bu tür belirsizliklerin uzun süre giderilememesi, şüpheli kadın ölümlerine ilişkin süreçlerde adaletin zamanında ve etkin biçimde sağlanmasına yönelik kaygıları artırmakta; aynı zamanda bu vakaların artışına zemin hazırladığı yönündeki endişeleri güçlendirmektedir. Bu bağlamda;

2. Van ilinde kadına yönelik şiddet ve kadın cinayetlerinin önlenmesine yönelik olarak yürütülen çalışmalar nelerdir? Bu çalışmaların etkinliğini artırmak amacıyla hangi yeni tedbirler planlanmaktadır?

3. Hakkında uzaklaştırma kararı bulunan Kemalettin Alkan'ın serbest kalmasına yol açan hukuki süreçler nelerdir? Bu süreçte risk değerlendirmesi yapılmış mıdır?

4. Gönül Alkan'ın yaptığı başvurular ve alınan koruyucu tedbir kararlarının uygulanma süreci nasıl izlenmiştir? Süreçte herhangi bir ihmal veya eksiklik tespit edilmiş midir? İhmali olduğu belirlenen personeller hakkında soruşturma başlatılmış mıdır?

5. Nilüfer Albayrak'ın maruz kaldığı şiddet iddialarına ilişkin başvurular ve alınan tedbir kararlarının uygulanma durumu nedir? Fazıl Albayrak'ın tahliye sürecinde risk değerlendirmesi yapılmış mıdır?

6. Kadına yönelik şiddet vakalarında, failin tahliyesi sonrasında mağdurların korunmasına yönelik hangi izleme ve denetim mekanizmaları devreye alınmaktadır? Tahliye sonrası izleme ve değerlendirme raporları hazırlanmakta mıdır?

7. Kurumlar arası koordinasyonu güçlendirmek ve risk altındaki kadınların korunmasını sağlamak amacıyla yerel düzeyde hangi somut çalışmalar yürütülmektedir?

8. Rojin Kabaiş'in şüpheli ölümüne ilişkin yürütülen soruşturmanın mevcut durumu nedir? Ölüm nedeni hâlen neden netlik kazanmamıştır?

9. Soruşturma sürecinde aileye geç bilgi verilmesi ve kamuoyunun yeterince bilgilendirilmemesi iddialarına ilişkin herhangi bir inceleme başlatilmış mıdır? İhmali tespit edilen kurum veya personel hakkında soruşturma açılmış mıdır?

10. Yurt dışına gönderilen dijital materyaller (telefon vb.) ile ilgili inceleme süreci hangi aşamadadır? Telefon dışında Rojin Kabaiş'in şüpheli ölümünü

11. 437 aydınlatacak başka deliller mevcut mudur? Soruşturmanın kilit unsuru Rojin Kabaiş'in kullandığı telefon mudur?

12. Şüpheli kadın ölümlerine ilişkin soruşturmalarda etkinlik, şeffaflık ve hızın

    | sağlanmasına yönelik yeni bir düzenleme veya uygulama planlanmakta mıdır?