Kocaeli'nin Dilovası ilçesinde yedi işçinin ölümüyle sonuçlanan fabrika yangını davasına ilişkin

• doğrudan sonucu olan bir dava niteliğindedir. Ancak yargılama sürecinin başlangıcı itibarıyla alınan kararlar, bu davanın kamuoyundan kaçırılmak istendiğini göstermektedir.

Duruşmanın şehir merkezinden uzak bir adliyeye alınması, gazetecilere yönelik fili kısıtlamalar, baroların ve kitle örgütlerinin davaya katılma taleplerinin topluca reddedilmesi ve duruşma salonuna erişimde yaşanan engeller; aleniyet ilkesinin ihlal edildiğini ve yargılamanın şeffaflıktan uzaklaştırıldığını göstermektedir.

İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Ergin, yargılama sürecinin kısıtlamalarla başladığını, birçok il barosunun davaya katılma taleplerinin mahkeme heyeti tarafından reddedildiğini belirtmiş; gazetecilerin salona telefon ve tabletle alınmamasını eleştirerek bu uygulamanın aleniyet ilkesini ortadan kaldırdığını ifade etmiştir. Yaşananları "fiili kısmi kapalı duruşma" olarak nitelendiren Ergin, toplumsal bir davanın toplumdan kaçırılmaya çalışıldığını dile getirmiştir.

İşçi aileler duruşma salonuna ulaşmakta uzaklık nedeniyle, ciddi zorluklar yaşamışlardır. Duruşmayı izlemek için gelen yurttaşlar da "fiziki yetersizlik" gerekçesiyle salona alınmamışlardır. Ayrıca, baroların ve kitle örgütlerinin davaya katılma taleplerinin "doğrudan zarar görmeme" gerekçesiyle topluca reddedilmesi ve tanıkların doğrudan mahkeme huzurunda dinlenmemesi yönündeki uygulamalar, 42ŞSS yargılamanın temel ilkeleri açısından işçi ailelerinin adalet mücadelesinin davanın hemen ilk duruşmasında baskı altına alındığını ortaya koymuştur.

İşkur binasının hemen yanında, göz göre göre gerçekleşen ve önlenmeyen bu katliamın ardından ailelerin ve kamuoyunun adalet arayışının da engellenmesi, yargı süreçlerinin sınıfsal niteliğini bir kez daha gözler önüne sermektedir. İşçilerin yaşamını korumayan sömürü düzeninin, şimdi de adalet talebini bastırmaya yöneldiği görülmektedir.

Dilovası katliamı davası, Türkiye'de iş cinayetlerine ilişkin yargı süreçlerinin niteliğini ve adalet mekanizmasının işleyişini ortaya koyan kritik bir örnek niteliğindedir. Hendek, Gayrettepe, İliç, Amasra ve benzeri birçok iş cinayetinde olduğu gibi, bu davada da yargı sürecinin kamuoyundan uzaklaştırıldığı, davaların erişimi zor alanlara taşındığı ve adalet mücadelesinin sınırlandırıldiğı ortadadır.

İş cinayetleri davalarında patronların cezasız kalması, sorumluluğun alt düzey çalışanlara veya yaşamını yitirmiş işçilere yüklenmeye çalışılması ve başta Çalışma Bakanlığı olmak üzere kamu görevlilerinin yargı süreçlerinin dışında tutulması; adaletin işçi sınıfı için uygulanmadığını sistematik bir kalıcı politika olarak güçlendirmektedir.

Öte yandan, iş cinayetlerine karşı mücadele eden sendikacıların, emek demokrasi güçlerinin, işçi ailelerinin, gazetecilerin, avukatların yargı süreçleriyle karşı karşıya kalması; buna karşılık iş cinayetlerinin sorumlularının etkin biçimde yargılanmaması, yargı sisteminin sınıfsal niteliğine ilişkin adaletsizliği derinleştirmektedir.

Bu tablo, işçi sınıfının yaşam hakkının korunmadığı ve adalet mekanizmasının iş cinayetleri durumunda dahi işletilmemesinin sonuçlarıdır.

Bu bağlamda;