Ücretli çalışanların gelir vergisi dilimi uygulaması nedeniyle yaşadıkları mağduriyete ilişkin
Kaynak göster
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 3 Nisan 2026 tarihinde 7/42892 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 20 Mayıs 2026).
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Ücretli çalışanların gelir vergisi dilimi uygulaması nedeniyle yaşadıkları mağduriyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42892, 3 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42892-ucretli-calisanlarin-gelir-vergisi-dilimi-uygulamasi-nedeniyle-yasadiklari-magduriyete-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3cb8ab9f-5ac4-4149-82ea-019d6207bd1a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 47 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 40 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorumun, Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet Şimşek tarafından, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü 'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye'de son yıllarda yüksek enflasyon, gelir dağılımındaki bozulma ve vergi sistemindeki adaletsizlikler nedeniyle ücretli kesimlerin alım gücü ciddi biçimde gerilemiştir. Özellikle ücretliler açısından uygulanan kümülatif gelir vergisi sistemi, yıl içerisinde çalışanların hızla üst vergi dilimlerine girmesine neden olmakta; yapılan ücret artışları daha çalışanların cebine girmeden önemli ölçüde vergi yoluyla geri alınmaktadır. Bu durum, fiilen "gizli vergi artışı" anlamına gelmekte ve ücretli kesimler üzerinde ağır bir yük oluşturmaktadır. Öte yandan enflasyon karşısında ücret artışlarının yetersiz kalması ile birlikte değerlendirildiğinde; çalışanların reel gelir kaybı derinleşmekte, vergi politikalarının gelir adaletini sağlama işlevi zayıflamaktadır. Ayrıca ücretlilerden alınan gelir vergisinin toplam vergi gelirleri içerisindeki payının artması; buna karşılık dolaylı vergilerin yüksekliği ile birlikte düşünüldüğünde, vergi sisteminin dar ve sabit gelirli kesimler aleyhine işlediğine yönelik ciddi eleştirileri beraberinde getirmektedir. Bu çerçevede; ücretlilerin vergi yükünün boyutlarının, vergi dilimleri kaynaklı gelir kayıplarının ve mevcut vergi sisteminin adaletinin değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.
Bu bağlamda;
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
SORU 1- 2026 yılı itibarıyla ücretli çalışanların ortalama olarak yılın hangi ayında bir üst gelir vergisi dilimine geçtiği tespit edilmiş midir? Bu konuda Bakanlığınızın çalışması var mıdır? SORU 2- Son 5 yıl itibarıyla ücretli çalışanların gelir vergisi dilimleri nedeniyle uğradığı ortalama net gelir kaybı ne kadardır?
SORU 3- Ücret artışlarının ne kadarı, vergi kesintileri nedeniyle çalışanların net gelirine yansımamaktadır?
SORU 4- Ücretli çalışanlardan elde edilen gelir vergisinin, toplam vergi gelirleri içindeki payı son 10 yılda nasıl değişmiştir?
SORU 5- Dolaylı vergilerin (KDV, ÖTV vb.) toplam vergi gelirleri içindeki payı nedir? Bu durumun gelir dağılımı üzerindeki etkilerine ilişkin bir analiz yapılmış mıdır? SORU 6- Kümülatif vergi sisteminin çalışanlar üzerindeki etkisini azaltmaya yönelik bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
SORU 7- Gelir vergisi dilimlerinin, enflasyon oranına göre otomatik güncellenmesine yönelik bir çalışma var mıdır?
SORU 8- Ücretli kesimlerin vergi yükünü azaltmaya yönelik alternatif bir vergi modeli (sabit oran, dilim genişletme vb.) gündemde midir?
SORU 9- Enflasyon nedeniyle ortaya çıkan reel gelir kaybının vergi politikaları yoluyla telafi edilmesine yönelik herhangi bir düzenleme planlanmakta mıdır?
SORU 10- Bakanlığınız, vergi sisteminin "az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alınması" ilkesine uygun hale getirilmesi için hangi somut adımları atmayı planlamaktadır? Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'na aiti yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
7/42892 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOGLU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 103 üncü maddesinde vergiye tabi gelirlere uygulanacak vergi tarifesi düzenlenmiş olup, mevcut vergi tarifesinde vergi dilimleri gelir seviyesi yükseldikçe artmakta, daha az gelir elde edenler için daha düşük vergi oranları uygulanmaktadır. Bununla birlikte, vergi sistemimiz hâlihazırda ücret gelirlerini diğer gelir unsurlarından farklı bir şekilde pozitif olarak ayrıştırmaktadır. Mevcut vergi oranları, ücret gelirleri için diğer gelir unsurlarına nazaran daha yüksek tutarlardaki matrahlara uygulanmaktadır.
Ayrıca, vergi adaletini güçlendirmek adına gelir vergisi tarifesinin en alt dilimindeki vergi oranı yüzde 22'den yüzde 15'e indirilmiş, en üst dilimindeki vergi oranı ise yüzde 35'den yüzde 40'a çıkarılmıştır.
Diğer taraftan, 193 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesinin gelir dilimi tutarları her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak güncellenmektedir.
Öte yandan vergide adaleti güçlendirmek ve az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alınmasını temin etmek üzere birçok düzenleme hayata geçirilmiştir. Bu kapsamda;
• Asgari ücret 2022 yılından itibaren tamamen vergi dışı bırakılmış, asgari ücretin üzerinde ücret alanların ücretlerinin asgari ücretin gelir vergisi matrahına isabet eden tutar gelir vergisinden, brüt asgari ücrete isabet eden tutar damga vergisinden istisna edilmiştir,
• Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin kazançları 2021 yılından itibaren gelir vergisinden istisna tutulmuştur,
• Çiftçilere yapılan destek ödemelerinden gelir vergisi kesintisi 2021 yılında kaldırılmıştır,
• Tarımsal sulama sistemleri ile bazı tarımsal makinalarda 2008 yılından, tarımsal abonelere yapılan elektrik teslimlerinde 2022 yılından itibaren indirimli KDV oranı belirlenmiştir,
• Gıda ürünlerinde 2022 yılından, sosyal konut teslimlerinde ise 2013 yılından itibaren yüzde 1 KDV oranı uygulanmaktadır,
• Eğitim, sağlık, giyim, turizm, yeme içme hizmetleri ile meskenlerde kullanılan elektrikte de indirimli KDV oranı uygulanmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Buna karşın, yüksek gelir grupları ve sermaye kesimine yönelik vergi yükünü artıran düzenlemeler kapsamında ise;
• Kurumlar vergisi oranı 5 puan artırarak yüzde 25'e yükseltilmiştir,
• Yap-İşlet-Devret ve Kamu Özel İşbirliği projelerinden elde edilen kazançlar ile banka ve finans kurumları için kurumlar vergisi 10 puan artırılmıştır,
• Banka ve diğer finansal kuruluşların finansal faaliyet harçları yüzde 50 yükseltilmiştir,
• Ilk defa, çok uluslu şirketlere yüzde 15, yurt içindeki şirketlere yüzde 10 asgari kurumlar vergisi getirilmiştir,
• Şirketlerin taşınmaz satışlarında uygulanan yüzde 50 kazanç istisnası kaldırılmıştır. İştirak hissesi satış kazancı istisnası yüzde 50 ye düşürülmüştür,
• Kâr paylarındaki gelir vergisi stopajı yüzde 15'e yükseltilmiştir,
• Kazanç istisnası daraltılmış, yatırım fon ve ortaklıklarının gayrimenkul kazançları da yüzde 10 asgari kurumlar vergisine tabi tutulmuştur,
• Yat, kotra, tekne ve gezinti gemileri için yüzde 8 ÖTV getirilmiştir,
• İşlenmiş vadeli altın ithalatı KKDF'ye tabi tutulmuştur,
• 2025 yılı Ekim itibarıyla vadeli mevduatların yüzde 95'ini oluşturan 6 aya kadar vadeli mevduat gelirleri ile yatırım fonlarında stopaj oranı yüzde 17,5'e yükseltilmiştir.
Vergide adaleti güçlendirmek için yapılan düzenlemeler ve kayıt dışı ekonomi ile mücadele kapsamında alınan tedbirlerle 2023 yılında yüzde 65,5 olan dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payı 2025'te yüzde 62,4'e gerilemiş olup bu oranın 2026 yılında yüzde 61,8'e indirilmesi hedeflenmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan