Adana'da NATO Çokuluslu Kolordu Karargahı kurulacağı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 31 Mart 2026 tarihinde 7/42919 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Savunma Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 22 gün sonra, 22 Nisan 2026).
Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “Adana'da NATO Çokuluslu Kolordu Karargahı kurulacağı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42919, 31 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42919-adana-da-nato-cokuluslu-kolordu-karargahi-kurulacagi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa72ea96-5143-45d3-8f3d-019d48b1ceb9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 22 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Savunma Bakanı Sayın Yaşar Güler tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim. Saygılarımla.
Selçuk Özdağ ğla Milletvekili p Başkanvekili
Milli Savunma Bakanlığı'nın resmi duyurularına ve kamuoyuna yânsıyan bilgilere göre, Çok Uluslu Ukrayna Operasyonel Karargâhı Komutanı Tümgeneral Jean-Pierre Fague ile Komutan Yardımcısı Tümgeneral Richard Stewart Charles Bell, 24 Mart 2026 tarihinde Anadolukavağı/Beykoz'da konuşlanması planlanan Deniz Unsur Komutanlığına ziyarette bulunmuştur. Yine Milli Savunma Bakanlığı kaynaklı açıklamalarda, NATO Güneydoğu Bölgesel Planı kapsamında Adana merkezli çok uluslu bir kolordu karargâhı kurulmasına yönelik çalışmaların 2023 yılında başlatıldığı, bu niyetin 2024 yılında NATO'ya beyan edildiği, 6'ncı Kolordu Komutanlığının görevlendirildiği ve NATO prosedürlerinin sürdüğü ifade edilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (15 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Öte yandan, 26 Mart 2026 tarihinde Sierra Leone bayraklı, Türk işletmecili ham petrol taşıyan ALTURA isimli tankere Karadeniz'de, İstanbul Boğazı'na yaklaşık 14 mil mesafede saldırı düzenlenmiş; Dışişleri Bakanlığı bu saldırının Türkiye'nin Münhasır Ekonomik Bölgesi içinde meydana geldiğini, uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve ciddi seyir ile çevre güvenliği riski doğurduğunu açıklamıştır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı da saldırının gemiyi devre dışı bırakmaya dönük dış kaynaklı bir patlama olduğunu ve insansız deniz aracı ihtimalinin değerlendirildiğini ifade etmiştir.
Bütün bu gelişmeler, Karadeniz güvenliği, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin uygulanması, Türkiye'nin tarafsızlık ve denge politikası, yabancı askeri unsurların Türkiye'de konuşlanmasının hukuki zemini, TBMM'nin denetim yetkisi ve ülkemizin bölgesel gerilimlerde ön cepheye sürülüp sürülmeyeceği bakımından soru işaretleri doğurmaktadır. Ayrıca, 27 Mart 2026'da Cumhurbaşkanı ile BlackRock Başkanı Laurence D. Fink arasında yapılan görüşmenin zamanlaması da, Türkiye'nin güvenlik-ekonomi eksenindeki dış temaslarının şeffaflığı bakımından izaha muhtaçtır.
Bu bağlamda;
. Anadolukavağı/Beykoz'da konuşlanması planlanan Deniz Unsur Komutanlığı tam olarak hangi hukuki statüyle kurulmaktadır? Bu yapı NATO'nun resmi komuta yapısının bir parçası mıdır, yoksa NATO destekli ancak farklı statüde bir oluşum mudur?
Söz konusu Deniz Unsur Komutanlığının kuruluş kararı hangi tarihte, hangi idari ve askeri süreçler sonunda alınmıştır?
Bu komutanlığın görev tanımı, sorumluluk sahası, kuvvet yapısı, komuta zinciri ve harekât yetkisi nedir?
Deniz Unsur Komutanlığının Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu (MCM Black Sea) ile kurumsal veya operasyonel ilişkisi var mıdır? Varsa bu ilişkinin kapsamı nedir?
Bu komutanlık bünyesinde veya onunla bağlantılı olarak Türkiye'de yabancı askeri personel, yabancı komuta kademesi, yabancı savaş unsuru ya da yabancı teknik personel sürekli veya geçici şekilde konuşlandırılacak mıdır?
Konuşlandırılacaksa; ülke bazında personel sayısı, görev tanımı, kalış süresi ve yetki sınırları nedir?
Anayasa'nın 92'nci maddesi uyarınca, yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunmasına ilişkin TBMM'den alınmış bir izin veya yetkilendirme mevcut mudur? Mevcut ise tarihi ve kapsamı nedir? Yoksa bu süreç hangi hukuki gerekçeyle yürütülmektedir?
24 Mart 2026 tarihindeki yabancı askeri heyet ziyareti hangi resmi izin ve mutabakat çerçevesinde gerçekleştirilmiştir? Bu ziyaret öncesinde TBMM'ye veya ilgili komisyonlara herhangi bir bilgilendirme yapılmış mıdır?
Adana merkezli kurulması planlanan NATO çok uluslu kolordu karargâhı ile Anadolukavağı/Beykoz'daki Deniz Unsur Komutanlığı arasında müşterek bir planlama, eşgüdüm veya görev paylaşımı öngörülmekte midir?
Milli Savunma Bakanlığının açıkladığı üzere 2023'te başlatılıp 2024'te NATO'ya beyan edilen çok uluslu kolordu karargâhı çalışması hangi tehdit değerlendirmesine dayanılarak hazırlanmıştır? Bu tehdit değerlendirmesinde Rusya, Karadeniz ve Güney Kafkasya başlıkları nasıl yer almaktadır?
Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin 19'uncu maddesini Rusya-Ukrayna savaşı boyunca uyguladığını ifade ederken; İstanbul Boğazı girişine yakın bir bölgede NATO bağlantılı yeni bir deniz komuta yapısının konuşlandırılması Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin maddeleri, ruhu ve Türkiye'nin bugüne kadarki denge siyaseti açısından nasıl değerlendirilmektedir?
Bu yeni yapının faaliyetleri çerçevesinde Karadeniz'e kıyısı olmayan NATO üyelerinin deniz unsurlarının Karadeniz faaliyetlerine dolaylı veya doğrudan katılımı söz konusu olacak mıdır?
SORULAR
Böyle bir katılım söz konusu ise, bunun Montrö rejimi ve Türkiye'nin bugüne kadarki uygulamasıyla uyumu nasıl sağlanacaktır?
26 Mart 2026'da ALTURA tankerine yönelik saldırıyla ilgili olarak Milli Savunma Bakanlığının elindeki teknik, askeri ve istihbari bulgular nelerdir? Saldırının faili, yöntemi ve amacı konusunda hangi değerlendirmeler yapılmıştır?
Söz konusu saldırının Türkiye'nin Münhasır Ekonomik Bölgesi içinde meydana geldiği dikkate alındığında, Türkiye bu olay karşısında askeri, diplomatik ve hukuki olarak hangi tedbirleri almıştır?
Karadeniz'de ticari gemilere, enerji taşımacılığına ve Boğaz yaklaşma sularına yönelik benzer saldırı veya sabotaj risklerine karşı hangi yeni güvenlik önlemleri yürürlüğe konulmuştur?
Türkiye, Karadeniz'de sahte bayrak girişimlerini içeren provokasyonlara veya Türkiye'yi doğrudan çatışma hattına çekebilecek hibrit saldırı senaryolarına karşı özel bir risk analizi yapmış mıdır? Yapmışsa temel bulgular nelerdir?
Deniz Unsur Komutanlığının kurulması sürecinde Milli İstihbarat Teşkilatı, Dışişleri Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu ile | diğer ilgili kurumların ortak değerlendirmesi alınmış mıdır?
Bu komutanlığın kurulmasının Türkiye-Rusya ilişkileri, Karadeniz'deki denge, enerji güvenliği, deniz ticareti ve Boğazların güvenliği üzerindeki olası siyasi ve ekonomik etkilerine dair bir etki analizi hazırlanmış mıdır?
Hazırlanmışsa bu etki analizinde öngörülen risk başlıkları nelerdir? Hazırlanmamışsa neden hazırlanmamıştır?
Cumhurbaşkanı ile BlackRock Başkanı Laurence D. Fink arasında 27 Mart 2026'da yapılan görüşmede güvenlik, enerji altyapısı, limanlar, ulaştırma , koridorları, savunma sanayii, stratejik yatırımlar veya Türkiye'nin jeopolitik konumuna ilişkin herhangi bir başlık görüşülmüş müdür?
Milli Savunma Bakanlığı, Türkiye'nin güvenlik mimarisini etkileyen bu tür askeri ve jeopolitik adımlar konusunda TBMM'yi ve kamuoyunu daha şeffaf biçimde bilgilendirmeyi düşünmekte midir?
Hükümet, Türkiye'nin Karadeniz'de dengeleyici aktör konumunu korumayı mı, yoksa NATO'nun ileri hat konuşlanmasında daha görünür bir rol üstlenmeyi mi stratejik tercih olarak benimsemektedir? sonucunda bu tür askeri konuşlanma ve komuta yapılarında "ön cephe ülkesi" 24. Türkiye'nin herhangi bir dış baskı, talep veya müttefik yönlendirmesi rolüne itilmesi riski Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yaşar Güler, Milli Savunma Bakanı ·
İlgi (o: 10.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1836040 sayılı yazınız.
Muğla o Milletvekili (OSelçuk OÖZDAĞ tarafından OTBMM Başkanlığına verilen öve Milli Savunma Bakanı tarafından cevap verilmesi talep edilen, 7/42919 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
Deniz Unsur Komutanlığı (MCC), Rusya-Ukrayna Savaşı'nın anlaşmayla sona ermesi durumunda alınacak güvenlik düzenlemelerine yönelik planlamaların yürütüldüğü ve hâlihazırda 33 ülkenin katılma isteğini beyan ettiği "Ukrayna Gönüllüler Koalisyonu" kapsamında yer alan, NATO ile ilişkili olmayan çok uluslu bir girişimdir. Bu girişim kapsamında oluşturulan Çok Uluslu Ukrayna Kuvvetinin (MNF-U), Fransa'da (Paris) çekirdek personel ile teşkil edilen operatif karargâh üzerinden yönetilmesi planlanmaktadır. Bu kuvvetin Deniz Unsur Komutanlığı (MCC) görevi güvenlik ve istikrarın korunması, bölgesel sahiplik ilkesinin sürdürülmesi ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile tesis edilen dengenin muhafazası amacıyla ülkemiz tarafından yürütülmesi planlanmaktadır.
Mayın Karşı Tedbirleri Karadeniz (MCM Black Sea) ise Türkiye öncülüğünde Romanya ve Bulgaristan tarafından oluşturulmuş, NATO kuvvet yapısı dışında kalan bir girişimdir. Söz konusu görev kuvveti, 11 Ocak 2024 tarihinde imzalanan mutabakatla kurulmuş ve 01 Temmuz 2024'te ilk aktivasyonu ilan edilmiştir. Temel görevi Karadeniz'de mayın arama faaliyetleri icra etmek ve kritik sualtı altyapılarının güvenliğine katkı sağlamak olan bu yapı, katılımcı ülkelerin milli mayın arama gemileriyle faaliyet göstermekte; komuta ve karargâh görevi altı aylık rotasyonlarla üç ülke arasında dönüşümlü olarak yürütülmektedir. Hâlihazırda görev kuvveti, ülkemiz tarafından komuta edilen 9*uncu aktivasyon periyodunu icra etmektedir.
Bölgesel bir Türk Kolordu Karargâhı tarafından ülkemizin savunmasının NATO kuvvetleri ile koordinesi ve gerektiğinde görevlendirilecek olan kuvvetlerin emir ve komutasının yürütülmesi planlanmıştır. Bahse konu karargâhın çok uluslu bir yapıya dönüştürülmesi milli makamlar tarafından uygun görülerek MNC-TÜR kurulumu 2024 yılında NATO makamlarına bildirilmiştir. Ülkemizin emrinde ve bir Türk general komutasında olacak şekilde Karargâh kurulum faaliyetlerine devam edilmekte olup sadece çekirdek personel atamaları yapılmıştır ve çok uluslu karargâh statüsü henüz onaylanmamıştır.
Yaşar GÜLER Bakan Güvenevler Mah.Kuzgun Cad.No:51 Aşağı Ayranc/ANKARA Milli Savunma Uzmanı Santral: (0312) 466 07 37 Belgegeçer No: (0312) 417 94 41 Telefon No: Dahili 2272
İnternet Adresi:www.msb.gov.tr
Yaşar GÜLERBakan