İstanbul'da kurulması planlanan Deniz Unsur Komutanlığına ilişkin
Kaynak göster
Şenol Sunat (İYİ Parti), 3 Nisan 2026 tarihinde 7/42921 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Savunma Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 19 gün sonra, 22 Nisan 2026).
Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “İstanbul'da kurulması planlanan Deniz Unsur Komutanlığına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42921, 3 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42921-istanbul-da-kurulmasi-planlanan-deniz-unsur-komutanligina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e3d80cca-e837-4683-a578-019d62dd62ce
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 19 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü' nün 96'ncı maddesi gereğince Milli Savunma Bakanı Sn. Yaşar GÜLER tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Istanbul Beykoz'da Ukrayna Gönüllüler Koalisyonu kapsamında Deniz Unsur Komutanlığı kurulmasına yönelik planlama, Türkiye'nin Karadeniz güvenliği ve savaş sonrası oluşacak bölgesel düzen içindeki rolünü doğrudan etkileme potansiyeli taşımaktadır. Bu yapılanma, yalnızca teknik bir koordinasyon birimi olmanın ötesinde, Karadeniz' de yeni bir güvenlik mimarisinin parçası olarak değerlendirilmektedir.
Türkiye'nin Karadeniz politikasının temelini oluşturan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve denge politikası dikkate alındığında, bu tür çok uluslu deniz yapılanmalarının mevcut statükoyu nasıl etkileyeceği kritik önem taşımaktadır. Özellikle Karadeniz'e kıyısı olmayan ülkelerin olası katılımı, bölgesel güç dengeleri ve hukuki çerçeve açısından yeni tartışmalar doğurabilecek niteliktedir.
Beykoz'un konumu itibarıyla Istanbul Boğazı'na yakınlığı, söz konusu yapılanmanın yalnızca Karadeniz değil, boğazlar rejimi ve deniz yetki alanları üzerinde de dolaylı etkiler doğurabileceğine işaret etmektedir. Bu nedenle planlanan komutanlığın hukuki statüsü, görev kapsamı ve uluslararası yükümlülüklerle ilişkisi açık biçimde ortaya konulmalıdır.
Buna göre;
SORULAR
Beykoz'da kurulması planlanan Deniz Unsur Komutanlığı'nın hukuki statüsü nedir?
Bu yapı NATO'ya mı bağlı olacaktır?
Bu yapı çok uluslu bir mekanizma kapsamında mı faaliyet gösterecektir?
Komutanlığın görev süresi geçici midir yoksa kalıcı bir yapılanma mı öngörülmektedir?
Karadeniz'e kıyısı olmayan ülkelerin bu yapı içinde yer alması planlanmakta mıdır?
Bu durum Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile nasıl uyumlu hale getirilecektir?
Bu yapılanmanın Karadeniz'de savaş sonrası kurulması planlanan güvenlik düzeni ile ilişkisi nedir?
Türkiye'nin bu yapı içindeki karar alma ve denetim yetkisi nasıl tanımlanmaktadır?
Bu komutanlığın Türkiye'nin Karadeniz'deki denge politikasına etkisi nasıl değerlendirilmektedir?
Projenin Türkiye açısından askeri ve diplomatik sonuçlarına ilişkin bir risk analizi yapılmış mıdır?
Bu yapı Türkiye'yi bölgesel bir çatışma dinamiğinin parçası haline getirebilir mi?
Türkiye'nin bu yapılanmadan elde edeceği somut kazanımlar nelerdir?
Sürece ilişkin olarak kamuoyuna ve TBMM'ye yeterli bilgilendirme yapılmamasının gerekçesi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yaşar Güler, Milli Savunma Bakanı ·
ilgi : 10.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1836040 sayılı yazınız.
Manisa Milletvekili Şenol SUNAT tarafından TBMM Başkanlığına verilen ve Milli Savunma Bakanı tarafından cevap verilmesi talep edilen, 7/42921 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
Deniz Unsur Komutanlığı (MCC), Rusya-Ukrayna Savaşı'nın anlaşmayla sona ermesi durumunda alınacak güvenlik düzenlemelerine yönelik planlamaların yürütüldüğü ve hâlihazırda 33 ülkenin katılma isteğini beyan ettiği "Ukrayna Gönüllüler Koalisyonu" kapsamında yer alan, NATO ile ilişkili olmayan çok uluslu bir girişimdir. Bu girişim kapsamında oluşturulan Çok Uluslu Ukrayna Kuvvetinin (MNF-U), Fransa'da (Paris) çekirdek personel ile teşkil edilen operatif karargâh üzerinden yönetilmesi planlanmaktadır. Bu kuvvetin Deniz Unsur Komutanlığı (MCC) görevi güvenlik ve istikrarın korunması, bölgesel sahiplik ilkesinin sürdürülmesi ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile tesis edilen dengenin muhafazası amacıyla ülkemiz tarafından yürütülmesi planlanmaktadır. Bu doğrultuda, 15-16 Nisan 2025 tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilen toplantıda, Türkiye'nin deniz boyutundaki planlama faaliyetlerine liderlik etmeyi sürdürmesi ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin ortaya koyduğu hukuki çerçevenin planlamalarda esas alınması hususlarında mutabakata varılmıştır. Deniz Unsur Komutanlığı Karargâhı, 25 Ağustos 2025 tarihinden itibaren tamamı Türk personelden oluşan çekirdek kadro ile teşkil edilmiştir. Deniz Unsur Komutanlığına 14 ülke katkı beyanında bulunmuştur ancak deniz platformlarına yönelik katkılar sadece kıyıdaş ülkeler olan Türkiye, Romanya ve Bulgaristan taratından sağlanacaktır.
Mayın Karşı Tedbirleri Karadeniz (MCM Black Sea) ise Türkiye öncülüğünde Romanya ve Bulgaristan tarafından oluşturulmuş, NATO kuvvet yapısı dışında kalan bir girişimdir. Söz konusu görev kuvveti, 11 Ocak 2024 tarihinde imzalanan mutabakatla kurulmuş ve 01 Temmuz 2024'te ilk aktivasyonu ilan edilmiştir. Temel görevi Karadeniz'de mayın arama faaliyetleri icra etmek ve kritik sualtı altyapılarının güvenliğine katkı sağlamak olan bu yapı, katılımcı ülkelerin milli mayın arama gemileriyle faaliyet göstermekte; komuta ve karargâh görevi altı aylık rotasyonlarla üç ülke arasında dönüşümlü olarak yürütülmektedir. Hâlihazırda görev kuvveti, ülkemiz tarafından komuta edilen 9'uncu aktivasyon periyodunu icra etmektedir.
Güvenevler Mah. Kuzgun Cad. No:51 Aşağı Ayrancı/ANKARA Şube Müdür Vekili Santral: (0312) 466 07 37 Belgegeçer No: (0312) 417 94 41 Telefon No: Dahili 2211
Yaşar GÜLERBakan