Depremde malları zayi olan sanayici ve esnafa yapılacak ödemelere ilişkin

6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş merkezli deprem felaketi sonucuna birçok sanayicimizin ve esnafımızın demirbaş, ham madde ve birçok ürünü enkaz altında kaldı. Şubat ayının sonu mart ayının başını kapsayan dönemde deprem bölgesindeki sanayicilerimiz ve esnaflarımız zayi olan parçalar için beyanda bulundu. Özellikle beyanda bulunamayan esnaf ve sanayicilerimiz de odalar yoluyla bir dayanışma örneği gösterilerek beyanatları için yönlendirildi. Gelir İdaresi Başkanlığı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkilileri ile birlikte doldurulan zarar bildirim beyanı ve tutanaklarına rağmen aradan geçen zamana karşın hiçbir ödeme alamadılar.

Buna istinaden;

Soru 1- Bakanlığınızın, sanayici ve esnaflarımızın beyanda bulunduğu tutanaklara dair diğer yetkili bakanlık ve kurumlarla birlikte bir çalışması mevcut mudur?

Soru 2- Kaç depremzede sanayici ve esnaf zayi olan malları için beyanda bulunmuştur? Soru 3- Beyanda bulunan yurttaşlarımızdan kaçı Hatay'da bulunmaktadır?

Soru 4- Sanayici ve esnafların zarar bildirim beyanı ve tutanaklarında bulunan parçalar bakanlığınızca değerlendirilmiş ve fiyatlandırılmış mıdır?

Soru 5- Eğer sanayici ve esnaflarımıza ödeme yapılacak ise hangi kriterler göz önünde bulundurulmuştur?

Soru 6- Zarar bildirim beyanları ışığında Hatay'a kaç sanayici ve esnafa ödeme yapılacaktır?

Soru 7- Bakanlığınızca sanayici ve esnaflarımıza yapılacak ödemelerle ilgili kamuoyuna resmi bir açıklama yapılacak mıdır?

CEVAPLAR

Cevap 1-2-3-4-5-6-7- Deprem bölgesi, Bakanlığımızın ve Hükümetimizin en önemli önceliğidir. Nitekim depremin ilk saatlerinden itibaren sanayiciler ile deprem bölgesi arasında güçlü bir yardım koridoru oluşturulmuş olup bölgeyle ilgili destek çalışmalarımız yoğun bir şekilde devam etmektedir.

Bu kapsamda; Sayın Cumhurbaşkanımızın deprem bölgesindeki KOBİ'ler için açıkladığı 450 Milyon dolarlık finansman, KOSGEB tarafından işletmecilerin hesaplarına yatırılmaya başlanmıştır. Dünya Bankası ve KOSGEB iş birliği ile yürütülen söz konusu "Türkiye Deprem Sonrası Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Canlanması" projesi kapsamında 11 ilimizden başvurusu onaylanan 4 bin 700 işletmemize 1 milyar 553 milyon TLlik finansman aktarılmıştır. Bu finansman imkânının tamamı bölge işletmelerine aktarılacak, bütçenin tamamı bitinceye kadar programa başvurular alınmaya devam edilecektir. Deprem bölgesinde canlanma sağlayacak bu desteğe yeni fon ve destekler eklemek için çalışmalar da sürdürülmektedir.

KOSGEB İşletme Geliştirme Destek Programı çerçevesinde bölgedeki KOBb'lerimizin faaliyetlerinin aksamaması ve devamlılıklarını sağlayabilmeleri için "Afet Dönemi Yaşam Alanı Desteği" ve "Afet Dönemi İşletme Desteği" alt programları yürürlüğe alınmıştır. Ayrıca depremin ilk anlarından itibaren deprem bölgesinin günlük acil ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli olan ürünleri (gıda, içme suyu, giyim eşyası, temizlik ürünleri, battaniye, jeneratör, ısıtıcı, çadır, konteyner, seyyar tuvalet, -arama kurtarma ekipmanları vb.) üreten firmalar Bakanlığımızca tespit edilerek yardımların bölgeye yönlendirilmesi husus titizlikle yürütülmüştür.

Deprem bölgesinde faaliyet gösteren imalat sanayi kuruluşlarına ulaşılarak; firmaların durumu ve ihtiyaçları sorularak görüşleri alınmıştır. Bu çerçevede, Sanayi Sicil Bilgi Sistemine kayıtlı olup örnekleme yolu ile seçilen 2.398 işletmeyle yüz yüze anket gerçekleştirilirken, 6.201 işletme ile çağrı yöntemiyle iletişime geçilmiş, böylelikle deprem bölgesindeki toplam 8.599 işletme ile irtibat sağlanmıştır. Ayrıca, depremin etkilerinin devam etmesi dikkate alınarak 10 ilde 2022 dönemi Yıllık İşletme Cetveli verilme süresi 30/1 1/2023 tarihine kadar uzatılmıştır.

Diğer taraftan, önergede belirtilen; KOSGEB tarafından depremlerde işyerleri zarar gören işletmelerin desteklenmesi amacıyla uygulanan "Deprem Acil Destek Kredisi Programı" kapsamındaki destekler; doldurulan zarar bildirim beyanları üzerinden değil, işyerlerine ait olan ve e-Devlet sistemi üzerinden erişilebilen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından oluşturulmuş hasar tespit durumuna ilişkin belgeye istinaden verilmektedir. Pro gram kapsamında bugüne kadar 5.968 işletmemizin bankalardan kullandığı 2 milyar TL büyüklüğündeki kredinin 483 milyon TL tutarındaki kâr payı veya faiz tutarının tamamı KOSGEB tarafından karşılanmıştır. Böylece, deprem sebebiyle işyerleri hasar görmüş olan işletmelerimiz, ilk 12 ayı geri ödemesiz olmak üzere 36 ay sıfır faizli kredi kullanarak işyerlerini yeniden ayağa kaldırma açısından önemli bir desteğe kavuşmuştur.

Mehmet Fatih KACIRBakan