MAPEG tarafından Giresun'da ihale edilen maden sahalarına ilişkin
Kaynak göster
Elvan Işık Gezmiş (CHP), 7 Nisan 2026 tarihinde 7/42992 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 45 gün sonra, 22 Mayıs 2026).
Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “MAPEG tarafından Giresun'da ihale edilen maden sahalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42992, 7 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42992-mapeg-tarafindan-giresun-da-ihale-edilen-maden-sahalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/28977e55-04e4-4692-b9a3-019d6cebb680
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 45 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 31 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Elvan IŞIK GEZMİŞ CHP Giresun-illetvekili
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından yayımlanan 317. Grup ihale duyurusu kapsamında, Giresun'da yer alan ve toplam büyüklüğü yaklaşık 18 bin hektara ulaşan 11 farklı saha Nisan 2026 itibarıyla IV. Grup maden işletmeciliğine açılmaktadır. Ancak bu ihale süreci, Giresun'un ekolojik dengesi, tarımsal geleceği ve sosyal dokusu açısından hayati riskler barındırmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
TEMA Vakfı'nın raporunda da, Giresun il yüzölçümünün 285'inin halihazırda IV. Grup maden ruhsatlarıyla kaplanmış olduğu belirtilmiştir. Bu oran, Türkiye ortalamasının çok üzerinde bir maden baskısı anlamına gelmektedir. Giresun'da orman alanlarının Y090'ı, tarım alanlarının 9085'i ve Önemli Doğa Alanlarının 994'ü maden faaliyetleri için ruhsatlandırılmıştır. Yeni ihale edilecek sahaların fındık bahçeleri, meralar ve orman varlığı üzerindeki kümülatif etkisi, bölgenin biyolojik çeşitliliğini geri dönülemez şekilde tahrip etme riski taşımaktadır.
İhale listesinde açıkça belirtildiği üzere Bulancak, Şebinkarahisar ve Yağlıdere'deki sahalar doğrudan DSİ Genel Müdürlüğü'nün iznine tabi bölgelerdedir. Bu sahaların içme suyu havzaları ve dere yataklarıyla çakışması, Karadeniz'in hassas ekosisteminde su kirliliği ve yer altı su seviyelerinde azalma riskini doğurmaktadır. Ayrıca Merkez ilçedeki bazı sahaların doğalgaz hatları, HES projeleri ve stratejik enerji iletim hatları (TEİAŞ) ile iç içe olması hem kamu güvenliğini hem de milli servet niteliğindeki enerji altyapılarını tehdit etmektedir.
Giresun ekonomisinin can damarlarından biri olan Kümbet, Karagöl, Naltaş, Bektaş gibi yayla turizmi alanları ihale edilen sahaların tam merkezinde kalmaktadır. Doğal dokusu bozulan, ağır iş makineleri ve toz emisyonu altında kalan bir bölgede turizm faaliyetlerinin sürdürülebilirliği mümkün değildir. Arıcılık, hayvancılık ve dünyanın en kaliteli fındığının üretildiği bu coğrafyada, kısa vadeli maden kazançlarının, uzun vadeli ve sürdürülebilir yerel ekonomiyi yok etmesi kaçınılmazdır.
Anayasamızın 56. maddesi uyarınca "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir" ve "Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir." Giresun'un neredeyse tamamının maden sahası olarak planlanması, vatandaşlarımızın bu anayasal hakkının ihlali niteliğindedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Giresun ilinde 1-2 Nisan 2026 tarihlerinde ihale edilecek 11 sahanın toplam alanı olan yaklaşık 18 bin hektarlık bölgenin ne kadarı orman sayılan alanlar, ne kadarı mutlak tarım arazisi statüsündedir?
İhale listesinde yer alan Bulancak ve Şebinkarahisar'da bulunan sahaların DSİ Genel Müdürlüğü iznine tabi olduğu görülmektedir. Bu sahaların içme suyu havzalarına ve yer altı su kaynaklarına mesafesi nedir? Olası bir madencilik faaliyetinin bölge halkının su arzı üzerindeki riskleri analiz edilmiş midir?
Merkez ilçedeki 3535202 sicil numaralı sahada mevcut olduğu belirtilen doğal gaz hattı, HES ve turistik tesislerin güvenliği, patlatmalı maden işletmeciliği karşısında nasıl korunacaktır? Bu tesislerin zarar görmesi durumunda doğacak kamu zararının tanzimi için bir planlama yapılmış mıdır?
TEMA Vakfı raporunda belirtilen Giresun'daki Önemli Doğa Alanları'nın 9694'ünün maden ruhsatlı olması verisi Bakanlığınızın kayıtlarıyla örtüşmekte midir? İl bazında ruhsat yoğunluğunun 9085'e ulaşması, "sürdürülebilir çevre" ilkesiyle nasıl bağdaşmaktadır?
Söz konusu ihaleler öncesinde, bölgedeki köy muhtarlıkları, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarının görüşlerine başvurulmuş mudur? Bölge halkının madencilik faaliyetlerine yönelik sosyal onayı sorgulanmış mıdır? | Giresun'da halihazırda faaliyette olan IV. Grup maden ocaklarının, bölgedeki fındık rekoltesi ve kalitesi üzerindeki etkilerine dair Bakanlığınız ve Tarım ve Orman Bakanlığı eşgüdümünde yürütülen bir çalışma var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Giresun Milletvekili Sayın Elvan IŞIK GEZMİŞ'in tarafıma tevcih ettiği 7-42992 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99'uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
3213 Sayılı Maden Kanunu'na göre maden sahaları maden gruplarına göre ruhsatlandırılmakta ve ruhsatlandırma işlemleri ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılmaktadır. Mezkûr Kanun'un "İhale" başlıklı 30'uncu maddesinin birinci fıkrasında "(Değişik cümle: 19/7/2025-7554/10 md.) I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi, III. Grup ve V. Grup maden ruhsatları ihale ile verilir. (Ek cümle: 19/7/2025-7554/10 md.) Sahayla ilgili konum, rezerv ve geçmiş bilgiler doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından gerekliliği ortaya konulan hâllerde II. Grup (b) bendi ve IV. Grup maden ruhsatları da ihale ile verilir. İhale ilanı Resmi Gazete'de yayımlanır." hükmü yer almakta olup, mevzuat çerçevesinde madenlerimizin üretilmesi ve ülkemiz ekonomisine kazandırılması amacıyla maden sahaları ihale yolu ile ruhsatlandırılmaktadır. Bakanlığımız madencilik faaliyetlerinde önce insan, sonra çevre sonra katma değerli üretim düsturu ile hareket etmekte olup, maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılması işlemlerinde; ihaleye çıkarılacak alanın kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış yerlere, Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda olan yollara, 1/5000 veya 1/2000 ölçekli nazım imar planı onaylanmış özel mülkiyete konu araziler ve binalar ile organize hale gelmiş tarım ve hayvancılık bölgelerine, denizlere, göllere, I. derece sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış kültürel varlıklara, mera ve orman alanlarına, su havzalarına isabet edip etmediğinin kontrolü yapılmakta ve bu alanlar ihale edilmemektedir. Ayrıca bahsi geçen alanlara, yatay olarak uygun mesafelerde koruma alanları bırakılarak ihalelik sahalar oluşturulmaktadır. Yürütülecek madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak; maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, Iş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Benzer şekilde maden sahasında maden ruhsatı verilmesi ve/veya işletme faaliyetlerine başlanması süreçlerinde ilgili mevzuat kapsamında diğer kamu kurum ve kuruluşlarının teknik ve idari görüşleri alınmakta olup, alınan bu görüşler doğrultusunda gerekli işlemler tesis edilmektedir. Bu çerçevede Giresun ilimizin Şebinkarahisar ve Bulancak ilçelerinde yer alan maden sahalarının ihale edilmek üzere yayımlanan bilgi notunda "Saha DSİ Genel Müdürlüğünün iznine tabi mesafededir." açıklaması bulunmakta olup, ilgili sahaların ihale yolu ile ruhsatlandırılması durumunda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün iznine tabii olacağı ve gerekli izinlerin alınamaması halinde madencilik faaliyetleri yapılamayacağının bilgilendirilmesi yapılmıştır.
Ülkemizin herhangi bir ilinde bulunan maden ruhsat alanlarının o ilimizin yüz ölçümüne oranına ilişkin bilgiler, sürdürülebilir madencilik ilkesinin en önemli bileşeni olan Türkiye Geneli Rehabilite Edilmiş Maden Sahaları ile Madencilik Sosyal Sorumluluk Faaliyetlerinin Tespiti Projesi (TURMES) kapsamında MAPEG'in internet sayfasındaki "TÜRMES Bilgi Haritası" başlığı altında kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Yürütülecek olan faaliyetlerin çevresel etkilerini konu alan ÇED sürecine ilişkin işlemler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Alparslan BAYRAKTARBakan