MAPEG tarafından ihaleye çıkarılacak maden sahalarına ilişkin
Kaynak göster
İskender Bayhan (EMEP), 2 Nisan 2026 tarihinde 7/43116 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 22 Mayıs 2026).
İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “MAPEG tarafından ihaleye çıkarılacak maden sahalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43116, 2 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43116-mapeg-tarafindan-ihaleye-cikarilacak-maden-sahalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/09a82fe3-cdc3-406b-9897-019d538b2218
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 50 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 31 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 02.04.2026 skala .
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından yayımlanan 317 numaralı son ihale listesi, memleketin yer altı ve yer üstü varlıklarının sermayeye peşkeş çekilmesinde gelinen korkunç boyutu gözler önüne sermektedir. Yapılan duyuruya göre; Adana, Adıyaman, Afyonkarahisar, Ağrı, Aksaray, Amasya, Ankara, Antalya, Artvin, Aydın, Balıkesir, Batman ve Bilecik illerini kapsayan toplam 72 bin 514 hektarlık bir alan, 65 yeni maden ruhsatı ile satışa çıkarılmıştır.
Talana açılan bu devasa alan, Evrensel Gazetesinin haberindeki karşılaştırmaya göre Yalova ilinin yüz ölçümüne tekabül etmektedir. İhaleye çıkan sahaların ağırlıklı olarak 11-B (mermer, traverten ve granit gibi dekoratif taşlar) ve IV. grup (endüstriyel hammaddeler, enerji hammaddeleri ve altın, gümüş, bakır gibi metalik madenler) madenleri içerdiği görülmüştür. Özellikle Balıkesir'de yoğunlaşan ihalelerin alfabetik sırayla ilana açılmış olması, kısa zaman içerisinde ülkedeki diğer kentlerin de sırasıyla talana açılacağını göstermektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Tarım arazilerinin, su havzalarının ve yerli halkın yaşam alanlarının holdinglerin insafına terk edilmesi; sadece bir doğa talanı değil, aynı zamanda bölge halklarının mülksüzleştirilmesi ve yerlerinden edilmesi anlamına gelmektedir. Bu tablo, yoksul halkın öz kaynaklarının, yerli ve yabancı bir grup sermayedarın kasasını doldurmak için feda edildiği bir "ekolojik ve sosyal yıkım" ajandasıdır. Kasası dolacak olanlarsa, ihracat rekorlarının yanı sıra iş cinayeti rekorlarıyla da anılan maden sektörünün namlı şirketleridir. Özetle; yeraltı kaynaklarının işletilmesiyle ortaya çıkacak devasa kâr şirketlere, doğa tahribatı ve sağlık sorunları ise halka kalacaktır.
Buna karşın maden ihalelerinin açılması öncesinde, doğrudan yaşam alanı yok edilecek halka bilgi verilmemekte, halkın fikri alınmamaktadır. Bu nedenle de yapılan
4Ylle
" hermaden ve enerji ihalesinde bölgede yaşayan halklar itiraz etmek ve bu itiraz dikkate alınmadığı için direnme haklarını kullanmaktadır. Bu hakkın kullanımına karşılık olarak ise yaşam alanlarını savunanlar kolluk tarafından darp edilmekte, gözaltına alınmakta ve tutuklanarak yargı sopasıyla susturulmak istenmektedir. Ülkenin genelinde halkı ayağa kaldıran Akbelen talanına karşı İkizdere köyünde direnen Esra Işık'ın tutuklanması bu yağma ve talan düzeninin son örneği olmuştur.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bahsi geçen 13 ili kapsayan 65 yeni maden ruhsatı ihalesinin toplam muhammen bedeli nedir ve bu ihalelerden elde edilecek gelirin ne kadarı bölge halkının yararına olacaktır?
İhale edilen 72 bin 514 hektarlık alanın ne kadarı Anayasa ile korunması gereken "mutlak tarım arazisi", ne kadarı "orman alanı" ve ne kadarı "birinci derece sit alanı" statüsündedir?
İliç faciasının üzerinden henüz iki yıl bile geçmemişken; bu 65 yeni sahada siyanürlü (O madencilik (veya benzeri ağır kimyasal (yöntemlerin kullanılmayacağına dair Bakanlığınız tarafından verilmiş bir taahhüt bulunmakta mıdır?
. Ruhsatlandırılan sahalar içerisinde yer alan köylerde yaşayan yurttaşların mülkiyet hakları ve geçim kaynakları (hayvancılık, tarım vb.) nasıl korunacaktır; bu alanlarda kaç bin yurttaşın yerinden edilme riski bulunmaktadır? Bu alanların madenciliğe açılmasının çevresel etkilerine ilişkin herhangi bir kümülatif etki değerlendirmesi yapılmış mıdır?
Son 5 yıl içerisinde, söz konusu 13 ilde madencilik faaliyetleri nedeniyle yerel halk tarafından açılan yürütmeyi durdurma ve iptal davalarının sayısı kaçtır ve bu davaların sonuçları bu yeni ihaleler planlanırken dikkate alınmış mıdır? İhaleye açılan sahalar belirlenirken ilgili bölgelerde yaşayan halkın görüşü alınmış mıdır? Alındıysa hangi yöntemlerle alınmıştır?
İhalelere itiraz ettiği ve anayasal haklarını kullandıkları için son 5 yıl içerisinde gözaltına alınan, tutuklanan, hakkında soruşturma başlatılan yurttaş sayısı kaçtır?
Esra Işık'ın tutuklanmasına dayanak yapılan hukuki gerekçe nedir? Yaşam alanlarını savunan halkın itirazlarını görmezden gelerek direnenleri tutuklamak holdinglerin kârına halkı zorla hizaya getirmek değil midir?
Son üç gün içinde Yalova ili büyüklüğüne yakın bir alanın maden şirketlerine devredildiği düşünüldüğünde, devam eden günlerde bütün bir ülkenin sırasıyla şirketlere devredileceği şüphesine cevabınız nedir? İhale planlarını kamuoyuyla paylaşacak mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN'n tarafıma tevcih ettiği 7/43116 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
03122225760 Telefon No: (312) 546 58 59
3213 Sayılı Maden Kanunu'na göre maden sahaları maden gruplarına göre ruhsatlandırılmakta ve ruhsatlandırma işlemleri ilk müracaat veya ihale yolu ile yapılmaktadır. Mezkur Kanun'un "İhale" başlıklı 30'uncu maddesinin birinci fıkrasında "I.Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi, III. Grup ve V. Grup maden ruhsatları ihale ile verilir. Sahayla ilgili konum, rezerv ve geçmiş bilgiler doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından gerekliliği ortaya konulan hâllerde II. Grup (b) bendi ve IV. Grup maden ruhsatları da ihale ile verilir. İhale ilanı Resmî Gazete'de yayımlanır." hükmü yer almakta olup, mevzuat çerçevesinde madenlerimizin üretilmesi ve ülkemiz ekonomisine kazandırılması amacıyla maden sahaları ihale yolu ile ruhsatlandırılmaktadır.
Bakanlığımız madencilik faaliyetlerinde önce insan, sonra çevre sonra katma değerli üretim düsturu ile hareket etmekte olup, maden sahalarının ihale yolu ile ruhsatlandırılması işlemlerinde; ihaleye çıkarılacak alanın kamu hizmeti ve umumun yararına ayrılmış yerlere, Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğunda olan yollara, 1/5000 veya 1/2000 ölçekli nazım imar planı onaylanmış özel mülkiyete konu araziler ve binalar ile organize hale gelmiş tarım ve hayvancılık bölgelerine, denizlere, göllere, 1. derece sit alanlarında fiziki olarak ortaya çıkarılmış kültürel varlıklara, mera ve orman alanlarına, su havzalarına isabet edip etmediğinin kontrolü yapılmakta ve bu alanlar ihale edilmemektedir. Ayrıca bahsi geçen alanlara, yatay olarak uygun mesafelerde koruma alanları bırakılarak ihalelik sahalar oluşturulmaktadır.
Grup İhale Ilanı" başlıklı duyuruda yayımlanmıştır.
Bununla birlikte siyanür; sadece altının cevher olarak üretimin yapıldığı tesis sürecinde kullanılan bir madde olup, altın dahil hiçbir madenin aranması aşamasında siyanür kullanımı söz konusu değildir. Siyanürün kullanım kıstasları ise 2872 Sayılı Çevre Kanunu kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenmektedir.
Yürütülecek madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak; maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, Iş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsati'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
ÇED sürecine ilişkin işlemler ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer Bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.