Uzaktan ve hibrit çalışan kişileri dijital mobbinge karşı korumak için yapılan çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, T.C. Çalışma Ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasınıarz ederim.

Dijitalleşmenin hayatımıza girmesi ve yaygınlaşması ile uzaktan ve esnek çalışma modellerinin de çalışma hayatında daha çok yer alması, işgücü piyasasını da köklü biçimde dönüştürmektedir. Bu dönüşüm, üretim süreçlerinde olduğu gibi işyeri çalışma şartlarında da esnemelere yol açmakta ve çalışanların mesai saatleri dışında da erişilebilir olmaya zorlanması, dijital iletişim araçlan üzerinden baskı ve dışlama, performansın algoritmalar aracılığıyla denetlenmesi gibi yeni nesil psikososyal riskleri ve mobbingi de beraberinde getirmektedir. Özellikle dijital platformlar aracılığıyla uzaktan ve hibrit çalışanlar açısından iş ve özel yaşam sınırlarının ortadan kalktığı, fazla mesainin görünmez hale geldiği ve psikolojik tacizin dijital ortamlara taşındığı yönünde ciddi şikâyetler bulunmaktadır. Buna karşın mevcut mevzuatın bu yeni çalışma biçimlerini ve "dijital mobbing" olarak tanımlanan uygulamaları açık ve kapsamlı biçimde düzenlemediği ve bu alanda sağlıklı etki analizleri ile veri üretilmediği de görülmektedir.

Bu çerçevede;

SORULAR

1. Türkiye'de uzaktan, hibrit ve esnek çalışma modeline tabi çalışan sayısı kaçtır? Bu sayı sektörlere göre nasıl dağılmaktadır?

2. ve

   Son 5 yıl içerisinde işyerinde psikolojik taciz (mobbing) iddiasıyla Bakanlığınıza ilgili kurumlara yapılan başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların ne kadarı dijital iletişim

   araçları üzerinden gerçekleşen vakalara ilişkindir? Bu kapsamda ayrı veri tutulmakta mıdır?

3. Dijital ortamda gerçekleşen mobbing vakalarına ilişkin yapılan başvurular sonucunda kaç işyerinde denetim gerçekleştirilmiştir? Bu denetimler sonucunda tespit edilen ihlal sayısı ve uygulanan idari yaptırımlar nelerdir?

4. Uzaktan ve esnek çalışma modellerinde çalışanların mesai saatleri dışında işveren tarafından aranması, mesajla görevlendirilmesi veya sürekli erişilebilir olmaya zorlanmasına ilişkin yürürlükte bir düzenleme bulunmakta mıdır? "Bağlantıyı kesme hakkı" kapsamında yürütülen bir çalışma var mıdır?

5. Esnek ve uzaktan çalışma modellerinde fazla mesai süreleri nasıl denetlenmektedir?

6. Son 5 yılda bu kapsamda yapılan denetim sayısı ve tespit edilen ihlal oranı nedir? 6. Dijital platformlar üzerinden çalışan kurye, sürücü ve benzeri çalışanların; algoritmalar aracılığıyla yönetilen performans sistemleri, puanlama uygulamaları ve işten çıkarma süreçlerine ilişkin Bakanlığınız tarafından yürütülen bir izleme-denetleme mekanizması var mıdır? Bu kapsamda kaç inceleme yapılmıştır?

7. Algoritmalar aracılığıyla yönetilen çalışma sistemlerinde çalışanların haklarını korumaya yönelik özel bir mevzuat hazırlığı bulunmakta mıdır? Bu alanda uluslararası iyi örnekler ve Avrupa Birliği düzenlemeleri doğrultusunda bir uyum çalışması yürütülmekte midir?

8. Uzaktan ve esnek çalışma modellerinde artan iş yükü, tükenmişlik ve psikososyal risklere karşı işverenlere yönelik zorunlu politika, rehber veya yükümlülükler bulunmakta mıdır? Bu yükümlülüklerin denetimi nasıl sağlanmaktadır? 9. Kamu kurumlarında uzaktan veya esnek çalışma modeline tabi personel sayısı kaçtır?

9. Bu personele ilişkin mobbing şikâyetleri ayrı bir başlık altında izlenmekte midir? 10. İşyerinde psikolojik tacizin dijital ortamlarda gerçekleşmesini de kapsayacak şekilde mevcut mevzuatın güncellenmesine yönelik somut bir takvim bulunmakta mıdır?