İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/43260 GEÇ CEVAPLANDI · 117 GÜN

GoTürkiye platformuna ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 117 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Türkiye turizminin uluslararası alanda tanıtılması amacıyla faaliyet gösteren Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından yürütülen "GoTürkiye" platformu ve buna bağlı uluslararası tanıtım kampanyaları son yıllarda Türkiye'nin turizm tanıtım stratejisinin merkezinde yer almaktadır. Dijital platformlar, sosyal medya kampanyaları, uluslararası reklam faaliyetleri ve açık hava reklamları aracılığıyla yürütülen bu çalışmaların önemli bir kamu kaynağı kullanılarak gerçekleştirildiği bilinmektedir.

Bakanlığınızın 2025 yılı faaliyet raporunda yer alan veriler incelendiğinde, turizm tanıtım faaliyetlerinin etkinliğini ölçmek amacıyla başlıca performans göstergesi olarak "etkileşim" verilerinin kullanıldığı görülmektedir. Raporda 2024 yılı için yaklaşık 422 milyon olarak açıklanan etkileşim sayısına karşın, 2025 yılı hedefinin 250 milyon olarak belirlenmiş olması dikkat çekmektedir. Performans göstergelerinde bir önceki yılın gerçekleşme verisinin önemli ölçüde altında bir hedef belirlenmesi, söz konusu verilerin ölçüm yöntemi ve güvenilirliği konusunda kamuoyunda çeşitli soru işaretlerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Öte yandan faaliyet raporunda "etkileşim" göstergesinin "tekil ziyaretçiler ile sosyal medya etkileşimlerinin toplamı" olarak tanımlandığı görülmektedir. Ancak bu göstergenin hangi kriterleri kapsadığı, söz konusu etkileşimlerin ne kadarının yurt dışı kullanıcılarından kaynaklandığı, ücretli reklam trafiği ile organik etkileşimlerin nasıl ayrıştırıldığı ve bu verilerin doğruluğunun hangi yöntemlerle denetlendiği açık biçimde ortaya konmamıştır.

Turizm tanıtım faaliyetlerinin başarısının yalnızca dijital etkileşim verileri üzerinden ölçülmesi de ayrıca tartışma konusu olmaktadır. Zira uluslararası turizm pazarlama uygulamalarında tanıtım faaliyetlerinin etkinliği genellikle turist sayısındaki artış, kişi başı turist harcaması, ortalama kalış süresi, doluluk oranları ve rezervasyon dönüşüm oranları gibi somut ekonomik göstergeler üzerinden değerlendirilmektedir. Bu nedenle yüksek etkileşim verilerinin turizm gelirlerine veya turist sayısına ne ölçüde katkı sağladığının açıklanması kamuoyu açısından önem taşımaktadır.

Diğer taraftan GoTürkiye platformunun çok dilli içerik yapısı, Türkiye'nin farklı destinasyonlarını tanıtan kapsamlı bir dijital altyapı oluşturduğu görülmekle birlikte; söz konusu platformun turizm talebine somut katkısının nasıl ölçüldüğü ve bu platform için yapılan harcamaların turizm performansına nasıl yansıdığı konusunda yeterli açıklık bulunmamaktadır.

Ayrıca uluslararası tanıtım taalıyetlerı kapsamında yurt dışında gerçekleştirilen bilboard, açık hava reklamları ve medya satın alma faaliyetlerinin hangi ülkelerde, hangi yöntemlerle ve hangi bütçelerle gerçekleştirildiği hususu da kamuoyuna ayrıntılı biçimde açıklanmamıştır. Bu faaliyetlerin ihale yöntemi, medya satın alma süreçleri ve varsa aracı kurumlar aracılığıyla yürütülüp yürütülmediği konuları da kamu kaynaklarının etkin ve şeffaf kullanımı açısından önem arz etmektedir.

Kamu kaynakları kullanılarak yürütülen turizm tanıtım faaliyetlerinin şeffaflık, hesap verebilirlik ve etkinlik ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi hem kamu mali yönetimi hem de turizm politikalarının sürdürülebilirliği açısından önem taşımaktadır.

Bu çerçevede aşağıdaki soruların cevaplandırılması önem arz etmektedir. 1. 2024 ve 2025 yılı içerisinde Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı ile Bakanlığınız tarafından turizm tanıtımı amacıyla toplam ne kadar bütçe harcanmıştır ve bu bütçenin dijital reklam, sosyal medya kampanyaları, açık hava reklamları (bilboard vb.), televizyon reklamları ve diğer tanıtım faaliyetleri bakımından dağılımı nedir?

"GoTürkiye" platformunun geliştirilmesi, içerik üretimi, dijital reklam kampanyaları ve uluslararası tanıtımı için 2024 ve 2025 yılında yapılan toplam harcama tutarı ne kadardır?

SORULAR

  1. 2024 ve 2025 yılında yurt dışında gerçekleştirilen bilboard, açık hava reklamı ve benzeri tanıtım kampanyaları hangi ülkelerde ve hangi şehirlerde gerçekleştirilmiştir; bu kampanyalarda kaç adet reklam alanı kullanılmış, kampanyalar toplam kaç gün sürmüş ve ülke bazında toplam harcama tutarları ne olmuştur?

  2. Yurt içi ve yurt dışı reklam ile tanıtım faaliyetleri hangi yöntemlerle gerçekleştirilmektedir? Bu faaliyetlerde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hangi ihale usulleri uygulanmaktadır?

  3. Söz konusu tanıtım ve reklam faaliyetleri kapsamında medya satın alma ajansları veya reklam ajansları gibi aracı kurumlar kullanılmakta mıdır? Kullanılıyor ise bu ajansların isimleri nelerdir, bu ajanslara ödenen toplam tutar ne kadardır ve söz konusu ajanslara ödenen komisyon oranları nedir?

  4. Bakanlığınızın faaliyet raporlarında ve TGA açıklamalarında yer alan "global sosyal medya etkileşimi", "gösterim (impressions)" veya benzeri performans göstergeleri hangi metodoloji ve kriterlere göre hesaplanmaktadı r? 7. Söz konusu etkileşim ve gösterim verilerinin ne kadarı yurt dışı kullanıcılarına aittir, ne kadarı reklam kampanyalarından kaynaklanan ücretli trafiktir ve ne kadarı organik kullanıcı etkileşimidir?

  5. Bu verilerin hesaplanmasında bot trafik, otomatik görüntülenme veya geçersiz trafik gibi unsurların ayrıştırılmasına yönelik herhangi bir teknik doğrulama veya denetim mekanizması bulunmakta mıdır?

  6. 2024 ve 2025 yılında elde edilen dijital etkileşim ve gösterim verilerinin Türkiye'ye gelen turist sayısına, turizm gelirlerine, rezervasyonlara veya turizm harcamalarına somut etkisini ölçmeye yönelik herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır? lO.GoTürkiye platformunda yer alan destinasyon ve deneyim içeriklerinin Türkiye'ye gelen turist sayısına veya turizm gelirlerine katkısını ölçmeye yönelik bağımsız bir değerlendirme, akademik çalışma veya performans analizi bulunmakta mıdır?

  7. Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı'nın bütçe ve harcamaları Sayıştay tarafından denetlenmekte midir? Denetleniyor ise son denetim raporlarında tanıtım faaliyetleri ve harcamalarına ilişkin tespit edilen bulgular veya tavsiyeler nelerdir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·

Bakanlığımız (Tanıtma Genel Müdürlüğü, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Genel Müdürlüğü)'ca;

7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun'un "Denetim" başlıklı 7'nci maddesi uyarınca; 7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının, yıllık finansal tabloları, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına uygun olarak hazırlanmakta ve bağımsız denetime tabi tutulmaktadır. Bu kapsamda hazırlanan bağımsız denetim raporları Sayıştay'a gönderilmektedir. Sayıştay; bağımsız denetim raporunu, Ajansın mali rapor ve tablolarının güvenilirliği ile doğruluğu bakımından inceleyerek bu raporu, Ajansın kontrol sistemleri, yöntem ve süreçlerini de kapsayacak şekilde hazırlayacağı kendi raporu ile birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunmaktadır.

Söz konusu Kanun'un amir hükümleri kapsamında, Ajansın mali verileri Sayıştay tarafından yerinde denetime tabi tutulmaktadır. Bu çerçevede; Ajansın 2023 yılı iş ve işlemlerine ilişkin yerinde denetim 15-16 Ağustos 2024 tarihlerinde, 2024 yılına dair yerinde denetim ise 5-9 Mayıs 2025 tarihlerinde gerçekleştirilmiş olup ilgili raporlar TBMM'ye sunulmuştur.

Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından geliştirilen GoTürkiye platformu; ülkemizin kültürel, tarihi ve doğal değerlerini uluslararası düzeyde tanıtan resmi dijital seyahat platformudur. Söz konusu platform için 2024 yılında yapılan harcamalar mali tablolar içerisinde dijital pazarlama gideri altında yer almakta olup platforma yönelik finansal tablolarda genel harcama kaleminden ayrı bir müstakil harcama kalemi bulunmamaktadır. Ajansın 2025 yılına ait finansal tabloları bağımsız denetim kuruluşunca denetime tabi tutulmuş olup ilgili rapor üzerinde çalışılmaktadır.

2024 ve 2025 yıllarında yurt dışında yürütülen açık hava (OOH) ve dijital açık hava (DOOH) reklam kampanyaları kapsamındaki faaliyetlerden bazı örnekler şunlardır:

2024 yılında Almanya'nın Berlin şehrinde Berlinale Festivali DOOH kampanyasında 2 ekran kullanılmış ve kampanya festival süresince Şubat ayında 10 gün sürmüştür. 2024 yılında Litvanya'nın Vilnius şehrindeki havalimanında gerçekleştirilen DOOH kampanyasında 11 ekran kullanılmış ve kampanya 1 ay devam etmiştir. 2025 yılında Fransa'nın Paris şehrinde müşavirlik binası giydirme uygulaması gerçekleştirilmiş olup 1 adet reklam alanı 2 ay süreyle kullanılmıştır. Malezya'da Kuala Lumpur, Langkawi, Penang, Kota Kinabalu ve Kuching şehirlerindeki havalimanlarında yürütülen DOOH kampanyasında toplam 500 adet reklam alanı kullanılmış ve kampanya 15 Aralık 2024 -15 Mart 2025 tarihleri arasında 3 ay sürmüştür. Amerika Birleşik Devletleri'nin New York şehrinde (Times Square) gerçekleştirilen açık hava kampanyasında Ekim, Kasım ve Aralık 2025 tarihlerinde 3 ay boyunca 3 ekran kullanılmıştır. Söz konusu tanıtım kampanyaları için yapılan harcamalar, mali tablolar içerisinde pazarlama gideri olarak dikkate alınmakta olup uygulamaya yönelik finansal tablolarda genel harcama kaleminden ayrı bir müstakil harcama kalemi bulunmamaktadır.

Yurt içi ve yurt dışı reklam ve tanıtım faaliyetleri ağırlıklı olarak dijital kanallar üzerinden yürütülmektedir. Bu kapsamda, GoTürkiye markasıyla Douyin, Kontakte, TikTok, Instagram ve YouTube gibi sosyal medya platformlarında; erişim, gösterim ve profil ziyareti odaklı reklam kampanyaları gerçekleştirilmektedir. Bunun yanı sıra, influencerlar ve konsept hesaplarla iş birlikleri yapılarak GoTürkiye içeriklerinin farklı hedef kitlelere ulaştırılması sağlanmaktadır. Ayrıca tüm GoTürkiye ve GezsenTürkiye sosyal medya mecralarında da (Instagram, Youtube, Tiktok, Douyin, Red Book, kontakte, Whatsapp, Facebook, X) düzenli olarak organik içerik paylaşımları yapılmaktadır.

TGA, iş ve işlemlerini 7183 sayılı Kanun çerçevesinde yürütmektedir. Ajansın bu kapsamda gerçekleştireceği mal ve hizmet alımları, saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, gizlilik, fırsat eşitliği, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmektedir.

Ayrıca TGA, söz konusu Kanun kapsamında, 20.01.2024 tarihli ve 32435 sayılı Resmî Gazete' de yayımlanan Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının Mal ve Hizmet Alımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri, özellikle de "Harcama ve Alım Usulleri"ni ilgilendiren maddeler çerçevesinde işlemlerini sürdürmektedir.

Tanıtım ve reklam faaliyetleri kapsamındaki hizmet alımları, aynı Yönetmelik hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmekte olup ilgili Yönetmelik ve Ajans mevzuatı uyarınca, herhangi bir kurum veya kuruluşa komisyon ödemesi gerçekleştirilmemektedir. Örneğin, sosyal medya reklamlarına yönelik medya satın alımları dogrudan ilgili dijital platformlar (TikTok, YouTube/Google, Meta-Facebook ve Instagram, Douyin vb.) üzerinden yürütülmektedir.

Tüm hizmet alımları, güncel mevzuat hükümleri ve bütçe imkânları çerçevesinde titizlikle yönetilmektedir. İhtiyacın niteliği ile hedef ülkelerin medya yapıları dikkate alınarak ya doğrudan kaynaktan ya da yerel medya ajanslarından teklifler toplanmaktadır. Mevzuatta belirtilen usuller uygulanırken, kamu yararı gözetilerek en uygun şartları sunan teklifler değerlendirmeye alınmaktadır.

Bu doğrultuda, belirli bir aracı kurumla sürekli, münhasır veya ayrıcalıklı bir çalışma modeli bulunmamaktadır. Tüm süreçlerde; saydamlık, rekabet, eşit muamele, ihtiyaçların uygun şartlarla zamanında karşılanması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması temel esas alınmaktadır.

GoTürkiye platformuna ilişkin küresel sosyal medya performans göstergeleri, ilgili sosyal medya mecralarının (Meta, YouTube, TikTok, Douyin, Vkontakte) kendi ölçümleme sistemleri üzerinden sağlanan veriler esas alınarak hesaplanmaktadır. Bu kapsamda; gösterim (impressions) içeriklerin kullanıcı ekranlarında görüntülenme sayısını, erişim (reach) ise içeriği gören tekil kullanıcı sayısını ifade etmektedir. Etkileşim göstergesi; beğeni, yorum, paylaşım, kaydetme ve tıklama gibi kullanıcı eylemlerinin toplamını kapsamaktadır.

Veriler; platformların reklam yöneticisi ve analitik araçları üzerinden, standart tanımlar çerçevesinde raporlanmakta ve kampanya performans analizlerinde kullanılmaktadır. Dijital iletişimlerin yürütüldüğü reklam platformlarında gösterim ve performans göstergeleri, platformların kendi ölçümleme sistemleri ve uluslararası dijital reklamcılık standartları doğrultusunda hesaplanmaktadır.

Gösterim verileri, reklamın kullanıcı ekranında görüntülenme sayısına göre; tıklama, erişim, etkileşim ve dönüşüm gibi metrikler ise kullanıcı aksiyonlarının izlenmesiyle belirlenmektedir. Ölçümleme süreçlerinde çerezler, cihaz kimlikleri ve benzeri izleme teknolojileri kullanılmakta; veriler ise hedefleme, teklif stratejileri ve algoritmik optimizasyonlara bağlı olarak raporlanmaktadır.

Sosyal medya kapsamındaki iletişim faaliyetleri, ağırlıklı olarak yurt dışı odaklı medya çalışmalarıyla yürütülmektedir. İngilizce dilinde içerik üreten GoTürkiye sosyal medya kanalları, doğrudan yurt dışındaki kullanıcılara hitap etmektedir. Bu doğrultuda elde edilen etkileşim ve gösterim verilerinin büyük bir bölümü uluslararası kullanıcı kitlesine aittir. Kampanyaların önemli bir kısmı da küresel hedef kitlelere yönelik reklam çalışmalarıyla desteklenmektedir. 2024 ve 2025 yıllarında gerçekleştirilen dijital iletişim çalışmaları sonucunda elde edilen toplam gösterimin %94'ü yurt dışı kaynaklıdır.

Sosyal medya performans verileri; ilgili platformların (Meta, Google/YouTube, TikTok, Douyin, kontakte) kendi iç ölçümleme ve trafik filtreleme sistemleri üzerinden raporlanmaktadır. Bu platformlar; bot trafiği, otomatik görüntülenme ve geçersiz etkileşimleri tespit etmeye yönelik gelişmiş algoritmalar ve güvenlik mekanizmaları kullanmaktadır. Kampanya analizi sürecinde, anormal trafik hareketleri ve olağan dışı etkileşimler doğrudan platform raporları üzerinden titizlikle takip edilmektedir.

Reklam platformları tarafından yönetilen kampanyalarda oluşan trafik, gelişmiş doğrulama sistemleri aracılığıyla analiz edilerek geçersiz (invalid) ve bot kaynaklı veriler raporlama ile faturalandırma süreçlerinden hariç tutulmaktadır. Uluslararası reklamcılık standartlarına uygun olarak, yalnızca gerçek kullanıcı etkileşimleri esas alınmakta; şüpheli, tekrarlı veya otomatik trafikler sistem tarafından elenerek reklam verene yansıtılmamaktadır.

GoTürkiye sosyal medya çalışmaları kapsamında; erişim, gösterim ve etkileşim gibi dijital performans metrikleri düzenli olarak ölçülmekte ve raporlanmaktadır. Bu metrikler, kampanyaların görünürlüğünü ve kullanıcı ilgisini değerlendirmek amacıyla kullanılmakta; elde edilen veriler içerik ve medya planlama süreçlerinde optimizasyon sağlamak üzere analiz edilmektedir.

Tanıtım faaliyetlerinde yalnızca dijital kanallar değil; TV, influencer pazarlaması, OTA (Online Seyahat Acenteleri), operatör iş birlikleri ve MICE (Toplantı, Kongre, Sergi) gibi pek çok farklı unsurdan yararlanılmaktadır. Turizme sağlanan katma değer, tüm bu bileşenler çerçevesinde bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmekte; reklam ve tanıtım faaliyetlerine ilişkin süreçler düzenli olarak analiz edilmektedir. Günlük, haftalık ve dönemsel bazda takip edilen performans verileriyle kampanya optimizasyonları gerçekleştirilmekte ve elde edilen çıktılar doğrultusunda stratejik hamleler belirlenmektedir.

Bununla birlikte, turizm göstergeleri çok sayıda dışsal faktörden etkilendiği için değerlendirmeler tek bir değişkene indirgenmeksizin, kapsamlı veri analizleri ışığında yürütülmektedir.

GoTürkiye platformunda sunulan destinasyon ve deneyim içeriklerinin; turist sayısı veya turizm gelirleri üzerindeki doğrudan etkisini ölçen bağımsız bir akademik çalışma ya da kapsamlı bir etki analizi henüz mevcut değildir. Bununla birlikte; platformun sosyal medya reklamlarına yönelik erişim, gösterim ve etkileşim gibi dijital performans metrikleri düzenli olarak takip edilmektedir. Ayrıca, konaklama verileri ve ziyaretçi istatistikleri gibi makro turizm göstergeleri ışığında stratejik planlama ve optimizasyon çalışmaları sürdürülmektedir.

Mehmet Nuri ERSOYBakan

Metin otomatik okundu. 6 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir