Otizm spektrum bozukluğu bulunan öğrencilere verilen eğitimin niteliğine ilişkin

ilgi : a) 05/03/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1811464 sayili yazınız. 7/ 42770

b) 17/03/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1817456 sayılı yazınız. 64 138

c) 01/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1827601 sayılı yazınız. 7/42914 ¢) 02/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1828355 sayılı yazınız. 7/42918

d) 07/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1830748 sayılı yazınız.

e) 09/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1836037 sayılı yazınız. 7/430201

f) 10/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1836040 sayılı yazınız. 7143/42 6K 143 g)21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1841955 sayılı yazınız. 7/43297 )

ğ) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842000 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f-g-ğ)'de kayıtlı yazıyla iletilen Tekirdağ Milletvekili Cem AVŞAR'ın 7/41231, Kahramanmaraş Milletvekili Ali OZTUNÇ'un 7/41232, Edirne Milletvekili Ahmet Baran YAZGAN'ın 7/41861, Tekirdağ Milletvekili Selcan TAŞCI'nın 7/42302, Eskişehir Milletvekili İbrahim ARSLAN'ın 7/42409, Denizli Milletvekili Gülizar BİÇER KARACA'nın 7/42770, Izmir Milletvekili İbrahim AKIN'ın 7/42914, Van Milletvekili Gülderen VARLI'nin 7/42918, Ankara Milletvekili Deniz DEMİR'in 7/43020, Gaziantep Milletvekili Hasan ÖZTÜRKMEN'in 7/43142, Konya Milletvekili Ali YÜKSEL'in 7/43277 ve Istanbul Milletvekili Çiçek OTLU'nun 7/43421 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim gören otizmli ve diğer özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin eğitim süreçlerini desteklemek amacıyla, Bakanlığımızca okul yöneticileri ile sınıf ve branş öğretmenlerine yönelik merkezi ve mahalli düzeyde yüz yüze ve uzaktan hizmet içi eğitim faaliyetleri sürekli olarak düzenlenmektedir. Öğretmenlerin uygulamada başvurabilecekleri temel kaynaklar oluşturmak üzere "Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Tüm Öğretmenler İçin Yol Haritası Kılavuzu" ile problem davranışların azaltılmasına yönelik bilimsel stratejiler barındıran "Özel Eğitimde Davranış Değiştirme Uygulama Rehberi" hazırlanmıştır. Teknolojinin imkânlarından yararlanılarak öğretmenlerin mesleki gelişimlerini zaman ve mekândan bağımsız sürdürebilmeleri için Öğretmen Bilişim Ağı (ÖBA) üzerinden Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı Hazırlama Semineri ile Kaynaştırma/Bütünleştirme Kapsamında Sunulan Destek Eğitim Odası Hizmetinde Eğitim Uygulamaları Semineri uzaktan eğitim formatında erişime açılmıştır. Bunun yanı sıra, kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarında görev alan öğretmenlerin yeterliliklerini artırmak amacıyla yasal dayanaklar, tanılama süreci, bireyselleştirilmiş eğitim programı, farklılaştırılmış öğretim, sınıf yönetimi ve öğretimsel düzenlemeler gibi on üç temel konuyu kapsayan Bütünleştirici Eğitim Modülleri özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin akran zorbalığına maruz kalmasını önlemek amacıyla rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri kapsamında okul aile iş birliğinde önleyici çalışmalar yürütülmektedir. Okullarda eğitim öğretime devam eden tüm öğrencilere yönelik uygulanan sosyal duygusal beceri programları ile empati, farklılıklara saygı, iletişim ve problem çözme becerileri geliştirilmekte böylece kapsayıcı bir okul ikliminin oluşturulması hedeflenmektedir. Ayrıca akran zorbalığına ilişkin farkındalık programları, sınıf rehberlik etkinlikleri, öğretmen ve veli eğitimleri aracılığıyla öğrencilerin özel eğitim ihtiyacı olan bireylere yönelik anlayış geliştirmeleri sağlanmaktadır. Otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler için ise ihtiyaçlarına göre uyarlanmış bireysel rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetleri, sosyal beceri destek çalışmaları yürütülmekte böylece akran zorbalığı, şiddet gibi davranışlarla karşılaştıklarında baş etme becerilerinin geliştirilmesinin sağlanması ile birlikte sosyal uyumlarının da güçlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, Okullarda Şiddetin Önlenmesi Genelgesi kapsamında risk altındaki öğrencilerin erken tespiti ve korunmasına yönelik izleme ve müdahale süreçleri işletilmektedir. Rehber öğretmenler/psikolojik danışmanlar tarafından zorbalığa maruz kalma riski taşıyan özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler takip edilmekte, güvenli başvuru mekanizmaları hakkında bilgilendirilmekte ve gerekli durumlarda bireysel psikolojik danışma desteği sağlanmaktadır. Okullarda yürütülen rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri kapsamında zorbalık davranışı gösteren öğrencilere yönelik psikoeğitim programları uygulanarak bu davranışların azaltılması hedeflenmekte öğretmenlere sınıf içi kapsayıcı uygulamalar konusunda rehberlik edilmektedir. Bu bütüncül yaklaşım sayesinde hem özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin karşılaşabilecekleri olumsuz durumlarla

baş etme becerileri güçlendirilmekte hem de okul genelinde zorbalığın önlenmesine yönelik sürdürülebilir bir sistem oluşturulmaktadır.

Otizm spektrum bozukluğu olan örgün eğitim çağındaki öğrencilerimiz için ileri düzeyde eğitim hizmeti sunulmaktadır. Bu kapsamda yürütülen faaliyetler, otizmli öğrencilerimizin eğitimlerini öncelikle akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı veya özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak sürdürmeleri esasına dayanmaktadır.

Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerini sürdüren otizmli öğrenciler için okullarda destek eğitim odaları açılmaktadır. Bu odalarda, öğrencilerin eğitim performansları dikkate alınarak bire bir veya küçük gruplar halinde, ihtiyaç duydukları alanlarda destek eğitim hizmetleri verilmektedir. Ayrı bir sınıfta eğitim almalarına karar verilen otizmli öğrenciler için resmî ve özel okullar bünyesinde özel eğitim sınıfları açılmaktadır. Öte yandan otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler için farklı kademelerde özel eğitim okulları da açılmaktadır.

Resmî özel eğitim okullarına gündüzlü olarak devam eden otizmli öğrenciler ile taşıma yoluyla eğitim hizmetinin sürdürüldüğü okullardaki özel eğitim sınıflarında eğitim gören öğrenciler için öğle yemekleri ücretsiz olarak temin edilmektedir.

Resmî özel eğitim okulları ile özel eğitim sınıflarına kayıtlı olan otizmli öğrenciler, evlerinden okullarına ve okullarından evlerine ücretsiz olarak taşınmaktadır.

Sağlık problemi nedeniyle örgün eğitim kurumlarından yararlanamayan otizmli öğrencilere evde eğitim hizmeti, sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi görenlere ise hastane sınıflarında eğitim hizmeti verilmektedir.

Otizmli öğrencilerimizin eğitim gördüğü okulların, sınıfların ve uygulama alanlarının fiziki şartları ile donatım materyallerinin iyileştirilmesine yönelik projeler yürütülmektedir.

Otizmli öğrencilerle çalışan öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin mesleki bilgi ve becerilerini artırmak amacıyla hizmet içi eğitimler düzenlenmektedir. Bakanlığımız Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile Tohum Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı arasında imzalanan protokol kapsamında otizm spektrum bozukluğu tanısı olan bireylerin eğitimlerine ilişkin, depremden etkilenen 11 ilimizde özel eğitim okullarında görev yapan ve branşı özel eğitim olmayan okul yöneticilerine yönelik çevrim içi farkındalık eğitimi verilmiştir. Özel eğitim meslek okulları, özel eğitim meslek liseleri ve mesleki ve teknik Anadolu liselerinde kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamalarının yürütüldüğü sınıflarda görev meslek dersi alanlarında görev yapan 500 öğretmene yönelikiMesleki Eğitimde Özel Eğitim Uygulamalarının Öğretim Süreçlerine Uyarlanması" eğitici eğitimleri düzenlemiştir. Ayrıca dijital içerikler ve kılavuz materyaller hazırlanmakta ve ilgililerle paylaşılmaktadır.

Akran zorbalığı konusuna ilişkin gelişimsel önleyici ve iyileştirici rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri sistematik biçimde yürütülmektedir. Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği doğrultusunda her eğitim kademesine uygun olarak hazırlanan sınıf rehberlik programları, psikoeğitim uygulamaları ve sosyal duygusal becerilerin geliştirilmesine yönelik yürütülen çalışmalar bu sistemin temelini oluşturmaktadır. Bu kapsamda öğrencilere yönelik farkındalık programları, zorbalığa maruz kalan ve zorbalık davranışı gösteren öğrencilere ayrı ayrı yapılandırılmış psikoeğitim programları, bireysel psikolojik danışma hizmetleri ve risk altındaki öğrencilere yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Aynı zamanda öğretmen ve velilere yönelik bilgilendirme çalışmaları, broşürler ve eğitimler aracılığıyla okul-aile iş birliği güçlendirilerek çok yönlü bir destek mekanizması bulunmaktadır.

Bu kapsamda velilere yönelik olarak; akran zorbalığının tanımı, belirtileri, risk faktörleri ve önleyici yaklaşımlar hakkında bilgilendirme seminerleri ve eğitim programları düzenlenmektedir. Ayrıca ailelere çocuklarının sosyal duygusal gelişimlerini destekleme, sağlıklı iletişim kurma, sınır koyma, dijital ortamda karşılaşılabilecek zorbalık türlerini fark etme ve uygun müdahale yollarını kullanma konularında rehberlik edilmektedir. Ayrıca ailelere, çocuklarının yaşadığı zorbalık durumlarını doğru değerlendirme, destekleyici tutum geliştirme ve gerekli durumlarda ilgili kurum ve kuruluşlara yönlendirme konusunda danışmanlık hizmeti sunulmaktadır. Okul-aile iş birliğini güçlendirmek amacıyla bilgilendirici broşürler, materyaller ve dijital içerikler paylaşılmakta; veli toplantıları ve görüşmeler ile ailelerin sürece aktif katılımı teşvik edilmektedir.