Bakanlığın otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler için yürüttüğü faaliyetlere ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 7 Nisan 2026 tarihinde 7/43024 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 1 Haziran 2026).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Bakanlığın otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler için yürüttüğü faaliyetlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43024, 7 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43024-bakanligin-otizm-spektrum-bozuklugu-olan-ogrenciler-icin-yuruttugu-faaliyetlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/892f5b6d-d069-4222-ab19-019d6eaf97c2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 55 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 53 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Otizm spektrum bozukluğu yalnızca bireyin değil, ailelerin, okulım ve kamusal eğitim sisteminin bütününü ilgilendiren çok boyutlu bir gelişimsel farklılıktır. Dünya Sağlık Örgütü, güncel değerlendirmelerde dünyada yaklaşık her 127 kişiden 1 'inin otizmli olduğunu ortaya koymaktadır. ABD merkezli Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'nin 2025 yılında yayımladığı son verilere göre ise 8 yaş grubunda otizm görülme sıklığı 1/31'e ulaşmıştır. Bu veriler, otizmin artık sınırlı sayıdaki öğrenciyi ilgilendiren istisnai bir alan değil; eğitim sisteminin planlama, materyal geliştirme, öğretmen yetiştirme ve okul destek mekanizmalanm doğrudan etkileyen temel bir kamu politikası konusu olduğımu açıkça göstermektedir.
Türkiye'de de otizm alanında kamusal sorumluluğun daha sistemli ele alınması amacıyla II. Ulusal Otizm Eylem Planı 2023-2030 yürürlüğe konulmuştur. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından "Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireyler îçin Destek Eğitim Programlan" yeniden yayımlanmış; ayrıca 2025-2026 eğitim öğretim yılından itibaren özel eğitim ilkokulları ve ortaokullarında uygulanmak üzere otizm spektrum bozukluğu olan öğrencileri de kapsayan haftalık ders çizelgeleri güncellenmiştir. Bu çalışmalar elbette önemli ve pozitiftir ancak tüm bunlara rağmen sahadan gelen bilgiler; eğitim materyallerinin standardizasyonu, okul bazlı uygulanabilirliği, kaynaştırma ve bütünleştirme süreçleri ile özel eğitim öğretmenleri ihtiyacının iller arasında dengeli biçimde karşılanması noktasında ciddi sorunların sürdüğünü göstermektedir.
Öte yandan Millî Eğitim Bakanlığı verilerine göre Aralık 2025 itibarıyla ülke genelinde on beş bine yakın destek eğitim odası bulunmakta ve bu odalardan 60 binden fazla öğrencinin yararlandığı kamuoyuna yansımıştır. 2024 yılında özel eğitim alanına 2.499, 2025 yılında ise resmî eğitim kurumlarına 3.154 öğretmen ataması yapıldığına dair haberler ulusal basına yansımış, buna rağmen özel eğitim alanında özellikle otizmli öğrencilerin nitelikli ve süreklilik arz eden eğitime erişiminde öğretmen açığı, materyal yetersizliği ve il bazında kapasite farklılıklarının sürdüğü yönünde yoğun şikâyetler bulunmaktadır. Uşak ilinde 2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü kapsamında faaliyetler yürütülmesi ve Uşak Üniversitesi'nde doğrudan Otizm Spektrum Bozukluğu Eğitimi Anabilim Dalı" bulunması da önemli olmakla birlikte, ildeki gerçek eğitim kapasitesinin, öğretmen yeterliliğinin ve okul bazlı durumun kamuoyuna açık verilerle ortaya konulması ve bu kaynağın mutlaka geliştirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda,
SORULAR
Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler için hâlihazırda kullanılan eğitim materyalleri, öğretim programları, destek eğitim içerikleri ve ölçme-değerlendirme araçları nelerdir? Uşak ilinde bu materyallere erişim hangi ölçüde sağlanmaktadır?
2020-2021, 2021-2022, 2022-2023, 2023-2024, 2024-2025 ve 2025-2026 eğitim-öğretim yıllarında Türkiye genelinde otizm tanılı öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim kademelerine göre dağılımı nasıldır? Aynı dönemde Uşak ilinde eğitim sistemine kayıtlı otizm spektrum bozukluğu tanılı öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin ilçelere, okul türlerine ve eğitim kademelerine göre dağılımı nasıldır?
Türkiye genelinde ve Uşak ili özelinde otizmli öğrenciler için açılmış destek eğitim odası sayısı kaçtır? Bu odalardan yararlanan öğrenci sayısı nedir?
2020-2025 yılları arasında Türkiye genelinde özel eğitim öğretmeni ihtiyacı kaç olarak tespit edilmiştir? Bu ihtiyacın ne kadarı atama yoluyla karşılanmıştır? Uşak ili özelinde özel eğitim öğretmeni açığı kaçtır?
Uşak ilinde görev yapan özel eğitim öğretmeni sayısı kaçtır? Bu öğretmenlerin kaçı otizm alanında fiilen görev yapmaktadır? Il genelinde ücretli öğretmen eliyle yürütülen özel eğitim hizmeti bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa sayısı kaçtır?
Kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim gören otizmli öğrenciler için sınıf öğretmenlerine, branş öğretmenlerine ve okul yöneticilerine yönelik Bakanlığınız tarafından verilen hizmet içi eğitimler nelerdir? 2020-2025 yılları arasında bu eğitimlerden yararlanan personel sayısı kaçtır? Uşak ilindeki sayı nedir?
Otizmli öğrencilerin eğitim süreçlerinde kullanılan bireyselleştirilmiş eğitim programlarının (BEP) uygulanması ve denetlenmesi nasıl yapılmaktadır? Uşak ilinde bu konuda yapılmış denetim, inceleme veya rehberlik faaliyeti sayısı kaçtır? Uşak ilinde otizmli öğrencilerin eğitim gördüğü özel eğitim okulu, özel eğitim sınıfı ve kaynaştırma öğrencisi kabul eden okul sayısı kaçtır? Bu kurumların ilçelere göre dağılımı nasıldır?
Bakanlığınızın, otizmli öğrencilerin eğitim materyallerine erişimini artırmak, özel eğitim öğretmeni açığını azaltmak ve Uşak ili dâhil olmak üzere iller arasındaki kapasite eşitsizliklerini gidermek amacıyla 2026 ve sonrası için planladığı yeni bir çalışma, atama programı veya strateji belgesi bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1841955 sayılı yazınız. 64 143
c) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842000 sayılı yazınız.
ç) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842012 sayılı yazınız. +1 43274-43276
d) 24/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1843513 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazılarla iletilen Ankara Milletvekili Aylin YAMAN'ın 7/42768, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/43024, Istanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/43139 ve 7/43140, Burdur Milletvekili Izzet AKBULUT'un 7/43145, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/43266 ve 7/43267, Kahramanmaraş Milletvekili Zuhal KARAKOÇ'un 7/43274, Bursa Milletvekili TÜRKOĞLU'nun 7/43275, Çanakkale Milletvekili İsmet GÜNEŞHAN'ın 7/43276, Ankara Milletvekili Deniz DEMİR'in 7/43422 ile İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın TÜRELİ'nin 7/43423 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Bakanlığımız, özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin, özellikle de otizm spektrum bozukluğu bulunan öğrencilerin eğitime erişimlerini güçlendirmek ve eğitim süreçlerini nitelikli hâle getirmek amacıyla çalışmalarını bütüncül bir yaklaşımla sürdürmektedir. Bakanlığımızca tüm yetersizlik türlerine yönelik bütüncül bir yaklaşımla çalışmalar sürdürülmekte olup otizm spektrum bozukluğu (OSB) bu yetersizlik türlerinden birini oluşturmaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde özel eğitim öğretim programları güncellenerek ders araç gereçleri bu programlara uygun hale getirilmiştir. Öğretim programlarını destekler nitelikteki çeşitli yardımcı kaynaklar tüm iller ve öğrenciler için erişime açık tutulmakta, ayrıca Özel Eğitim Materyal Platformu ve ÖZDE uygulaması aracılığıyla etkileşimli dijital öğrenme ortamları sunulmaktadır. Hafif düzey OSB tanılı öğrencilerin motor becerilerini desteklemek amacıyla "Otizm İnce Motor Erken Müdahale Programı (OTIMEM)" üzerindeki çalışmalar devam etmektedir.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda güncellenmiş öğretim programlarını destekleyen yazılı, görsel ve dijital materyaller geliştirilerek ülke genelinde erişime açılmıştır. İllerin ihtiyaçları doğrultusunda fiziksel materyal desteği de sağlanmakta olup Uşak ilinde faaliyet gösteren 27 resmî okulun talepleri karşılanarak aynı eğitim-öğretim yılı içerisinde toplam 50 set materyal gönderimi gerçekleştirilmiştir.
Otizm tanılı öğrencilerin eğitim sistemindeki varlığı yıllar itibarıyla göstermektedir. Nitekim 2020-2021 eğitim-öğretim yılında 12.317 olan öğrenci sayısı, 2025- 2026 eğitim-öğretim yılı itibarıyla 24.909'a ulaşmıştır. Bu öğrencilerin okul öncesinden ortaöğretime kadar tüm kademelere dengeli şekilde dağıldığı görülmektedir. Uşak ilinde ise aynı dönemde 38 olan öğrenci sayısı 49'a yükselmiş; öğrencilerin önemli bir kısmının okul öncesi ve ortaöğretim kademelerinde yoğunlaştığı anlaşılmıştır. Bu artış, özel eğitime olan ihtiyacın hem nicelik hem de nitelik bakımından güçlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Öte yandan destek eğitim hizmetleri yaygınlaştırılmaya devam edilmekte olup ülke genelinde yaklaşık 15 bin destek eğitim odasında 60 binden fazla öğrenciye hizmet sunulmaktadır. Bu yapı, kaynaştırma ve bütünleştirme uygulamalarının sahadaki en önemli destek mekanizmalarından biri olarak işlev görmektedir.
Öğretmen ihtiyacının karşılanması ve mesleki yeterliliklerin artırılması Bakanlığımızın öncelikli alanları arasında yer almaktadır. Bu kapsamda özel eğitim öğretmeni atamaları düzenli olarak gerçekleştirilmekte, norm kadro planlaması ile iller arası dengenin sağlanmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Uşak ilinde hâlihazırda 180 özel eğitim öğretmeni görev yapmakta, bunların 74'ü doğrudan özel eğitim kurumlarında hizmet vermektedir.
Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim gören öğrencilere yönelik eğitim kalitesinin artırılması amacıyla, öğretmenlerin hizmet içi eğitim faaliyetleri merkezi ve mahalli düzeyde kesintisiz biçimde sürdürülmektedir. 2020-2025 yılları arasında düzenlenen 160 eğitim programı kapsamında 3.327 öğretmene doğrudan sertifika verilmiş; kapsayıcı eğitim yaklaşımı çerçevesinde yürütülen geniş ölçekli çalışmalarla 46.987 öğretmene ulaşılmıştır. Uşak ilinde ise bu eğitimlerden toplam 180 öğretmen yararlanmıştır. Otizmli öğrencilerle çalışan öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin mesleki bilgi ve becerilerini artırmak amacıyla hizmet içi eğitimler düzenlenmektedir. Bakanlığımız Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile Tohum Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı arasında imzalanan protokol
kapsamında otizm spektrum bozukluğu tanısı olan bireylerin eğitimlerine ilişkin, depremden etkilenen 11 ilimizde özel eğitim okullarında görev yapan ve branşı özel eğitim olmayan okul yöneticilerine yönelik çevrim içi farkındalık eğitimi verilmiştir. Özel eğitim meslek okulları, özel eğitim meslek liseleri ve mesleki ve teknik Anadolu liselerinde kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamalarının yürütüldüğü sınıflarda görev meslek dersi alanlarında görev yapan 500 öğretmene yönelik "Mesleki Eğitimde Özel Eğitim Uygulamalarının Öğretim Süreçlerine Uyarlanması" eğitici eğitimleri düzenlemiştir. Ayrıca dijital içerikler ve kılavuz materyaller hazırlanmakta ve ilgililerle paylaşılmaktadır.
Eğitim süreçlerinin en önemli bileşenlerinden biri olan Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları, ilgili mevzuat doğrultusunda okul temelli ekipler tarafından hazırlanmakta ve uygulanmaktadır. Bu süreçler, okul yönetimleri ve rehberlik hizmetleri aracılığıyla izlenmekte; il ve ilçe millî eğitim müdürlükleri tarafından düzenli rehberlik ve denetim faaliyetleri yürütülmektedir.
Bakanlığımız, yalnızca mevcut durumu yönetmekle kalmayıp geleceğe dönük kapasiteyi de güçlendirmektedir. Bu doğrultuda geliştirilen dijital altyapılar sayesinde öğretmenler ve öğrenciler için erişilebilir, etkileşimli ve zengin içerik sunulmaktadır. Özel Eğitim Materyal Platformu ile öğretim programlarına uygun içerikler yaygınlaştırılmış; ÖZDE uygulaması aracılığıyla 200'ün üzerinde öğrenme çıktısını kapsayan geniş bir dijital öğrenme ekosistemi oluşturulmuştur. Bunun yanında otizmli öğrencilerin ince motor becerilerini desteklemeye yönelik erken müdahale programlarının uyarlama çalışmaları da devam etmektedir.
Tüm bu çalışmaların temel amacı, otizmli bireylerin eğitim süreçlerine tam ve etkin katılımını sağlamak; eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmek ve iller arasındaki kapasite farklılıklarını asgari düzeye indirmektir. Bu doğrultuda öğretmen atamalarından eğitim materyallerine, hizmet içi eğitimlerden dijital içeriklere kadar geniş bir yelpazede yürütülen çalışmalar kararlılıkla sürdürülecektir.
Yusal TEKİNMilli Eğitim Bakanı