Elektrik ve doğal gaza yapılan zamlara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğine yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Av/br.Bezgin Tanrıkulu Diyarbakır Milletvekili

Son dönemde elektrik ve doğal gaz tarifelerine yapılan yaklaşık 9025 oranındaki zam, zaten derin bir ekonomik krizle mücadele eden yurttaşlarımızın yaşam koşullarını daha da ağırlaştırmış, dar gelirli kesimlerin temel ihtiyaçlara erişimini ciddi biçimde zorlaştırmıştır.

İktidar tarafından uzun süredir kamuoyuna; Karadeniz'de, Sakarya Gaz Sahası'nda ve farklı bölgelerde önemli miktarda doğal gaz keşifleri yapıldığı, Gabar'da petrol bulunduğu ve Türkiye'nin enerjide dışa bağımlılığının hızla azaltılacağı yönünde açıklamalar yapılmıştır. Ayrıca seçim öncesinde doğal gazın belirli bir süre ücretsiz sağlanacağı ifade edilmiş, bu uygulamanın Hazine tarafından karşılandığı belirtilmiştir. Ancak gelinen noktada, hem enerji fiyatlarına yapılan yüksek oranlı zamlar hem de Türkiye'nin hâlen İran, Irak, Azerbaycan ve Türkmenistan gibi ülkelere olan enerji bağımlılığının devam etmesi; iktidarın enerji politikalarının gerçekliği, sürdürülebilirliği ve şeffaflığı konusunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Elektrik ve doğal gaz tarifelerine yapılan 9025 oranındaki zammın gerekçeleri nelerdir? Bu artışın maliyet kalemlerine göre detaylı dağılımı nedir?

2. Son 5 yıl içerisinde konutlara satılan elektrik ve doğal gazın birim maliyeti ile satış fiyatı arasındaki fark ne kadardır? Bu fark hangi kalemler üzerinden oluşmaktadır?

3. Karadeniz'de (özellikle Sakarya Gaz Sahası'nda) çıkarıldığı açıklanan doğal gazın toplam üretim miktarı nedir? Bu gazın Türkiye'nin toplam tüketimi içindeki payı yüzde kaçtır? |

4. Kamuoyuna "müjde" olarak açıklanan doğal gaz rezervlerinin ne kadarı fiilen üretime geçirilmiştir? Açıklanan rezervler ile gerçek üretim rakamları arasında fark var mıdır?

5. Gabar'da bulunduğu açıklanan petrolün günlük üretim miktarı nedir? Bu üretimin

   Türkiye'nin toplam petrol tüketimine etkisi ne düzeydedir?

6. Türkiye'nin doğal gaz ve petrol ithalatında İran, Irak, Azerbaycan ve Türkmenistan'a olan bağımlılığı son 10 yılda nasıl değişmiştir? Bu ülkelerden yapılan ithalatın toplam içindeki payı nedir?

7. Enerji alanında dışa bağımlılığın azaltıldığı yönündeki siyasi söylemlere rağmen, ithalat bağımlılığının devam etmesinin nedeni nedir?

8. Seçim öncesinde konutlara sağlanan ücretsiz doğal gaz uygulamasının toplam maliyeti ne kadardır? Bu maliyet Hazine tarafından nasıl karşılanmıştır?

9. Söz konusu ücretsiz doğal gaz uygulamasının kamu maliyesine etkisi nedir? Bu uygulama nedeniyle oluşan bütçe açığı, sonrasında yapılan zamlarla mı telafi edilmiştir?

10. Elektrik üretiminde kullanılan kaynaklar (hidroelektrik, rüzgar, güneş, doğal gaz, kömür, nükleer vb.) içinde yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının payı nedir? Bu oran artmasına rağmen fiyatların yükselmesinin nedeni nedir?

11. Enerji üretiminde yapılan büyük ölçekli yatırımlara rağmen, yurttaşların enerjiye daha pahalı erişmek zorunda kalmasının sebebi nedir?

12. Enerji fiyatlarının belirlenmesinde kamu yararı mı yoksa özel enerji şirketlerinin maliyet ve kâr beklentileri mi esas alınmaktadır?

13. Elektrik ve doğal gaz fiyat artışlarının enflasyon üzerindeki etkisine ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?

14. Dar gelirli yurttaşların enerjiye erişimini güvence altına almak için yeni bir sosyal destek programı planlanmakta mıdır?

15. Enerji alanında yapılan açıklamaların seçim dönemlerinde yoğunlaşması ve sonrasında fiyat artışlarının gelmesi, kamuoyunun yanıltıldığı yönündeki eleştirilere neden olmaktadır. Bu eleştiriler hakkında ne düşünülmektedir?