OSB'lerin atık su arıtma tesislerine ilişkin

Hayatın devam edebilmesi için olmazsa olmaz bir kaynak olan su, günümüzde tarih boyunca taşıdığından çok daha fazla önem taşır hale gelmiştir. Zira sanayi devrimiyle başlayan ve günümüze kadar devam eden süreç içerisinde dünya nüfusunda meydana gelen hızlı artış, iklim değişikliğinin olumsuz etkileri, tarımsal sulamadaki eksiklikler, çok su kullanan ve kirleten sanayi ve teknolojik faaliyetleri su kaynaklarının nitelik ve nicelik bakımından gerilemesine sebep olmuştur. Bu bakımdan küresel ısınma, iklim krizi ve artan nüfus baskısı dünyanın su dengesini geri dönülmez şekilde bozmuştur. Türkiye'nin de su fakiri ülke statüsüne yaklaşması artık bilimsel değil, ticari bir kriz anlamına geliyor. Bu durum, suya erişimi daha zor ve daha maliyetli hale getiriyor. Kaynakların giderek azalması, rekabet gücünün zayıflaması, çevre kirliliğinin geldiği nokta, ulusal ve uluslararası yaptırımlar-standartlar gibi değişkenler sanayiyi alternatif üretim metotlarına doğru yönlendirmiştir. Bu çerçevede olmak üzere;

1. Bakanlığınızın, bu konuda gerek Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı gerekse Tarım ve Orman Bakanlığı ile yürüttüğü ortak projeler var mıdır?

2. Türkiye'de su tüketiminin en çok olduğu Organize Sanayi Bölgelerinin (OSB) tüketim miktarı toplam ne kadardır? Yalova'da son beş yılda ayrı ayrı ne kadardır?

3. Bugün OSB Terdeki kimyasal ve biyolojik arıtma sistemlerinin dışında uygulanan başka bir teknoloji var mıdır?

4) 2024 TUIK'in verilerine göre imalat sanayi işyerleri ve OSB Terin toplam atıksu arıtma tesisi kapasitesinin 1.396.702 bin m3 olup, arıtılan su miktarının ise 762.651 bin m3 oluşunun nedeni nelerdir?

5) Bakanlığınızın atıksu arıtma için işletmelere sunduğu herhangi bir teşvik veya finansman desteği bulunmakta mıdır?

6) Yalova Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi'nde atıksu arıtma tesisi kapasitesi ile arıtılan su miktarı ne kadardır?

1. Bakanlığımızca; sanayiden kaynaklanan konvansiyonel kirleticiler, AB mevzuatında yer alan öncelikli maddeler, Ülkemize özgü spesifik kirleticiler ve MET bazlı emisyon sınır değerler dikkate alınarak sektörel deşarj kriterlerinin geliştirilmesi ve ulusal mevzuata aktarılması, sürdürülebilir bir endüstriyel atıksu yönetim sistemine geçiş için altyapı oluşturulması amacıyla *Türkiye'nin Endüstriyel Atıksu Profili 'nin Belirlenmesi Projesi (TENAP)" yürütülmektedir. Proje sonucunda, etkin bir endüstriyel atıksu yönetimi sağlamak amacıyla mevzuat güncellemeleri yapılacak ve sektöre özgü konvansiyonel kirleticiler (BOI, KOI, AKM, Azot, Fosfor, Iletkenlik vd.) ve spesifik kirleticiler (ağır metaller, PAH'lar, PCB'ler, farmasötikler, endokrin bozucu bileşikler vd.) elde edilen bulgulara dayanarak değerlendirilecek, günün değişen ve gelişen şartlarına uygun şekilde atıksu deşarj parametrelerinin ve limitlerinin güncellenmesi planlanmaktadır. Ayrıca; Organize Sanayi Bölgelerinden (OSB) kaynaklanan atıksuların miktar ve özelliklerinin detaylı biçimde incelenmesi, arıtılmış atıksuların yeniden kullanım potansiyellerinin ortaya konması, sürdürülebilir atıksu yönetim modellerinin geliştirmesi amacıyla ¿'Organize Sanayi Bölgelerinde Arıtılmış Atıksuların Yeniden Kullanım Potansiyelinin Araştırılması Projesi" yürütülmektedir. Proje kapsamında; pilot OSB'ler için fizibilite/ön fizibilite raporlarının hazırlanması ve arıtılmış atıksuların yeniden kullanımına yönelik kapsamlı bir Eylem Planı oluşturulması hedeflenmektedir.

2. Su ve atıksu istatistikleri ile ilgili bilgilerin resmi veri yayınlayıcı kurum olan Türkiye İstatistik Kurumu'ndan edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

3. OSB'lerde kimyasal ve biyolojik arıtmanın dışında, döngüsel ekonomi yaklaşımıyla atıksuların yeniden kullanımına olanak sağlayan ileri arıtma yöntemleri (membran filtrasyon, ters ozmoz, ileri oksidasyon vb.) ve yapay sulak alan gibi teknolojiler de uygulanmaktadır.

4) 2024 TÜİK verilerine göre imalat sanayi işyerleri ve OSB'lerdeki atıksu arıtma tesislerinin toplam kapasitesi ile fiilen arıtılan su miktarı arasındaki fark, tesislerin bakım ve onarım süreleri, üretim yoğunluğundaki değişkenlik, atıksu oluşumundaki dalgalanmalar ve bazı tesislerin teknik olarak sahip oldukları maksimum arıtma kapasitesinin altında faaliyet göstermesi gibi nedenlerden kaynaklanmaktadır.

5) Bakanlığımızca 2011 yılından bu yana; atık su arıtma tesisini kuran ve işleten, arıtılmış atık suyunu alıcı ortama deşarj eden ve mevzuatta belirtilen yükümlülüklerini yerine getiren tesislerin, atık su arıtma tesislerinde kullandıkları elektrik enerjisinin %50'sine kadarı Çevre Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca geri ödenmekte idi.

15.06.2022 tarih ve 31867 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile; Çevre Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca; ileri arıtma teknikleri ile arıtılmış atıksuyunu yeniden kullanan kuruluşlara, yeniden kullanım oranına göre enerji giderlerinin %100'üne kadar indirim uygulanmasına yönelik düzenleme yapılmıştır.

6) Bakanlığımız envanter kayıtlarına göre Yalova Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi Atıksu Arıtma Tesisi kapasitesi 193 m'/gün olup, tesis beyanına göre günlük arıtılan atıksu miktarı 55 m3°tür.