Sanayide kullanılan suyun arıtılmasına ilişkin

Ülkemiz, coğrafi konumu itibarıyla iklim değişikliği etkilerinin yoğun hissedildiği Akdeniz havzasında yer almakta olup kuraklık açısından yüksek risk grubu ülkeler arasında kabul edilmektedir. İklim değişikliğinin yanı sıra, hızlı artış gösteren kentleşme, sanayileşme ve tarımsal faaliyetlerinin etkisiyle birlikte artan su taleplerinin sonucu olarak su kaynakları kalite ve miktar açısından olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu nedenle su kaynaklarının geliştirilmesi, mevcutların korunması, sürdürülebilmesi ve yönetilmesi çok kapsamlı bir süreç olup bu kapsamda olmak üzere;

1. Bakanlığınızın, bu amaçla sanayide tüketilen suyun arıtması için belirlediği hedefler ve projeler nelerdir?

2. Bu amaçla alınan tedbirler çerçevesinde uygulanan cezalar nelerdir?

3. Son 4 yılda, Yalova'da söz konusu tedbirlere uymayan işletme sayısı kaçtır? Uygulanan ceza tutarı ne kadardır?

4. Ülkemizde, sanayide kullanılan su arıtma tesisi sayısı kaçtır? Bunların kaçı kimyasal, biyolojik ve gelişmiş arıtma tesisidir?

5. Yalova'da gelişmiş su arıtma tesisi sayısı kaçtır?

6. Ülkemizde sanayide arıtılan su miktarının yüzde kaçı geri kullanıma tekrar sokulmaktadır?

7. Bakanlığınızın, su arıtmayla ilgili teşvikleri nelerdir?

1. Ülkemiz genelinde su kirliliğinin önlenmesi, su kalitesinin korunması ve atıksularının bertarafına ilişkin tüm çalışmalar, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği çerçevesinde yürütülmektedir. Üretim faaliyetlerinden kaynaklanan atıksuların bertarafı için Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nde endüstriler üretim tiplerine göre gruplandırılmış ve on altı tane sektör oluşturulmuştur. Yönetmelik ekinde yer alan tablolarda her bir sektör ve alt sektörleri özelinde deşarj standartları ve limitleri belirlenmiştir.

Bakanlığımızca; sanayiden kaynaklanan konvansiyonel kirleticiler, AB mevzuatında yer alan öncelikli maddeler, Ülkemize özgü spesifik kirleticiler ve MET bazlı emisyon sınır değerler dikkate alınarak sektörel deşarj kriterlerinin geliştirilmesi ve ulusal mevzuata aktarılması, sürdürülebilir bir endüstriyel atıksu yönetim sistemine geçiş için altyapı oluşturulması amacıyla Türkiye'nin Endüstriyel Atıksu Profili 'nin Belirlenmesi Projesi (TENAP)" yürütülmektedir. Proje sonucunda, etkin bir endüstriyel atıksu yönetimi sağlamak amacıyla mevzuat güncellemeleri yapılacak ve sektöre özgü konvansiyonel kirleticiler (BOI, KOI, AKM, Azot, Fosfor, Iletkenlik vd.) ve spesifik kirleticiler (ağır metaller, PAH'lar, PCB'ler, farmasötikler, endokrin bozucu bileşikler vd.) elde edilen bulgulara dayanarak değerlendirilecek, günün değişen ve gelişen şartlarına uygun şekilde

Ayrıca; Organize Sanayi Bölgelerinden (OSB) kaynaklanan atıksuların miktar ve özelliklerinin detaylı biçimde incelenmesi, arıtılmış atıksuların yeniden kullanım potansiyellerinin ortaya konması, sürdürülebilir atıksu yönetim modellerinin geliştirmesi amacıyla Organize Sanayi Bölgelerinde Arıtılmış Atıksuların Yeniden Kullanım Potansiyelinin Araştırılması Projesi" yürütülmektedir. Proje kapsamında; pilot OSB'ler için fizibilite/ön fizibilite raporlarının hazırlanması ve arıtılmış atıksuların yeniden kullanımına yönelik kapsamlı bir Eylem Planı oluşturulması hedeflenmektedir.

2,3) Yalova İlimizde 2021 yılından günümüze kadar geçen sürede 37 faaliyete toplam 33.875.074 TL idari yaptırım uygulanmıştır.

4) Atıksu istatistiklerine ilişkin resmi veriler TÜİK tarafından yayımlanmaktadır. 2024 yılı TUIK Imalat Sanayi Atıksu Göstergelerine göre; imalat sanayinde toplam 2.954 adet atıksu arıtma tesisi bulunmaktadır. Söz konusu tesislere ilişkin veriler, atıksu arıtma kapasitesi ve arıtılan atıksu miktarına göre sınıflandırılarak yayımlanmaktadır. TÜİK tarafından yayımlanan verilerde tesislerin kimyasal, biyolojik veya ileri arıtma yöntemi bazında sayısal dağılımına ayrıca yer verilmemektedir.

5) Yalova İlimizde ileri arıtma yapan 1 tane kentsel atıksu arıtma tesisi bulunmaktadır. Diğer kentsel AAT'leri biyolojiktir. Bir OSB'ye ait 15.000 m'/gün kapasiteli AAT kimyasal-biyolojiktir, 1 tane 4.500 m3/gün kapasiteli münferit endüstriyel AAT biyolojikdir.

6) Bakanlığımız envanter kayıtlarına göre sanayide arıtılan atıksuların %18'i yeniden kullanılmaktadır.

7) Bakanlığımızca 2011 yılından bu yana; atık su arıtma tesisini kuran ve işleten, arıtılmış atık suyunu alıcı ortama deşarj eden ve mevzuatta belirtilen yükümlülüklerini yerine getiren tesislerin, atık su arıtma tesislerinde kullandıkları elektrik enerjisinin %50'sine kadarı Çevre Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca geri ödenmekte idi.

15.06.2022 tarih ve 31867 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile; Çevre Kanunu'nun 29. maddesi uyarınca; ileri arıtma teknikleri ile arıtılmış atıksuyunu yeniden kullanan kuruluşlara, yeniden kullanım oranına göre enerji giderlerinin %100'üne kadar indirim uygulanmasına yönelik düzenleme yapılmıştır.