Çocuk yoksulluğu ile mücadeleye ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İçtüzüğü' nün 96. Maddeleri uyarınca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

TÜİK tarafından 20 Nisan 2026 tarihinde yayımlanan 2025 yılı Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri, ülkemizdeki çocukların geleceğinin ağır bir tehdit altında olduğunu resmen tescil etmiştir. Verilere göre; genel nüfusta yoksulluk veya sosyal dışlanma riski %27,9 iken, çocuk nüfusta bu oran %36,8 gibi korkunç bir seviyeye ulaşmıştır. Daha da vahimi, kız çocuklarımızda bu riskin %37,8'e çıkmasıdır. Her üç çocuktan birinin dışlandığı ve yoksulluğa mahkûm edildiği bir durumda. Bakanlığın "çocuğun üstün yaran" ilkesini nasıl koruduğu büyük bir soru işaretidir.

Uluslararası veriler de tabloyu ağırlaştırmaktadır. Türkiye, OECD ülkeleri arasında çocuk yoksulluğunun en yüksek olduğu ikinci ülke durumundadır. Avrupa'da ise çocuk yoksulluğu ve sosyal dışlanma riskinde zirvededir.

0te yandan çocuk yoksulluğu yalnızca gelir eksikliği değildir; açlık, barınma krizi, eğitimden kopuş ve fırsat eşitsizliği anlamına gelmektedir. OECD verilerine göre 15 yaşındaki öğrencilerin %20'si haftada en az bir gün hiç yemek yemeden okula gitmektedir. TÜİK verilerine göre her üç aileden biri sağlıksız konutlarda yaşamaktadır. Çocuğuna yeni kıyafet alamayan, düzenli meyve-sebze yediremeyen milyonlarca aile bulunmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Ülke genelindeki yoksulluk riski %27,9 iken, çocukların yoksulluk oranının neden yaklaşık 9 puan daha yüksek olduğunun gerekçesi Bakanlığınızca nasıl analiz edilmektedir? Çocukları yetişkinlerden daha fazla yoksullaştıran ekonomik ve sosyal mekanizmalar nelerdir?

2. Kız çocuklarının sosyal dışlanma riskinin (%37,8), erkek çocuklarından ve genel ortalamadan daha yüksek çıkması "toplumsal cinsiyet eşitliği" açısından nasıl değerlendirilmektedir? Bu uçurumu kapatmak için kız çocuklarına yönelik pozitif ayrımcılık içeren bir eylem planınız var mıdır?

3. TÜiK'in bu verileri ışığında, Bakanlığınızın 2026 yılı bütçesinde "çocuk yoksulluğu ile mücadele" kalemi için ayrılan miktar ne kadardır? Bu bütçenin kaçta kaçı doğrudan çocuğun beslenme ve eğitimine gitmektedir?

4. Uluslararası kuruluşların yayımladığı küresel çocuk yoksulluğu haritalarında Türkiye'nin yerinin düzeltilmesi için somut bir takviminiz mevcut mudur? %36,8 lik oranı tek haneli rakamlara düşürmek için hangi kısa vadeli "acil önlemleri" alacaksınız?

5. Sosyal dışlanma riski altındaki bu milyonlarca çocuğun gelişimsel takibi yapılmakta mıdır? Bu risk altındaki çocuklar için Bakanlığınızca özel bir destek sağlanmaktadır?

6. OECD verilerine göre her beş çocuktan biri haftada en az bir gün aç şekilde okula gitmektedir. Açlık yaşayan çocukların tespiti için hangi çalışmalar yapılmaktadır? Bu çocuklara düzenli ücretsiz beslenme desteği sağlanacak mıdır?

7. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yoğunlaşan çocuk yoksulluğuna karşı bölgesel eşitsizlikleri gidermek adına hangi özel politikalar yürütülmektedir?

8. Çocukların yoksulluk nedeniyle eğitimden kopmasını önlemek adına kaç öğrenciye burs, kırtasiye, ulaşım ve beslenme desteği sağlanmıştır?

9. Çocuk yoksulluğunu azaltmak amacıyla okulda ücretsiz yemek, kreş desteği, kira yardımı, gelir desteği ve sosyal konut projeleri konusunda yeni bir çalışma yapılmakta midir?

10. Bakanlığınız, Türkiye'de milyonlarca çocuğun yoksulluk içinde büyümesini bir sosyal politika başarısızlığı olarak görmekte midir? Görmüyorsa bu durumu nasıl açıklamaktadır?