İstanbul'da bir özel okulda devam etmekte olan greve ilişkin

Aşağıda belirtilen soruların Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Ortel İstanbul'da eğitim veren ‚Özel İtalyan Lisesi'nde görev yapan öğretmenlerin, çalışma koşullarındaki eşitsizlikler, ücret adaletsizliği ve sendikal haklara yönelik baskılar nedeniyle başlattıkları grev süreci kamuoyuna yansımıştır. Aynı işi yapan öğretmenler arasında yabancı ve Türkiyeli öğretmenler bakımından ciddi ücret, yan hak farklılıklarının bulunduğu, eşit işe eşit ücret ilkesinin ihlal edildiği ve toplu iş sözleşmesi sürecinin sağlıklı işletilmediği görülmektedir. Söz konusu süreçte öğretmenlerin Tez-Koop-İş sendikasında örgütlenerek toplu iş sözleşmesi hakkını kullanmak istemelerine rağmen, işverenin sürece isteksiz yaklaştığı ve sendikal faaliyetlere yönelik baskı uygulandığı kamuoyuna yansımış; bu durum karşısında öğretmenler anayasal haklarını kullanarak greve gitmiştir. Gelinen aşamada hukuken geçerli ve bağlayıcı nitelik taşıyacak bir toplu iş sözleşmesi imzalanması için grev sürmektedir. Ancak grev süreci devam ederken, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okula öğretmen görevlendirmesi yapıldığı ve bu yolla grevin etkisinin azaltılmaya çalışıldığı gündeme gelmiştir. Bu durum, grev hakkının korunması bakımından önemli bir tartışmayı beraberinde getirmiştir. Zira grev sürecinde, doğrudan işveren tarafından olmasa dahi, kamu otoritesi eliyle yapılan görevlendirmelerin grevin etkisini ortadan kaldıracak nitelikte olması, sendikal hakların ihlali sonucunu doğuracaktır.

Nitekim Tez-Koop-İş Sendikası, Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim-Sen) ve Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) tarafından yapılan açıklamalarda; söz konusu görevlendirmelerin grev hakkını fiilen ortadan kaldırdığı, bunun "grev kırıcılığı" anlamına geldiği ve hem ulusal mevzuata hem de ILO normlarına aykırılık teşkil ettiği ifade edilmiştir. Sendikalar, devletin tarafsız kalmak yerine işveren lehine müdahil olduğu ve bu durumun sendikal hakları zedelediği yönünde değerlendirmelerde bulunmuştur.

Sendikal hak ve özgürlükler, başta Anayasa olmak üzere, iç hukuk ve taraf olunan uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmıştır. Bu kapsamda 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, işçilerin sendikalaşma, toplu iş sözleşmesi yapma ve grev haklarını açık biçimde düzenlemekte; özellikle grev sürecinde işverenin grevdeki işçilerin yerine başka işçi çalıştırmasını yasaklayarak grev hakkının etkisizleştirilmesini önlemeyi amaçlamaktadır. Öte yandan Türkiye'nin taraf olduğu Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmeleri, özellikle 87 ve 98 sayılı sözleşmeler, sendika özgürlüğü ve toplu pazarlık hakkını temel bir hak olarak tanımlamakta; grev hakkının bu özgürlüklerin ayrılmaz bir parçası olduğunu kabul etmektedir. ILO denetim organları, grev sürecinde "ikame işçi" kullanımının bu hakkı zayıflatabileceğini ve sendikal özgürlükleri fiilen ortadan kaldırabileceğini çeşitli kararlarında vurgulamaktadır. Dolayısıyla Milli Eğitim Bakanlığı'nın söz konusu süreçteki rolü, yetkileri ve uygulamaları açıklığa kavuşturulması gereken bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Özel İtalyan Lisesi'nde devam eden grev sürecinde, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okula öğretmen görevlendirmelerin hukuki dayanağı nedir? Bu uygulama 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında yer alan grev hakkı ve ikame işçi yasağı ile nasıl bağdaştırılmaktadır?

2. Grev sürecinde yapılan bu görevlendirmelerin, grevin etkisini ortadan kaldıracak nitelikte olup olmadığı Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir?

3. Bakanlığınız, bu uygulamanın Türkiye'nin taraf olduğu Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmeleri ile uyumluluğu konusunda herhangi bir inceleme yapmış mıdır?

4. Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim-Sen), Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) ve Tez-Koop-İş Sendikası tarafından dile getirilen "grev kinciliği" iddialarına ilişkin Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?

5. Bakanlığınız, özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin sendikal haklarının korunması ve toplu iş sözleşmesi süreçlerinin sağlıklı yürütülmesi için herhangi bir denetim veya yaptırım mekanizması işletmiş midir?

6. Aynı kurumda çalışan öğretmenler arasında ücret ve çalışma koşulları bakımından ciddi farklılıklar olduğu yönündeki iddialar Bakanlığınıza ulaşmış mıdır? Ulaşmış ise bu konuda herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır?

7. Özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin "eşit işe eşit ücret" ilkesinden yararlanmasını sağlamak amacıyla Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma bulunmakta mıdır?