Son 5 yılda banka hesaplarına elektronik haciz uygulanan esnaf sayısına ilişkin
Kaynak göster
Tahsin Becan (CHP), 27 Nisan 2026 tarihinde 7/43837 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 14 Temmuz 2026).
Tahsin Becan (CHP, Yalova). “Son 5 yılda banka hesaplarına elektronik haciz uygulanan esnaf sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43837, 27 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43837-son-5-yilda-banka-hesaplarina-elektronik-haciz-uygulanan-esnaf-sayisina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dbfebb69-f795-40f4-ac2e-019dd44f3aa9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 78 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 68 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. ve 99'uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.
Türkiye genelinde olduğu gibi seçim bölgem Yalova'da da vergi borçları nedeniyle esnaf ve sanatkarların banka hesaplarına uygulanan e-haciz ve bloke işlemleri, ticari faaliyetleri ciddi şekilde aksatmaktadır. Hesaplara konulan blokelerin işletmelerin günlük nakit akışını durma noktasına getirdiği, çalışan ücretlerinin ödenmesinde ve tedarik süreçlerinde aksamalara yol açtığı belirtilmektedir. Söz konusu uygulamaların, borç tahsilini kolaylaştırmak yerine mükelleflerin ödeme kabiliyetini zayıflattığı yönünde eleştiriler de gündeme gelmektedir.
Ayrıca, mevcut uygulamalara alternatif olarak kısmi bloke yönteminin uygulanması, daha uzun vadeli yapılandırma olanaklarının sağlanması ve esnaf kesiminin ekonomik faaliyetlerini sürdürebilmesine olanak tanıyacak düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiği yönünde talepler dile getirilmektedir. Bu gelişmeler, özellikle küçük esnaf ve sanatkarların ekonomik sürdürülebilirliği açısından önemli sorunlara işaret etmektedir.
Bu çerçevede;
SORULAR
Türkiye genelinde son 5 yıl içinde e-haciz ve banka hesaplarına bloke uygulanan mükellef sayısı yıllara göre kaçtır?
Yalova'da son 5 yıl içinde e-haciz ve bloke uygulamasına maruz kalan esnaf ve sanatkar sayısı kaçtır?
E-haciz uygulamalarında borç tutarı kadar kısmi bloke yerine tüm hesapların kullanıma kapatılmasının gerekçesi nedir?
Bakanlığınız, e-haciz uygulamalarının esnafın ticari faaliyetlerini durdurduğu ve borç ödeme kapasitesini azalttığı yönündeki eleştiriler hakkında herhangi bir etki analizi yapmış mıdır?
Esnaf ve sanatkarlar için daha uzun vadeli ve sürdürülebilir yapılandırma programları hayata geçirilmesi planlanmakta mıdır?
Vergi borçları nedeniyle ticari sicili bozulan esnaf ve sanatkarlar için bir sicil affı düzenlemesi yapılması gündemde midir?
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansal faaliyetlerini sürdürebilmesi amacıyla e-haciz uygulamalarında yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 3.Kat No: F-327 Çankaya / Ankara 06543
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Yalova Milletvekili Sayın Tahsin BECAN'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
7/43837 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye
Sayın Tahsin BECAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Anayasamızın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10 uncu maddesinin son fıkrasında " Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar." hükmü, "Vergi ödevi" başlıklı 73 üncü maddesinde "Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür..." hükmü yer almaktadır. Bu hükümlere göre, ülkemizde vergide genellik ilkesi anayasal güvence altına alınmış olup, mükellef grubu ayrımı gözetilmeksizin herkesin elde ettiği, gelir, servet ya da harcamalar üzerinden vergi ödemesinin sağlanması amaçlanmıştır. Bu çerçevede, vergi mevzuatımızda yer alan istisna, muafiyet ve indirim gibi düzenlemeler de dahil olmak üzere tüm hükümler, tüm mükelleflere ve/veya vergisel işlemlere herhangi bir ayrım gözetilmeksizin eşit bir şekilde uygulanmaktadır.
Bununla birlikte, vergi dairelerince, ödeme süreleri içinde ödenmeyen amme alacaklarının takip ve tahsil işlemleri de borçlu ayrımı yapılmaksızın 6183 sayılı Kanun'da öngörülen usuller çerçevesinde yürütülmekte olup, alacak takibi işlemlerinin her safhasında vergi daireleri, gerek Hazine gerekse borçlu mükelleflerimizin menfaatini mümkün olan en üst düzeyde gözetmektedir.
Diğer taraftan, yasal bir zorunluluk olmamasına karşın, gönüllü uyumun artırılması amacıyla vergi dairelerince mükellefler ile görüşmeler gerçekleştirilmekte, hakları ve yükümlülükleri hatırlatılarak amme alacağının Hazine'ye bir an önce intikali için gereken çaba gösterilmekte, buna rağmen borcunu ödeme konusunda uyum göstermeyen mükelleflerin varlıkları üzerine haciz tatbiki yoluna gidilmektedir.
Bu kapsamda, elektronik ortamda tebliğ edilen haciz bildirileri ile borçluların, bildirinin tebliğ edildiği anda bankalar nezdindeki mevcut varlıklarına, yalnızca bildiriye konu alacak tutarı kadar (borcun aslı ve ferileri dahil olmak üzere) haciz tatbik edilmekte olup, takibe konu borç tutarlarını aşan haciz tatbiki yoluna gidilmesi yasal olarak da mümkün bulunmamaktadır.
Uygulanan haciz işlemi ise hacze konu varlıkların borca mahsup edilmek üzere vergi dairesi hesaplarına aktarılması ile ödemeler nispetinde veya haciz bildirisinin çeşitli sebeplerle iptali üzerine kaldırılmakta, vergi dairelerince borçluların banka hesaplarına herhangi bir bloke uygulanmamaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
Diğer yandan, uygulamada bankaların risk yönetim sistemleri, hakkında haciz talebi bulunan müşterilerini yüksek riskli görebilmekte ve bu müşterilerinin bankaya olan kredi veya sair borçlarını garanti altına almak için hesaplarını bloke edebilmektedir. Bankaların alacaklarını güvence altına almak için müşteri ile imzalanan sözleşmeler çerçevesinde tesis ettikleri söz konusu rehin hakkına ilişkin uygulamalar (bloke konması, kaldırılması vs.) her bir bankanın idari ve ticari kararına bağlı bulunmaktadır.
Bankalar kredi risk izleme politikaları ile müşterilerin hesaplarında yaşanan gecikmeleri ya da haklarında açılmış olan takipleri kredibilitelerin değerlendirilmesinde kullanmaktadır. Bankaların risk algısı nedeniyle de vergi dairesince bildirilen tutardan daha yüksek tutarda varlıklar bloke edilebilmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından bu husus muhtelif şekillerde bankaların dikkatine sunulmuş ve risk algoritmalarının tekrar gözden geçirilmesinde mükellef/müşteri hukuku açısından yarar olacağı hususu dile getirilmiştir.
Ayrıca, kamu alacaklarının yapılandırılmasına ilişkin düzenlemelerin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilecek bir kanunla yapılması gerekmekle birlikte, konu ile ilgili yapılmış son düzenleme olan 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında taksit ödemeleri bugün itibarıyla devam etmektedir.
Bununla birlikte, 4/6/2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7582 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile vatandaşlarımızın kamuya olan borçlarının teciline yönelik 6183 sayılı Kanun'un 48 inci maddesinde yapılan değişikliklerle, azami tecil süresi 36 aydan 72 aya çıkarılmış, 13/6/2026 tarihli ve 33279 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'yla teminatsız tecil tutarı 1 milyon TL'den 10 milyon TL'ye yükseltilerek mükelleflerimizin kamuya olan borçlarını ödemelerinde ilave kolaylıklar sağlanmıştır.
Bahse konu değişiklikler sonrasında, 16/6/2026 tarihli ve 33282 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri:B Sıra No:20 Tahsilat Genel Tebliği ile 6183 sayılı Kanun'un 48 inci maddesinde düzenlenen tecil ve taksitlendirme müessesesi kapsamında borçluların 31/8/2026 tarihine kadar (bu tarih dahil) yapacakları müracaat üzerine, cari tecil faiz oranından daha düşük oranda faiz alınması suretiyle vergi dairesine olan borçlarının taksitlendirilerek taksitlerin Eylül 2026 ayında başlamak üzere aylık eşit taksitler halinde ödenmesi imkanı sağlanmasına yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Tebliğ ile;
• Vergi dairesince takip edilen ve vadesi 5/6/2026 tarihi ve öncesi olan tüm amme alacaklarının (özel tüketim vergisi ve geçici vergi hariç) 72 aya kadar taksitlendirilebilmesi, Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
• Cari faiz oranı olan yıllık %39 yerine %29 tecil faizi uygulanması,
• Mevcut taksitlendirmeleri ile taksitlendirme talepleri devam edenlerin bu düzenlemeden yararlanabilmeleri,
• Asıl borçlunun yanında borçtan sorumlu olanların da bu borçlar için düzenlemeden yararlanabilmesi,
• Motorlu taşıtlara ilişkin taksitlendirilmiş borçların, taksitlendirme ihlali olmadığı sürece, bu araçların muayenesinde borç olarak dikkate alınmaması, imkanı getirilmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan