Sahte ve kaçak ilaç satışının engellenmesi için alınan önlemlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımı Sağlık Bakanı Prof. Dr. Sayın Kemal MEMİŞOĞLU tarafından Anayasa'nın 98'nci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Son yıllarda sahte, kaçak ve merdiven altı üretilen ilaçların kullanımında ciddi bir artış yaşandığı, özellikle internet ve e-ticaret platformları üzerinden kontrolsüz biçimde satılan ilaçların halk sağlığını doğrudan tehdit ettiği bilinmektedir. Uzmanlar tarafından da ifade edildiği üzere, sahte ilaçların; etkisizlik, eksik tedavi, beklenmeyen yan etkiler, kalıcı sakatlıklar ve hatta ölümle sonuçlanan vakalara yol açtığı görülmektedir.

Dünya genelinde sahte veya kalitesiz ilaç oranının yüksek seviyelerde olduğu, her yıl çok sayıda insanın bu nedenle hayatını kaybettiği uluslararası kuruluşlarca dile getirilmektedir. Türkiye'de de özellikle kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar, organ nakli sonrası kullanılan immün baskılayıcı ilaçlar ve kronik hastalık ilaçları başta olmak üzere hayati öneme sahip birçok ilacın piyasada bulunamaması, sahte ve kaçak ürünlerin yaygınlaşmasına zemin hazırlamaktadır Öte yandan, ilaç fiyatlandırmasında uygulanan kur politikaları nedeniyle bazı ilaç firmalarının ürünlerini Türkiye piyasasından çektiği, bunun da arz daralmasına yol açarak sahte ilaç ticaretini teşvik ettiği yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır. Özellikle son dönemde zayıflama ilaçları ve performans artırıcı ürünler başta olmak üzere birçok ürünün internet üzerinden denetimsiz biçimde satışa sunulması, halk sağlığı açısından büyük risk oluşturmaktadır.

İlaçların üretimden hastaya ulaştırılmasına kadar tüm süreçlerinin sıkı denetim altında olması gereken stratejik bir alan olduğu dikkate alındığında, eczane dışı satışların artması ve vatandaşların ilaçlara erişimde yaşadığı sorunlar, göz önüne alınarak eczaneler dışında ilaç satılmasını kesinlikle yasaklanmalıdır.

Bu bilgiler doğrultusunda;

SORULAR

1. Türkiye'de son 5 yıl içerisinde sahte ve kaçak ilaç kullanımına bağlı olarak meydana gelen zehirlenme, kalıcı hasar ve ölüm vakalarının sayısı kaçtır?

2. Internet ve e-ticaret platformları üzerinden yasa dışı ilaç satışına ilişkin tespit edilen site ve satıcı sayısı kaçtır?

3. Son yıllarda özellikle zayıflama ilaçları, performans artırıcı ürünler ve reçeteye tabi ilaçların internet üzerinden satışında yaşanan artışın sebepleri nelerdir?

4. Türkiye'de piyasada bulunamayan veya temininde güçlük yaşanan kanser ilaçları, organ nakli ilaçları ve kronik hastalık ilaçları hangileridir? Bu ilaçların temininde yaşanan sorunların temel nedenleri nelerdir?

5. İlaç fiyatlandırmasında uygulanan mevcut kur politikası nedeniyle ilaç firmalarının ürünlerini Türkiye piyasasından çektiği iddiaları doğru mudur?

6. İlaçlara erişimde yaşanan sıkıntıların sahte ve kaçak ilaç ticaretini artırdığı yönündeki iddialar doğru mudur?

7. İlaç Takip Sistemi'nin (İTS) kapsamı dışında kalan kaçak ve sahte ilaçların piyasaya girişini engellemek amacıyla alınan ek tedbirler nelerdir?

8. Eczane dışı ortamlarda satılan ilaçların tamamen engellenmesine yönelik yeni bir yasal düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

9. Sosyal medyada tanınmış ve ünlü kişiler tarafından bazı ilaçların reklamları yapılarak insanları yanlış yönlendirilip ve etkilendirilmektedir. Neden bunlara yasaklamıyorsunuz?