Muhtaç aylığının artırılmasına ilişkin
Kaynak göster
Yasin Öztürk (İYİ Parti), 30 Nisan 2026 tarihinde 7/44028 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 137 gün sonra, 14 Eylül 2026).
Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Muhtaç aylığının artırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44028, 30 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44028-muhtac-ayliginin-artirilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3ac83fef-d401-4f81-9d11-019df33878a9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 137 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96.maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.
Muhtaçhk Aylığı: Bir Hakkın Adı mı, Yoksulluğun Tescili mi?
Bir toplumun en kırılgan kesimine nasıl davrandığı, o toplumun gerçek yüzünü gösterir. Türkiye'de "muhtaçlık aylığı" adıyla verilen destek, kâğıt üzerinde Sosyal Devletin bir aracı gibi görünse de sahadaki gerçek bambaşka bir tabloyu ortaya koyuyor.
Gerekçenin tamamını göster (21 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Muhtaçlık aylığı; geliri olmayan ya da belirli bir sınırın altında olan, çoğu zaman engelli bireyler, yaşlılar ve bakıma muhtaç kişiler için öngörülen bir sosyal destektir. Bu ödemeler, başta Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla ve genel çerçevede Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda yürütülmektedir. Ama mesele sadece "kim alıyor, kim veriyor" değildir. Asıl mesele; bu yardımın gerçekten bir çözüm olup olmadığıdır.
Bugün muhtaçlık aylığı, yoksulluğu ortadan kaldıran bir mekanizma olmaktan çok; onu resmileştiren bir belgeye dönüşmüş durumda.
Devlet, "muhtaç" olduğunu kabul ettiğiniz anda size bir miktar ödeme yapıyor. Ama o ödeme, sizi muhtaçlıktan kurtarmıyor.
Aksine, sizi o statüye mahkûm ediyor.
Çünkü verilen miktarlar, çoğu zaman temel ihtiyaçları karşılamaktan uzak. Bir kira, bir fatura, bir market alışverişi...
Bu üç kalem bile tek başına muhtaçlık aylığını fazlasıyla aşarken, bu destekle insanların nasıl "yaşaması" bekleniyor?
Dahası, bu yardıma ulaşmak da başlı başına bir mücadele.
Gelir testi, belge yükü, incelemeler, bekleme süreleri...
İhtiyacı olan insan, çoğu zaman bürokrasinin içinde kayboluyor.
Ve en acısı, gerçekten ihtiyacı olan herkes bu yardıma ulaşamıyor.
Bir başka sorun ise kriterlerin katılığı ve güncelliğidir.
Gelir sınırları, hayat pahalılığı karşısında hızla erirken; sistem hâlâ eski ölçütlerle çalışıyor. Bir kişinin "resmî olarak muhtaç sayılmaması", onun gerçekte muhtaç olmadığı anlamına gelmiyor.
Bu durum, Sosyal Devlet anlayışıyla bağdaşmayan bir çelişki yaratıyor.
Sosyal yardım, bir lütuf değil; bir haktır. Ama bugün bu hak, çoğu zaman bir "minnet" duygusuyla sunuluyor.
Oysa insan onuru, yardımı değil; onurlu bir yaşamı gerektirir.
Asıl soru şudur: İnsanları yardımlara bağımlı hale getiren bir sistem mi, yoksa insanları yardıma muhtaç etmeyecek bir düzen mi?
Bugün muhtaçlık aylığı alan milyonlarca insan, aslında sistemin bir sonucu olarak bu noktaya gelmiştir.
Bu insanlar "muhtaç" doğmadı. Ekonomik koşullar, gelir dağılımı adaletsizliği ve yetersiz sosyal politikalar onları bu noktaya getirdi.
Ve şimdi aynı sistem, bu durumu küçük ödemelerle yönetmeye çalışıyor.
Bu bir çözüm değildir. Bu, sorunun ertelenmesidir.
Bu Bağlamda;
SORULAR
Türkiye genelinde muhtaçlık aylığı alan kişi sayısı kaçtır? Bu sayı son yıllarda neden artmaktadır?
Muhtaçlık aylığı tutarları, günümüz yaşam maliyetleri dikkate alındığında yeterli
Gelir kriterleri en son ne zaman güncellenmiştir? Bu kriterler, mevcut ekonomik
Gerçekten ihtiyaç sahibi olduğu halde bu yardımdan yararlanamayan Vatandaşların
Soşyal yardımların, Vatandaşları yoksulluktan çıkarmak yerine bu duruma bağımlı hale getirdiği eleştirilerine ne cevap veriyorsunuz?
Muhtaçlık aylığı alan bireylerin istihdama kazandırılması için somut ve etkili bir
Sosyal yardım süreçlerindeki bürokratik engellerin azaltılması için hangi adımlar
Vatandaşın "muhtaç" olmadan yaşayabileceği bir ekonomik düzen kurmak yerine, neden bu durumu yönetmeye yönelik politikalar tercih edilmektedir?
Bu sorular, yalnızca bir yardım sistemini değil; bir anlayışı sorguluyor. Çünkü gerçek Sosyal Devlet, insanı muhtaç bırakmayan Devlettir.
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
b) 11.05.2026 tarihli ve 1852982 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Denizli Milletvekili Sayın Yasin ÖZTÜRK tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/41688 ve 7/44028 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
1. 7/41688 Cevap Metni (2 Sayfa)
2. 7/44028 Cevap Metni (2 Sayfa)
Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'e Ait 7/ 44028 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bu kapsamda Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında %40 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya %40 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı; aylık bağlanacak kişinin kendisi ve eşi dikkate alınmak suretiyle kişi başına düşen aylık geliri net asgari ücretin 1/3'ünden az olan 65 yaş üstü vatandaşlarımıza Yaşlı Aylığı bağlanmaktadır.
Ayrıca Bakanlığımızca sosyal yardım istihdam bağlantısının sağlanması amacıyla;
• SYD Vakıfları tarafından çalışabilir durumda olan 18-55 yaş arasındaki sosyal yardım yararlanıcıları İŞKUR'a kaydedilerek istihdama kazandırıcı faaliyetlerden faydalandırılmaktadır.
• Sosyal yardım alan kişinin iş görüşmesine gitmesi ve işe kabul edilmesi durumunda gereken yol masrafı, sağlık raporu, fotoğraf vb. giderler için işe yönlendirme yardımı verilmektedir.
• İşe yönlendirilen kişilerin, işe yerleşmesi durumunda bir defaya mahsus brüt asgari ücretin 1/3'ü kadar işe başlama desteği sunulmaktadır.
Diğer taraftan proje desteklerimiz arasında yer alan Aile Destek Merkezi (ADEM) ve Sosyal Dayanışma Merkezi (SODAM) Projeleri ile aile müessesini güçlendirmek, milli ve manevi değerleri korumak, kadınların aile içerisindeki rolünü ve statüsünü belirgin kılmak, kadınların yeteneklerini ortaya çıkararak gelir elde edici faaliyetler yürütebilmelerini sağlamak, toplumu ve aile yapısını tehdit eden madde bağımlılığı, kumar, şiddet ve istismar gibi zararlı alışkanlık ve davranışlardan aile bireylerini ve yapısını korumak için mesleki ve kişisel gelişim kursları, seminerler ve eğitim programları düzenlenmektedir.
Bununla birlikte merkezlerimizde kursiyerlerimizin psiko-sosyal, sosyokültürel, mesleki ve kişisel yönden gelişimlerinin ve toplumsal entegrasyonlarının sağlanması amacıyla kurslar düzenlenmekte ve kurslara düzenli katılım sağlayan kursiyerlerimize aylık teşvik ödemeleri yapılmaktadır. Öte yandan belirli aralıklarda düzenlenen kermesler aracılığı ile de kadınların merkezlerimizde üretmiş oldukları ürünlerden gelir elde etmeleri sağlanmaktadır.
On İkinci Kalkınma Planında "771.2.Sosyal yardım sistemi gözden geçirilecek, işgücüne katılıma mani olmayacak şekilde bütünleşik bir yapıda, aile odaklı ve fert başına asgari bir geliri garanti edecek şekilde yeniden kurgulanacaktır." tedbiri kapsamında sosyal yardımların "Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi" perspektifinde kurgulanmasına yönelik çalışmalar Bakanlığımızın da aralarında bulunduğu 14 farklı kurumun katılımıyla başlatılmıştır.
Bu doğrultuda yeni sosyal yardım programının uygulamaya geçirilmesi ile birlikte sosyal yardımların hak temelli sunumunda yeni bir aşamaya geçilerek, hanelerin gelirleri belirli bir seviyeye tamamlanacak; aile temelli yeni uygulama ile sosyal yardım hizmeti daha etkin bir şekilde ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza sunulmuş olacaktır.
Bu kapsamda tematik ve kapsayıcı sosyal yardım programları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımız desteklenmekte olup Bakanlığımızca yürütülen sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı veriler yıllık olarak yayımlanan Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan