Muğla'nın Milas ilçesinde bulunan bazı zeytin ağaçlarının linyit işletme sahalarının genişletilmesi amacıyla taşınması planına ilişkin

Aşağıdaki soruların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Muğla ili, Milas ilçesi sınırları içerisinde yer alan toplam 120 parselde bulunan 5.093 adet zeytin ağacının, yapılan idari işlemler ve uzman heyet raporları doğrultusunda YK Enerji şirketine ait linyit işletme sahalarının genişletilmesi amacıyla Bağdamlar Mahallesi'ndeki parsellere (209/1, 209/2, 210/1, 211/1, 211/2, 211/4, 211/5 vb.) taşınmasının planlandığı anlaşılmaktadır.

Taşıma işleminin, maden ruhsat sahası ile bağlantılı olarak özel bir şirket lehine gerçekleştirildiği ve bu kapsamda zeytinlik alanların yer değiştirmesine izin verildiği görülmektedir. Bu çerçevede, enerji üretimi adına tarımsal alanların yer değiştirmeye zorlanması, sürdürülebilirlik ilkeleriyle ve kamu yararıyla bağdaşmamaktadır. Bu durum, enerji üretimi ve madencilik faaliyetleri ile tarımsal üretim alanları arasındaki çelişkinin derinleştiğini göstermektedir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Özellikle Yeniköy Termik Santrali'nin faaliyet alanı ile taşınması planlanan zeytinlik alanlar arasındaki mesafenin 300 ila 850 metre arasında olması, enerji üretim tesislerinin çevresel etkilerinin tarım alanları üzerindeki baskısını artırmaktadır. Termik santrallerin neden olduğu hava kirliliği, asit yağmurları, partikül madde ve ağır metal birikimi gibi etkilerin zeytin üretimi üzerindeki olumsuz sonuçları bilimsel olarak ortaya konmuştur.

Maden sahasını genişletmek amacıyla sökülen ağaçların, yine enerji tesisinin kirletici etkisinin en yoğun olduğu "ölüm çukuruna" taşınması, kamu yararı ilkesiyle bağdaşmamaktadır. 3573 sayılı Zeytincilik Kanunu'nun getirdiği koruma kalkanı, maden ruhsat sahibi şirketin ticari faaliyetlerini kolaylaştırmak adına baypas edilmektedir. Ayrıca, daha önce Bakanlığınızca verilen cevaplarda (Aralık 2025) 151 adet ağaçtan bahsedilirken, bugün rakamın 5.093'e çıkması projenin büyüklüğünü ve yaratacağı tahribatın boyutunu göstermektedir.

Bu çerçevede, enerji üretimi adına tarımsal alanların yer değiştirmeye zorlanması, sürdürülebilirlik ilkeleriyle ve kamu yararıyla bağdaşmamaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Enerji güvenliği gerekçesiyle zeytinliklerin taşınmasına izin verilirken, bu ağaçların termik santralin emisyon etki alanına (3 km'den çok daha yakın bir mesafeye) taşınması Bakanlığınızın "sürdürülebilir madencilik" ilkeleriyle örtüşmekte midir?

2. Yeniköy Termik Santrali'ne 300 metre mesafedeki bir alanda dikilecek olan zeytin ağaçlarının, santralden çıkan küle, toza ve kükürt diksit oranlarına dayanabileceğine dair Bakanlığınız elinde bağımsız bir teknik rapor mevcut mudur?

3. Zeytinliklerin santral yakınındaki alanlara taşınmasının, santral faaliyetleriyle uyumlu olduğuna dair Bakanlıkça hazırlanmış bir değerlendirme raporu var mıdır?

4. Maden Kanunu'nun 46. maddesi kapsamında, ruhsat sahibi şirketin zeytinleri taşıyacağı alanın "zeytinciliğe uygunluğu" denetlenirken, sadece toprak yapısına mı bakılmıştır? Hava kalitesi ve santral yakınlığı neden bir engel olarak görülmemiştir?

5. Aralık 2025 tarihli Bakanlık yazınızda onaylanan projede 151 adet zeytin ağacı olduğu belirtilmişti. Bugün 5.093 ağacın taşınması gündemdedir. Bu sayısal artışın sebebi nedir? Proje kapsamı mı genişletilmiştir yoksa yeni parseller mi dahil edilmiştir? 6. 7554 sayılı Kanun'un 19. maddesi kapsamında, söz konusu termik santraller için bugüne kadar bir "Üretim Tesisi Uygunluk Belgesi" düzenlenmiş midir? Eğer düzenlenmediyse, zeytinliklerin taşınması işlemi hangi hukuki statüyle meşrulaştırılmaktadır?

6. Bakanlık, enerji projeleri ile tarım alanları arasındaki çatışmaları azaltmak için hangi planlama ve denetim mekanizmalarını uygulamaktadır?

7. 3573 sayılı Kanun'un 20'nci maddesinde öngörülen 3 kilometrelik mesafe kuralı dikkate alındığında, zeytin ağaçlarının 300-850 metre mesafedeki bir alana taşınması için kurumlardan 3573 sayılı Kanun'un 20'nci maddesi gereğince görüş alınmış mıdır?