Cezaevlerinde sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin

Aşağıdaki soruların Türkiye Cumhuriyeti anayasasının 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Adalet Bakanlığı'na iletilmesi ve Sayın Bakan Akın GÜRLEK tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.

Uluslararası insan hakları belgeleri ve Türkiye Cumhuriyeti anayasası, özgürlüğü kısıtlanmış bireylerin herkes gibi yaşam, sağlık ve mahremiyet haklarını güvence altına almakta; cezaevlerinde sağlık hizmetlerine eşit, nitelikli ve zamanında erişimi bir devlet yükümlülüğü olarak tanımlamaktadır. Buna karşın, son dönemde kamuoyuna yansıyan haberler, ülkemizdeki cezaevlerinde sağlık hakkına erişimin ne denli sorunlu olduğunu gözler önüne sermektedir.

Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CISST) Mart 2026 verilerine göre Türkiye'deki cezaevlerinin kapasitesi 304 bin 956 iken, cezaevlerinde toplam 412 bin 991 hükümlü ve tutuklu bulunmaktadır. Cezaevlerinde kapasitenin çok üzerinde hükümlü ve tutuklu bulundurulması hem kişilerin barınma hakkını kısıtlamakta hem de önlenebilir sağlık sorunlarının artmasına neden olmaktadır. Yapılan çalışmalarda, cezaevlerinde sağlık personeli sayısının yetersiz kaldığı ve revirlerin donanımsız olduğu; muayene ve sevk süreçlerinde ciddi gecikmeler yaşandığı; hasta-doktor mahremiyetini ihlal eden uygulamalarla karşılaşıldığı; gerekli beslenme ve hijyen standartlarının sağlanamadığı tespit edilmiştir. Bu koşullar içinde kronik hastalığı olan hükümlü ve tutukluların tedavileri aksamakta, bulaşıcı hastalıkların yayılması kolaylaşmaktadır.

Bu durum, ülkemizde cezaevlerini de kapsayan, sağlığa eşit, nitelikli ve zamanında erişimi öngören anayasal sorumluluğun etkili biçimde yerine getirilemediğine yönelik ciddi bir endişe yaratmaktadır. Bu nedenle, hükümlü ve tutukluların mevcut sağlık durumu ile cezaevlerinde sağlık hizmetlerinin erişilebilirliği ve denetimine yönelik kamuoyuna ayrıntılı bir açıklama yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2025 yılında cezaevlerinde gerçekleşen hasta muayene sayısı nedir? 2. 2025 yılında ceza infaz kurumlarından hastanelere yapılan sevk sayısı kaçtır; bu sevklerden kaçı acil servislere yapılmıştır?

2. Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654 3. 2025 yılında ceza infaz kurumlarında hükümlü ve tutuklu iken yaşamını yitiren kişi sayısı kaçtır; ölüm nedenlerine göre dağılım nedir?

3. 2025 yılında ceza infaz kurumlarında hekim, hemşire, diğer sağlık personeli ve psikolog kadro doluluk oranları nedir; il ve cezaevi tipine göre dağılımı nedir? 5. 2025 yılında, sevk edilmesi gereken mahpuslar için ceza infaz kurumlarından hastanelere sevk gerçekleşene kadar geçen süre ortalama kaç gündür? Sevk edilmesi gerektiği halde sevki gerçekleşmeyen mahpus sayıs1 nedir? Sevkin gerçekleşmemesinin nedenleri nelerdir?

4. 2025 yılında ceza infaz kurumlarında yapılan tetanoz, grip (influenza) ve pnömokok aşı sayısı nedir?

5. Bakanlığınızın ceza infaz kurumlarındaki yaşam koşulları ile koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerine erişimi artırmaya yönelik herhangi bir eylem planı bulunmakta Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654