Antalya'da yer alan Gidengelmez Dağı çevresinde yürütülen madencilik faaliyetlerine ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Erdem (CHP), 6 Mayıs 2026 tarihinde 7/44320 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 58 gün sonra, 3 Temmuz 2026).
Mustafa Erdem (CHP, Antalya). “Antalya'da yer alan Gidengelmez Dağı çevresinde yürütülen madencilik faaliyetlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44320, 6 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44320-antalya-da-yer-alan-gidengelmez-dagi-cevresinde-yurutulen-madencilik-faaliyetlerine-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d4f49583-ff19-4b42-8add-019e0253f2a5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 58 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Antalya ilimizin Akseki ilçesinde bulunan Gidengelmez Dağı bölgesinde, Cengiz Holding'e bağlı Eti Alüminyum A.Ş. tarafından yürütülen boksit madeni faaliyetinin kapasitesinin artırılmasına yönelik süreç, bölgenin doğal varlıkları üzerinde ciddi baskılar yaratacağı gerekçesiyle kamuoyunda endişe yaratmaktadır. Maden ruhsatlandırma süreçlerinin kamu yararı, çevresel sürdürülebilirlik ve bölge halkının yaşam hakkı gözetilerek yürütülmesi gerekmektedir.
Buna karşın, kapasite artışına ilişkin planlamanın yaratacağı yüksek üretim hacmi, atık miktarı ve doğal alanlar üzerindeki baskı; ruhsatlandırma süreçlerinin şeffaflığı ve kamu yararı açısından ayrıntılı açıklama yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Antalya ili Akseki ilçesi Gidengelmez Dağı bölgesinde yürütülen boksit madeni faaliyetlerine ilişkin ruhsat, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından hangi tarihte verilmiştir?
Orman Koruma Alanı kapsamında bulunan bölgeye maden ruhsatı verilmeisinin gerekçeleri nelerdir?
Söz konusu maden sahasına ilişkin verilen ruhsatın toplam alanı kaç hektardır? Bu ruhsat sahasında kapasite artışı sonrası toplam üretim miktarı ne olacaktır?
Ruhsat sahibi Eti Alüminyum A.Ş. midir? Ruhsat doğrudan bu şirkete mi verilmiştir, yoksa devir ya da alt yüklenici ilişkisi bulunmakta mıdır?
Gidengelmez Dağı bölgesindeki kapasite artışı talebi Bakanlığınız tarafından hangi gerekçelerle uygun görülmüştür?
Kapasite artışı sonrasında yıllık çıkarılması planlanan boksit miktarı ve oluşacak pasa/atık miktarı ne kadardır?
Bakanlığınız tarafından, kapasite artışının bölgenin doğal yapısı ve yerel yaşam üzerindeki etkilerine ilişkin herhangi bir kamu yararı değerlendirmesi yapılmuş mıdır? Sonuçları nelerdir?
Söz konusu ruhsat sahasında son beş yılda Bakanlığınız tarafından kaç adet denetim gerçekleştirilmiştir?
Yapılan denetimlerde mevzuata aykırılık, ruhsat şartlarına aykırılık veya çevresel yükümlülüklere ilişkin herhangi bir ihlal tespit edilmiş midir? Tespit edilmişse hangi yaptırımlar uygulanmıştır?
Maden faaliyetinin genişletilmesi kapsamında kullanılacak patlatmalı üretim yöntemlerinin çevresel etkilerine ilişkin Bakanlığınızın yaptığı teknik değerlendirme nedir?
Çıkarılacak cevherin taşınması için planlanan lojistik faaliyetler kapsamında günlük öngörülen kamyon sayısı nedir? Bu taşımacılığın yaratacağı altyapı yükü değerlendirilmiş midir?
Gidengelmez Dağı bölgesinde verilen maden ruhsatlarının toplam sayısı kaçtır? Bu ruhsatların toplam yüzölçümü nedir?
Bakanlığınız, bölgede artan madencilik faaliyetlerinin orman ekosistemi, su varlığı ve yerel üretim üzerindeki kümülatif etkilerini değerlendirmiş midir?
Eti Alüminyum A.Ş.'ye söz konusu proje kapsamında herhangi bir yatırım teşviki, enerji desteği veya kamu teşviki sağlanmış mıdır? Sağlandıysa kapsamı nedir?
Bölge halkının ve yerel yönetimlerin projeye yönelik itirazları Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir? Değerlendirildiyse sonuçları nelerdir?
Gidengelmez Dağı gibi ekolojik açıdan hassas alanlarda yürütülen madencilik faaliyetlerinin sınırlandırılması ya da mevcut kapasite artışının durdurulması yönünde Bakanlığınızın bir planlaması bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
iği : 14/05/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1859258 sayılı yazınız.
Antalya Milletvekili Sayın Mustafa ERDEM'in tarafıma tevcih ettiği 7-44320 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99'uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
Yürütülecek madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak; maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Bu bilgiler ışığında; Antalya ilimizin Akseki ilçesi Giden Gelmez Dağları çevresinde önergede bahsi geçen şirket uhdesinde IV. grup (c) bendi (alüminyum) işletme ruhsatlı sahanın işletme izin alanı 461,26 hektardır. Maden ruhsat sahalarının denetimine ilişkin olarak; 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında maden ocaklarına verilen ruhsatlar 4 ayrı gruba ayrılmış olup, çok az riskli ruhsatlar 5 yıl, az riskli ruhsatlar 4 yıl, riskli ruhsatlar 2 yıl ve çok riskli ruhsatlar yılda bir periyodik olarak denetlenmektedir. Ayrıca Bakanlığımız haricinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca da kendi mevzuatları kapsamında denetimler yapılmaktadır. Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından gerçekleştirilen denetimler 3213 sayılı Maden Kanunu, Maden Yönetmeliği ve Maden Sahaları Denetim Yönergesi çerçevesinde hayata geçirilmekte ve gerçekleştirilen bu denetimler sonucunda mevzuata aykırı bir durum tespit edilmesi halinde MAPEG tarafından gerekli işlemler tesis edilmektedir.
Bu çerçevede ilgili saha son 5 yılda MAPEG personeli tarafından 3 kez mahallinde tetkik edilmiş olup, açık işletme yöntemiyle faaliyette bulunulan bu ocakta en son yapılan denetimler neticesinde işletme güvenliği açısından tehlikeli durumların varlığının tespiti kapsamında üretim faaliyetleri durdurulmuştur. Yürütülecek olan faaliyetlerin çevresel etkilerini konu alan ÇED sürecine ilişkin işlemler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, şirketlere yatırım teşvik uygulamalarına ilişkin hususlar ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde yürütülmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Alparslan BAYRAKTARBakan