Ülkemizde son 25 yılda üretilen altın miktarına ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Akın (DEM Parti), 8 Mayıs 2026 tarihinde 7/44425 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 3 Temmuz 2026).
İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Ülkemizde son 25 yılda üretilen altın miktarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44425, 8 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44425-ulkemizde-son-25-yilda-uretilen-altin-miktarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/388472e0-5088-4923-a545-019e16d62bb6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 56 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye'de son 20-25 yıllık dönemde altın madenciliği faaliyetleri önemli ölçüde artmış, çok sayıda yerli ve özellikle yabancı sermayeli şirket tarafından altın üretimi gerçekleştirilmiştir. Ancak bu üretimin ülke ekonomisine, kamu maliyesine ve halkın refahına somut katkısının ne olduğu konusunda kamuoyuna yansıyan veriler son derece sınırlıdır. Buna karşılık, çıkarılan altının önemli bir kısmının yurt dışına transfer edildiği, kamuya kalan payın ise oldukça düşük olduğu yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır.
Altın madenciliğinin yarattığı çevresel tahribat, yerel halkın yaşam alanlarına verdiği zarar ve sınırlı istihdam etkisi dikkate alındığında; bu faaliyetlerin ülke kalkınmasına katkısının sorgulanması kaçınılmazdır. Özellikle üretimden elde edilen toplam ekonomik değerin ne kadarının Türkiye'de kaldığı, ne kadarının yabancı şirketler tarafından yurt dışına çıkarıldığı ve kamuya doğrudan katkısının ne düzeyde olduğu hususları açıklığa kavuşturulmalıdır.
Bu bağlamda aşağıdaki soruların yanıtlanması kamu yararı açısından önem taşımaktadır.
SORULAR
Türkiye'de son 25 yıl içerisinde yıllar itibarıyla toplam ne kadar altın üretilmiştir?
Bu dönemde çıkarılan toplam altının piyasa değeri (ABD doları cinsinden) ne kadardır?
Üretilen altının ne kadarı yurt içinde kalmış, ne kadarı yabancı şirketler tarafından yurt dışına transfer edilmiştir?
Yurt içinde kaldığı belirtilen altının ne kadarı kamuya, ne kadarı özel şirketlere aittir?
Altın üretimi gerçekleştiren şirketlerin yerli-yabancı sermaye dağılımı nedir? Yabancı sermayeli şirketlerin toplam üretimdeki payı yüzde kaçtır?
Son 25 yılda altın madenciliği faaliyetlerinden elde edilen toplam kamu geliri (ruhsat bedelleri, devlet hakkı, vergiler vb.) ne kadardır?
Bu kamu gelirinin toplam altın üretim değerine oranı nedir?
Altın madenciliği faaliyetlerinden elde edilen ekonomik değerin ne kadarı şirket karı olarak yurt dışına transfer edilmiştir?
Altın madenciliğinin Türkiye'nin Gayrisafi Yurtiçi Hasılasına katkısı yıllar itibarıyla ne kadardır?
Altın madenciliği faaliyetlerinin kişi başı milli gelir artışına somut katkısı sayısal olarak ne olmuştur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Madencilik sektörüne ilişkin olarak; yıllar itibarıyla ruhsat müracaat sayıları, terk ve iptal edilen ruhsat sayıları, Türkiye geneli ruhsat sayıları, maden üretim değerleri, madencilik sektörünün GSYH içerisindeki payı, devlet hakkı gelirleri, denetlenen saha sayıları gibi detaylı bilgilere Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG)'in https://www.mapeg.gov.tr/ internet adresindeki "Bilgi Merkezi" sekmesinden ulaşılabilmektedir.
Ülkemizde faaliyet gösteren ve uç ürün elde eden altın sahaları ile ilgili olarak yürütülen üretim işlemleri hem 3213 sayılı Maden Kanunu çerçevesinde hem de Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararı ve Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ çerçevesinde yürütülmektedir. Yurt içinde cevherden her tür ve şekilde üretilen kıymetli madenlerin alım ve satım işlemleri Borsa İstanbul A.Ş. Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası'nda gerçekleştirilmektedir. Ancak bu piyasada satışa çıkarılacak altın için satın alma önceliği Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasındadır. 3213 sayılı Maden Kanunu'muzda meri mevzuata göre kurulmuş olan özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir şirketin yerli veya yabancı sermayeli oluşu maden hakkı iktisabı için önem arz etmemektedir. Nitekim Maden Kanunu'nun 6'ncı maddesinde maden haklarının kimlere verilebileceği hususu iMaden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil T.C. vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişiliği haiz şirketlere, bu hususta yetkisi bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer kamu kurum, kuruluş ve idarelerine verilir." şeklinde hükme bağlanmıştır. Bu doğrultuda 2025 yılında üretilen altının; %53'ü yerli sermayeli, %41'i uluslararası sermayeli ve %6'sı ise yerli+uluslararası sermayeli firmalarca üretilmiştir.
Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.