Şiddet içerikli dijital mecralar ile mücadeleye ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir URALOGLU tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Son günlerde Kahramanmaraş ve Şanlıurfa illerimizdeki okullarda yaşanan üzücü olaylar toplum vicdanını derinden yaralamıştır. Bu olayların arka planında, dijital mecralarda kontrolsüzce yayılan şiddet içeriklerinin ve gençleri suça teşvik eden algoritmaların etkisi yadsınamaz bir gerçektir.

Türkiye'de yaklaşık 77,3 milyon internet kullanıcısı ve 58,5 milyon sosyal medya kullanıcısı bulunmaktadır. Bu veriler, her yaştan vatandaşımızın dijital platformları kullandığını ortaya koymaktadır. Dijital platformların denetimi artık bir tercih değil, milli güvenlik ve toplum sağlığı sorunu haline gelmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Avrupa Birliği'nde yürürlüğe giren Dijital Servisler Yasası (Digital Services Act) gibi düzenlemeler, yasaklamak yerine şeffaflık ve denetim odaklı bir model sunmaktadır. Bu sistem ile Çok Büyük Çevrimiçi Platformlar (VLOP) dahil olmak üzere sosyal medya platformları denetime tabi tutulmakta; algoritmaların şeffaflığı artırılmakta ve zararlı içeriklerin yayılması engellenmektedir.

Eğitim kurumlarımızda yaşanan şiddet olaylarının önlenmesi ve dijital dünyanın kontrolsüz etkilerinden çocuklarımızın korunması adına, modern denetim mekanizmalarının ulusal mevzuatımıza entegre edilmesi ve somut güvenlik politikalarının hayata geçirilmesi son derece önemlidir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bakanlığınıza bağlı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından sosyal medya platformlarına yönelik, denetim ve şeffaflık esasına dayalı hangi somut düzenlemeler hayata geçirilmiştir?

2. Bakanlığınızca, Internet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da yapılan düzenlemeler haricinde, Avrupa Birliği'nde yürürlüğe giren ve dijital platformlara sıkı denetimler getiren Dijital Hizmetler Yasası (Digital Services Act) benzeri bir yasal düzenleme üzerinde çalışılmakta mıdır? Sosyal medya ve oyun platformlarının dışındaki diğer dijital hizmetler ve pazaryerleri gibi platformlar da kapsama alınacak mıdır?

3. Türkiye'de resmi temsilciliği veya ofisi bulunan Çok Büyük Çevrimiçi Platformlar (VLOP) hangileridir ve Bakanlığınızın bu platformlarla yürüttüğü kurumsal iletişimin kapsamı nedir? Özellikle yasa dışı yapılanmaların faaliyet alanı haline geldiği kamuoyuna yansıyan Telegram platformu ile Bakanlığınız arasında resmi bir iletişim kurulmuş mudur?

4. Sosyal medya platformlarının Türkiye'de temsilcilik bulundurma yükümlülüğü kapsamında, içerik denetimi ve kullanıcı güvenliği konusunda bugüne kadar ne tür iyileştirmeler sağlanmıştır?

5. Bugüne kadar okullarda yaşanan saldırıların dijital içeriklerle olası bağlantısının araştırılması için herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?

6. Siber zorbalık, şiddet içerikli oyun/video paylaşımları ve suça teşvik eden dijital topluluklarla mücadele kapsamında, Bakanlığınızın Milli Eğitim Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı ile ortak yürüttüğü bir çalışma bulunmakta mıdır?

7. Sosyal medya platformlarına girişte e-Devlet üzerinden kimlik doğrulaması zorunluluğu getirilmesinin, Anayasa ile güvence altına alınan "kişisel verilerin korunması" ve "haberleşme hürriyeti" ilkelerine aykırı olduğu yönündeki eleştirilere dair Bakanlığınızın hukuki değerlendirmesi nedir?

8. Kullanıcıların tüm dijital ayak izlerinin BTK bünyesinde merkezi bir veri tabanında toplanmasının, bir "dijital gözetim toplumu" yapısına zemin hazırlamayacağı nasıl garanti edilecektir? Verilerin tek bir merkezde toplanmasının yaratacağı siber güvenlik riskleri ve olası veri sızıntılarına karşı alınan teknik tedbirler nelerdir?

9. Kahramanmaraş ve Şanlıurfa'daki trajik olaylarda da görüldüğü üzere, radikalleşme süreçlerini besleyen ve şiddet içeriklerini öne çıkaran 'platform algoritmaları' üzerinde BTK'nın yapısal bir denetim veya denetleme yetkisi bulunmakta mıdır? Şiddeti doğuran algoritmik sistemleri denetlemek yerine sadece içerik polisliği yapmanın toplumsal şiddeti önlemede ne kadar etkili olduğu düşünülmektedir?