Diyarbakır 3 Nolu T Tipi Kapalı Cezaevinde hayatını kaybeden bir mahkuma ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Diyarbakır 3 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda 10 aydır hükümlü olan ve %70 ruhsal engeli bulunan Şeyhmus Demir, vücudunda çıkan bir sivilcenin enfeksiyon kapması sonucu yaklaşık bir ay boyunca tedavi edilmeksizin bekletilmiştir. Koğuş arkadaşlarının aileye ulaşması ve ailenin 5 Mayıs 2026 tarihindeki yoğun ısrarlarıyla hastaneye kaldırılan mahpus, iki gün yoğun bakımda kaldıktan sonra 7 Mayıs'ta sevk edildiği hastanenin yoğun bakımında yaşamını yitirmiştir.

Mahpusun %70 oranındaki engel raporunun yargılama ve infaz aşamalarında dikkate alınmadığı ve bu durumdayken hapsedildiği ortaya çıkmıştır. Sağlık hakkının ihlaliyle başlayan hapsedilme ölümle sonuçlanan çok boyutlu ağır bir insan hakkı ihlaline dönüşmüştür. Söz konusu ölüm, doğal bir süreç sonucu gerçekleşmemiş, basit bir tedaviyle önlenebilecek bir enfeksiyonun, cezaevi idaresi ve revir biriminin kayıtsızlığı nedeniyle meydana gelmiştir. Mahpusun yaklaşık bir ay boyunca tıbbi müdahaleden mahrum bırakılması, devletin gözetimi altındaki mahpusların can güvenliğini sağlama konusundaki pozitif yükümlülüğünü yerine getirmediğini açıkça ortaya koymaktadır.

Bu vahim olayda ihmali ve sorumluluğu bulunan kamu görevlileri hakkında derhal idari ve cezai soruşturma başlatılmalı; soruşturmanın selameti ve delillerin karartılmaması adına ilgili kamu görevlileri ivedilikle görevden uzaklaştırılmalıdır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. %70 engel raporu bulunan Şeyhmus Demir'in cezasının infazı ertelenebilecekken mahpus neden hapsedilmiştir?

2. Mahpus yaklaşık bir ay boyunca enfeksiyon şikâyeti bulunması nedeniyle revire çıkarılmış mıdır? Revirde hangi tedavi uygulanmıştır? Revire çıkarılmadıysa sebebi nedir?

3. Revirde hiçbir tedavi görmediği açık olan mahpusun hastaneye sevki neden yapılmamıştır?

4. Mahpusun tedavisinin basit bir müdahale ile yapılabileceği bir aşamada yoğun bakıma düşecek ve yaşamını yitirecek kadar ihmal edilmesinin sorumluları kimlerdir?

5. Mahpusun ihmal sonucu yaşamını yitirmesine dair bir idari soruşturma başlatılmış mıdır? Başlatıldıysa, ihmali bulunan kamu görevlileri görevden uzaklaştırılmış mıdır?

6. Anayasa'nın 17. ve AHS'in 3. maddeleri uyarınca, devletin gözetimi altındaki mahpusların sağlığını ve yaşamını koruma yükümlülüğünün ihlal edildiği açık olan bu olayda, Bakanlığınızın sorumluluğu nedir?