Organize suç örgütleri ve çetelerle mücadeleye ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 104 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 88 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Sayın Mustafa Çiftçi tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Türkiye'de suç örgütlerinin ve çeteleşmenin ulaştığı boyut, "Hukuk Devleti" ilkesini doğrudan tehdit eden, ekonomik ve sosyal düzeni ve toplumsal adaleti zedeleyen kritik bir aşamaya ulaşmıştır. Adalet Bakanlığı'nın resmi verileri bu vahamete ayna tutmaktadır. Nitekim Türk Ceza Kanunu'nun 220 nci maddesinde tanımlanan Suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme ve örgüte üye olma" suçu kapsamında kovuşturma evresine geçen dosya sayısı 2025 yılı sonu itibarıyla 7 bin 665'e, sanık sayısı 61 bin 157'ye, bu sanıkların işlediği belirtilen suç sayısı ise 77 bin 144'e ulaşmıştır. 2025 sonu itibariyle Adalet Bakanlığı verilerine göre suça sürüklenen çocuk kapsamındaki dosya sayısı ise 330 bin 496 olarak kayıtlara geçmiştir.
Sorunun kaynağına inildiğinde, eğitimden uzaklaştırılmış, işsiz veya günde 10 saat merdiven altı atölyelerde asgari ücretin bile altında çalıştırılan, sosyal yaşamdan ve nitelikli kentsel hizmetlerden izole edilen gençlerin, yaşadıkları "adaletsizliğin" ve dışlanmışlığın öfkesini şiddete yönelerek ifade ettikleri görülmektedir. Sahadan yansıyan araştırmalar ve medyaya konu olan raporlar, özelikle metropollerin kenar mahallelerinde gençlerin hayatının sistemin zorlayıcı çarkları ile suç örgütlerinin sahte cazibesi arasında sıkıştığını göstermektedir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kamuoyunda da suç örgütlerinin binlerce gençle etkileşim halinde olmasının temelinde derin yoksulluk, güvencesizlik ve adalet sistemine olan inançsızlığın olduğu eleştirileri yapılmaktadır. Organize suç ile ilgili düzenlenen iddianamelerde 2000-2008'li yıllarda doğan çocukların ve gençlerin ağırlıkta olması, kamuoyundaki kaygıyı teyit etmektedir.
Bu vahim tabloyu sadece adli veya polisiye bir sorun olarak görmek sorunun kaynağını göz ardı etmek anlamına gelmektedir. Organize suçlarla mücadelenin yalnızca gözaltı ve tutuklama kıskacına hapsedilemeyeceği, gençleri ve çocukları suça iten eğitimsizlik, yoksulluk, kentsel adaletsizlik, sömürü gibi kök nedenleri ortadan kaldıracak çok boyutlu sosyal politikalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu kapsamda, TBMM'nin yanı sıra meslek kuruluşlarının, sivil toplum örgütlerinin, bu alanda çalışma yürüten akademisyenlerin dahil olduğu çalışmaların yapılmasına ve bu konuda acil eylem planlarının hazırlanmasına gerek duyulmaktadır.
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
2025 yılı itibarıyla çeteleşme suçuyla yargılanan 61 bin 157 sanığın suç profili ve bu kişilerin yoğunlaştığı mahallelerdeki emniyet tedbirleri nelerdir?
Adalet Bakanlığı verilerine göre çocukların karıştığı 300 binden fazla suça sürüklenen çocuk dosyasının varlığına dair, kolluk birimlerinin "suç işlenmeden önce" müdahale etmesini sağlayan bir istihbari takip mekanizması var mıdır?
Suç örgütlerinin "eleman devşirme sahası" haline dönüşen mahallelerde ve semtlerde emniyet birimlerinin hazırladığı bir "Suç Haritası" mevcut mudur?
Kamuoyunda da tartışıldığı üzere, Emniyet Genel Müdürlüğü içerisinde çetelere operasyon bilgilerinin sızdırıldığı ve kimi polislerin çetelere emniyet sisteminin özel bilgilerini aktardığına dair İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma dikkate alındığında, sokak çetelerinin emniyetin içine kadar sızmasına karşı ne tür önlemler alınmaktadır?
Sokak çeteleri tetikçilerinin özellikle 18 yaş altı çocuklardan seçilmesi karşısında, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki Çocuk Şube Müdürlükleri ve Toplum Destekli Polislik birimleri bu çocukların "tetikçi havuzuna" düşmesini engellemek için sahada ve sanal medyada hangi somut önlemleri almaktadır?
Suç örgütü liderlerinin yurt dışından veya içeriden sosyal medya aracılığıyla i"lüks yaşamı sergileyerek gençlere ulaşmasını engellemek adına Siber Suçlarla Mücadele birimleri ne tür bir denetim gerçekleştirmektedir?
Bu örgütlerin finansal kaynaklarının kurutulması amacıyla son 1 yılda el konulan mal varlığı tutarı ne kadardır ve bu süreçte MASAK ile koordineli hangi operasyonlar yapılmıştır?
Yargıtay'dan bozulan veya HAGB kararı ile sokağa dönen çete üyelerinin, kendi mahallelerinde yeniden baskı kurmasını ve gençleri devşirmesini engelleyecek bir "Kolluk Takip Sistemi" mevcut mudur?
Onlarca operasyona rağmen çetelerin çökertilemediği eleştirileri karşısında düşünceleriniz nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mustafa Çiftçi, İçişleri Bakanı ·
İlgi'de kayıtlı yazı ekinde yer alan İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın TÜRELİ'ye ait 7/44552 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.
Kolluk kuvvetleri görevlerini, kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması ve devam ettirilmesi amacı ile kanunların kendisine verdiği yetkiye ve hukukun üstünlüğü ilkesine bağlı kalarak yapmakta olup adli makamların bilgisi ve talimatları doğrultusunda gerekli iş ve işlemleri gerçekleştirmektedir.
Çocuk ve gençleri her türlü suçtan uzak tutmak, korumak, öğrencilerin eğitim ve öğretimlerini daha güvenli ortamlarda sürdürmelerini sağlamak amacıyla okul çevreleri ile öğrenci yurtlarına yakın alanlarda bulunan park ve bahçeler sıklıkla kontrol edilmektedir. Yine çocuklarımız ve gençlerimiz için risk oluşturan metruk binalar, özellikle açık ve paket olarak satılan tütün mamulleri ve alkol satışı yapılan yerler, içkili yerler, internet ve oyun salonları gibi umuma açık yerlerde "Çocuk ve Gençlerin Korunmasına Yönelik Denetim Uygulaması" adı altında 81 ilde eş zamanlı olarak denetimler yapılmaktadır.
Ülke genelinde eş zamanlı yapılan Çocuk ve Gençlerin Korunmasına Yönelik Okul Çevreleri ile Servis Araçları Denetim Uygulaması" kapsamında ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite civarında bulunan park ve bahçeler ile metruk binalarda satış olabilecek yerler ve durumundan şüphelenilen şahısların üzerinde gerekli kontroller yapılmaktadır.
20 Haziran 2022 tarihinde İçişleri Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Türkiye Belediyeler Birliği arasında "Çocukların Eğitim Süreçlerinin Güvenliğine İlişkin Koruyucu ve Önleyici Hizmet ve Tedbirlerin Artırılmasına Yönelik İş Birliği Protokolü" imzalanmış olup, protokol ile çocukların eğitim süreçlerine ait Bakanlıklar arası işbirliği ve koordinasyonun daha etkin hale getirilmesi amaçlanmıştır.
Ülkemizin organize suçlarla mücadelesindeki yol haritasını belirleyen 2022-2027 Organize Suçlarla Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve bu belgenin uygulanmasına yönelik olaraki2025-2027 Organize Suçlarla Mücadele Ulusal Eylem Planı" Cumhurbaşkanlığı Makamının 19.12.2022 tarih ve 352385 sayılı oluru ile yürürlüğe girmiştir.
2022-2027 Organize Suçlarla Mücadele Ulusal Strateji Belgesi doğrultusunda ilgili tüm Bakanlıklarla koordineli olarak suç örgütleri ile mücadele çalışmaları kesintisiz olarak devam etmektedir.
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ile korunma ihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocukların korunmasına, hak ve esenliklerinin güvence altına alınmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 220'nci maddesinde yapılan değişiklik ile Suç örgütleri tarafından çocukların suçta araç olarak kullanılması halinde örgüt yöneticilerine verilecek ceza artırılmış, ayrıca örgüt kurma ve yönetme ile örgüt üyeliği suçlarının cezaları artırılmış, suç örgütünün silahlı olması halinde cezanın, yarısı oranında artırılacağı" düzenlenmiştir.
Başta geleceğimizin teminatı olan çocuk ve gençlerimiz olmak üzere her bir vatandaşımızı, ülkemizin her yerinde suç ve suçlulardan korumak amacıyla her alanda denetim ve faaliyetlerimiz kesintisiz sürmektedir.
Soru önergesinde bahsi geçen suçlar kapsamında uygulanacak olan yaptırımlar, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun ilgili maddelerinde düzenlenmiş olup meydana gelen olaylara ilişkin soruşturma ve kovuşturma işlemleri adli makamlar tarafından yürütülmektedir.
Adres :Ayrancı Mah. Selimiye Cad. No: 17 Ayrıntılı Bilgi : Soru Önergeleri Büro Amirliği Telefon/Fax: 0312 462 17 83/ Unvanı
Mustafa ÇİFTÇİBakan