Aile hekimliği sisteminde yaşanan sorunlara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Sağlık Bakanı Sayın Kemal MEMİŞOĞLU tarafından Anayasa'nın 98'inci, TBMM içtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Aile hekimliği sistemi, yurttaşların sağlık hizmetlerine ilk ve en yaygın erişim noktası olmasına rağmen uzun süredir ağır yapısal sorunlarla karşı karşıyadır. Sağlık sistemindeki yoğunluk, hastanelerde yaşanan randevu krizinin yükünü giderek daha fazla aile sağlığı merkezlerine yönlendirmekte; buna rağmen aile hekimlerine gerekli altyapı, personel, bütçe ve yetki desteği sağlanmamaktadır.

Son dönemde yurttaşların Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden hastane randevusu alamamaları nedeniyle "aile hekiminizzden randevu oluşturabilirsiniz" yönlendirmesiyle aile sağlığı merkezlerine başvurdukları; ancak aile hekimlerinin de sistemde boş randevu bulamadığı çok sayıda örnek kamuoyuna yansımaktadır. Böylece çözülmeyen sağlık hizmeti yükü aile hekimlerinin üzerine bırakılmakta, yurttaş ile hekim karşı karşıya getirilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Öte yandan aile sağlığı merkezlerinin kira, elektrik, su, internet, tıbbi sarf ve temizlik giderlerinin önemli kısmının aile hekimleri tarafından karşılanması; yüksek enflasyon ve artan kira bedelleri nedeniyle aile hekimlerini ekonomik açıdan sürdürülemez bir noktaya taşımaktadır. Kamu tarafından yeterli bina tahsis edilmemesi nedeniyle birçok aile hekimi serbest piyasa koşullarında fahiş kira bedelleri ödemek zorunda bırakılmaktadır.

Ayrıca performans ve kota uygulamaları, nüfus baskısı, yardımcı sağlık personeli eksikliği, artan bürokratik iş yükü, angarya niteliğindeki dijital veri girişleri, izin süreçlerindeki mağduriyetler, sözleşme güvencesizliği ve sağlıkta şiddet riski aile hekimliği sistemini ciddi biçimde yıpratmaktadır. Koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi gerekirken, mevcut uygulamalar aile hekimlerini daha çok idari ve performans baskısı altında çalışan bir yapıya sürüklemektedir.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. Türkiye genelinde aile sağlığı merkezlerinde görev yapan aile hekimi ve aile sağlığı çalışanı sayısı illere göre nedir?

2. Son 5 yıl içerisinde istifa eden, emekliye ayrılan veya sözleşmesini yenilemeyen âile hekimi sayısı kaçtır?

3. Aile sağlığı merkezlerinde boş bulunan aile hekimliği birimi sayısı kaçtır?

4. MHRS üzerinden hastane randevusu alamayan yurttaşların aile hekimlerine yönlendirilmesine ilişkin uygulama hangi gerekçeyle hayata geçirilmiştir?

5. Aile hekimlerinin hastanelerden randevu oluşturabilmesi için teknik olarak ayrılmış özel bir kontenjan bulunmakta mıdır?

6. Aile hekimlerine yönlendirme yetkisi verilmesine rağmen sistemde randevu bulunamaması nedeniyle yaşanan mağduriyetlere ilişkin Bakanlığınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır?

7. Aile hekimlerinin MHRS sistemi üzerinden, kendi birimlerine ulaşan hastalar için randevu almak için harcadıkları emek ve zaman, hastaların muayene ve sağlığa erişim haklarını sınırlamıyor mu? Aile hekimliklerinin randevu merkezinde dönüştüğü yönündeki kaygıların giderilmesi adına bir çalışma yürütülmesi gündeminizde olacak mıdır?

8. Hastane randevu krizinin çözümü için Bakanlığınızın kısa ve orta vadeli planlaması nedir?

9. Türkiye genelinde kira desteği almadan faaliyet yürütmek zorunda kalan aile sağlığı merkezi sayısı kaçtır?

10. Aile sağlığı merkezlerinin kira giderlerinin tamamının kamu tarafından karşılanmasına yönelik bir çalışmanız bulunmakta mıdır?

11. . Kamu binası tahsis edilmeyen aile sağlığı merkezlerinin sayısı illere göre nedir?

12. Son 3 yıl içerisinde kira artışları nedeniyle taşınan veya kapanan aile sağlığı merkezi sayısı kaçtır?

13. Aile hekimlerinin performans sistemi kapsamında maaşlarından yapılan kesintilerin toplam tutarı nedir?

14. "Kota" ve performans uygulamalarının koruyucu sağlık hizmetleri üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?

15. Aşı, izlem, kronik hastalık takibi ve benzeri performans kriterlerinin bölgesel sosyoekonomik eşitsizlikler dikkate alınmadan uygulanması nedeniyle mağduriyet yaşayan aile hekimi sayısı kaçtır?

16. Aile sağlığı merkezlerinde görev yapan yardımcı sağlık personeli açığı ne kadardır? Aile hekimlerinin günlük ortalama hasta başvuru sayısı nedir? Bu sayı illere göre nasıl değişmektedir?

17. Bir aile hekimine düşen ortalama nüfus kaçtır? Bakanlığınızın hedeflediği ideal nüfus aralığı nedir?

18. Aile hekimlerinin maruz kaldığı sağlıkta şiddet vakası sayısı son 5 yılda yıllara göre kaçtır?

19. Aile hekimlerinin sözleşmeli ve güvencesiz çalışma koşullarına ilişkin yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

20. Aile hekimlerinin idari ve bürokratik yükünü azaltmak amacıyla planlanan bir çalışma bulunmakta mıdır?

21. Koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi amacıyla aile hekimliği sisteminde kapsamlı bir reform planlanmakta mıdır?

22. Aile hekimlerinin ve meslek örgütlerinin uzun süredir dile getirdiği taleplere ilişkin Bakanlığınız bugüne kadar hangi somut adımları atmıştır?