28 Kasım 2024 tarihinde Van'ın Erciş ilçesinde hayatını kaybeden bir kadına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Kadın cinayetleri, şüpheli kadın ölümleri ve kaybolma vakalarına ilişkin etkin soruşturma yürütülmediğine, ihmallerin arttığına ve cezasızlık politikalarının yaygınlaştığına dair ciddi kamuoyu endişesi bulunmaktadır. Kamuoyuna yansıyan ve gündem olan bazı dosyalar toplumsal baskı nedeniyle görünür olurken, basına yansımayan çok sayıda kadın ölümü ve kayıp vakasının yeterince araştırılmadığı yönünde eleştiriler de sürmektedir. Van'ın Erciş ilçesinde yaşayan ve 3 aylık hamile olan Zeynep Varlı, 28 Kasım 2024 tarihinde dini nikahlı eşi Ahmet Hancı ile yaşadığı tartışmanın ardından şüpheli şekilde yaşamını yitirmiştir. Aile üyeleri tarafından aktarılan bilgilere göre; Zeynep Varlı'nın evlilik süreci boyunca fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kaldığı, yaşadığı şiddeti annesine aktardığı ancak aile düzeninin bozulmaması ve sonradan düzelir düşüncesi ile müdahale edilmediği belirtilmektedir.

Dosyayı takip eden avukatların aktardığına göre; mevcut bilirkişi raporunun uzman bilirkişiler tarafından hazırlanmadığı, raporda ölüm nedenine ilişkin birden fazla olasılık ileri sürülmesine rağmen bilimsel ve kesin bir değerlendirme yapılmadığı ifade edilmektedir. Raporda, Zeynep Varlı'nın 4'üncü kattan düşerek başından darbe aldığı belirtilirken, şüpheli Ahmet Hancı'nın ifadesinde olay öncesinde Zeynep Varlı'ya tokat attığını ve kafasına tekme vurduğunu söylediği ileri sürülmektedir. Ayrıca şüphelinin aile üyelerinin ifadeleri arasında çelişkiler bulunduğu, dosyada delillerin eksik toplandığı ve olaydan saatler sonra gözaltı işlemi yapıldığı belirtilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

8 Mayıs 2026 tarihinde görülen son duruşmada Adli Tıp Kurumu raporunun talep edildiği, ancak mevcut iddialara rağmen mahkemenin tutuklama talebini reddettiği ifade edilmektedir.

Bunun yanında, Zeynep Varlı'nın telefon mesajlarının incelenmesi sonucunda sistematik psikolojik şiddete maruz kaldığına dair bulgular bulunduğu belirtilmektedir.

Daha önce kamuoyuna "intihar" olarak yansıyan birçok kadın ölümünde etkin ve şeffaf soruşturmalar sonucunda kadınların öldürüldüğü ya da intihara sürüklendiği ortaya çıkmıştır. Şule Çet davası bunun en somut örneklerinden biri olmuştur. Benzer biçimde Gülistan Doku, Rojin Kabaiş ve benzeri dosyalarda da soruşturma süreçlerine ilişkin kamuoyunda ciddi tartışmalar devam etmektedir.

Son yıllarda kadınlara ve çocuklara yönelik şüpheli ölüm, kayıp ve cinsel şiddet dosyalarında delillerin zamanında toplanmadığı, uzman incelemelerinin geciktirildiği ve etkin soruşturma yürütülmediğine dair yaygın eleştiriler bulunmaktadır. Ülke genelinde ve özellikle Van'da kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümlerine ilişkin vakalarda gerekli önleyici ve koruyucu mekanizmaların yeterince işletilmediği yönünde ciddi kaygılar bulunmaktadır. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Zeynep Varlı'nın ölümüyle ilgili yürütülen soruşturmada bugüne kadar hangi adli ve idari işlemler gerçekleştirilmiştir?

2. Dosyada yer alan bilirkişi raporunun uzman bilirkişiler tarafından yeniden hazırlanmasına yönelik Bakanlığınıza ulaşan herhangi bir talep olmuş mudur? Olduysa bu taleplere ilişkin hangi işlemler yapılmıştır?

3. Zeynep Varlı dosyasında şüphelinin olaydan saatler sonra gözaltına alınmasının gerekçesi nedir? Delillerin korunmasına ilişkin herhangi bir ihmal tespit edilmiş midir?

4. Şüpheli Ahmet Hancı'nın fiziksel şiddet uyguladığına ilişkin ifadeler ve dijital mesaj kayıtları dikkate alındığında, dosyada tutuklama talebinin reddedilmesine ilişkin Bakanlığınız herhangi bir değerlendirme yapmış mıdır?

5. Son 10 yılda Van ilinde kadın cinayeti, şüpheli kadın ölümü ve kayıp kadın vakası sayısı kaçtır? Bu dosyaların kaçı hakkında etkin soruşturma yürütülmüş, kaçı kovuşturmaya dönüşmüş ve kaçı cezasızlıkla sonuçlanmıştır?

6. Van'da son 10 yılda kadınların koruma talebi başvurularının sayısı kaçtır? Bu başvuruların kaçında koruma kararı verilmiş, kaçında başvurular reddedilmiştir?

7. Koruma kararı olmasına rağmen katledilen kadın sayısı kaçtır?

8. Kadın cinayetleri ve şüpheli kadın ölümlerine ilişkin soruşturmalarda uzman bilirkişi, adli psikolog ve bağımsız adli tıp uzmanlarının görevlendirilmesine yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?

9. Rojin Kabaiş, Gülistan Doku ve benzeri şüpheli kayıp veya ölüm dosyalarında delil toplama süreçlerinde yaşanan ihmallerin araştırılması amacıyla herhangi bir idari inceleme başlatılmış mıdır?

10. Kadın cinayetleri, şüpheli kadın ölümleri ve kayıp kadın vakalarında cezasızlığın önlenmesi, etkin soruşturma yürütülmesi ve delillerin zamanında toplanması amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen özel bir eylem planı veya koordinasyon çalışması bulunmakta mıdır?