Kürtçenin kamusal hizmetlerde kullanımına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından Anayasanın 98' inci ve TBMM İçtüzüğünün 96' ncı ve 99' uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Anadil, bir toplumun kimliğinin en temel taşıyıcısı olduğu kadar, kamusal hizmetlerin güvenli ve etkin bir şekilde kullanılabilmesinin de ön koşuludur. Türkiye'de milyonlarca yurttaşın anadili olan Kürtçe (Kurmancî ve Kirmanckî), ulaştırma, haberleşme ve dijital altyapı hizmetlerinde sistematik bir şekilde yok sayılmaktadır. Özellikle havalimanları, tren garları ve otoyollar gibi kamusal alanlarda dil bariyeri, yurttaşların seyahat özgürlüğünü kısıtlamakta ve güvenlik risklerini artırmaktadır. Öte yandan, dijital dünyada Kürtçe yayın yapan mecralara yönelik erişim engelleri, demokratik toplumun en temel unsuru olan ifade ve haber alma özgürlüğünü zedelemektedir. Toplumsal barış, her yurttaşın devletin sunduğu her türlü altyapı ve ulaşım hizmetinden kendi anadiliyle, ayrımcılığa uğramadan yararlanmasıyla mümkündür. Bu bağlamda; 45079

SORULAR

1. Bakanlığınızın merkez ve taşra birimleri tarafından yürütülen ulaştırma ve altyapı hizmetlerine dair bilgilendirici yayınlar, rehberler ve yönetmelikler arasında Kürtçe dil seçeneği mevcut mudur? Bakanlığın resmi internet sitesinde pek çok yabancı dil seçeneği bulunmasına rağmen, Kürtçeye yer verilmemesinin gerekçesi nedir?

2. Türkiye genelindeki havalimanlarında ve Türk Hava Yolları (THY) dahil olmak üzere uçuş operasyonlarında; anonslar, ikaz levhaları ve yönlendirme tabelalarında neden Kürtçe kullanılmamaktadır? Ingilizce, Almanca ve Arapça gibi dillerde sunulan bu hizmetlerin milyonlarca Kürt yurttaştan esirgenmesi "hizmette eşitlik" ilkesine aykırı değil midir?

3. TCDD bünyesindeki yüksek hızlı tren ve bölgesel tren seferlerinde Kürtçe sesli ve görsel bilgilendirme yapılması yönünde bir planlamanız mevcut mudur? Özellikle Kürt nüfusun yoğun olduğu iller arasındaki seferlerde bu eksikliğin giderilmesi düşünülmekte midir?

4. Havalimanları, limanlar ve garlar gibi stratejik ulaşım merkezlerinde, sadece anadilini konuşan (yaşlı veya Türkçe düzeyi yeterli olmayan) yurttaşların mağduriyetlerini önlemek amacıyla "mobil tercüman" veya Kürtçe bilen rehber personel istihdam edilmekte midir?

5. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) kararlarıyla son 10 yılda (2016-2026) erişimi engellenen veya kısıtlanan toplam internet sitesi sayısı kaçtır? Bu sitelerden kaçının ana yayın dili veya içeriği Kürtçedir? Kürtçe yayın yapan haber sitelerine yönelik kısıtlamaların hukuki dayanağı nedir?

6. Bölge illerindeki (Hakkari, Şırnak, Van vb.) fiber altyapı ve internet erişim hızlarının Türkiye ortalamasının altında kalmasının nedenleri nelerdir? Dijitalleşme süreçlerinde anadilinde içerik üretimini destekleyen teşvikleriniz bulunmakta mıdır?

7. PTT Genel Müdürlüğü tarafından sunulan kargo, posta ve bankacılık hizmetlerinde kullanılan formların ve gişe işlemlerinin Kürtçe olarak da sunulması yönünde bir çalışma başlatılacak mıdır?

8. Otoyollarda ve şehirlerarası yollarda bulunan trafik uyarı ve ikaz levhalarının çok dilli (Kürtçe dahil) hale getirilmesinin, yol güvenliğini artıracağı ve kazaları azaltacağı yönündeki bilimsel yaklaşımlar Bakanlığınızca dikkate alınmakta mıdır?