Yerel basın sektörünün sorunlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 50 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 43 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz tarafından Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Yerel basın; vatandaşlarımızın doğru, tarafsız ve hızlı şekilde bilgilendirilmesini sağlayan, yerel kamuoyunun oluşmasına katkı sunan ve katılımcı demokrasinin en önemli unsurlarından biri olan stratejik bir alandır. Yerel gazeteler ve medya kuruluşları, sadece haber veren kurumlar değil; aynı zamanda şehirlerin hafızasını oluşturan, vatandaş ile kamu kurumları arasında köprü görevi gören ve yerel sorunların görünür hale gelmesini sağlayan önemli yapılardır.
Ancak son yıllarda yaşanan ekonomik gelişmeler, yüksek enflasyon ve artan işletme maliyetleri nedeniyle yerel basın kuruluşları ciddi bir ekonomik darboğaz içerisine girmiştir. Özellikle gazetelerin temel girdileri olan kâğıt, baskı malzemeleri, kalıp, mürekkep ve diğer sarf malzemelerinde yaşanan maliyet artışları; kira, enerji, dağıtım ve personel giderleriyle birleştiğinde yerel basın kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürmesini her geçen gün daha da zorlaştırmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Diğer taraftan, kamu kurum ve kuruluşlarında uygulanan tasarruf tedbirleri kapsamında gazete alımı ve reklam harcamalarına getirilen sınırlamaların da yerel basının gelir kaynaklarını olumsuz etkilediği ifade edilmektedir. Yerel basın kuruluşları açısından hayati öneme sahip resmi ilan gelirlerinin elde edilmesinde aranan mevcut şartların, özellikle küçük ve orta ölçekli yerel gazeteler açısından karşılanması güç bir mali yük oluşturduğu belirtilmektedir. Resmi ilan alabilmek için gerekli personel istihdamı şartları, artan işçilik maliyetleri nedeniyle birçok yerel gazetenin sürdürülebilirliğini tehdit eder hale gelmiştir.
Bunun yanı sıra, iletişim alanında yetişmiş personel temininde yaşanan güçlükler nedeniyle özellikle iletişim fakültesi bulunmayan illerde faaliyet gösteren yerel basın kuruluşlarının resmi ilan mevzuatında öngörülen kadro şartlarını yerine getirmekte zorlandığı ifade edilmektedir. Bu durum, yerel basının resmi ilan gelirlerine erişimini zorlaştırmakta ve sektördeki ekonomik sorunları daha da derinleştirmektedir.
Cep Tel: 0534 934 85 36 B Blok 3.Kat No:304
Yerel basının yaşadığı ekonomik ve yapısal sorunların giderilmesi; demokratik katılımın güçlendirilmesi, vatandaşlarımızın yerel gelişmeler hakkında sağlıklı bilgiye erişiminin sürdürülmesi ve basın sektöründe istihdamın korunması açısından önem arz etmektedir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Türkiye genelinde son beş yıl içerisinde faaliyetini sonlandıran yerel gazete ve yerel medya kuruluşu sayısı kaçtır?
Son beş yılda resmi ilan alma hakkını kaybeden yerel basın kuruluşu sayısı kaçtır?
Yerel basının ekonomik sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik yürütülen herhangi bir destek programı bulunmakta mıdır?
Resmi ilan alabilmek için aranan personel ve kadro şartlarının yeniden değerlendirilmesine yönelik bir çalışma yapılmakta mıdır?
İletişim Fakültesi bulunmayan illerde faaliyet gösteren yerel basın kuruluşlarının yaşadığı personel temini sorunlarının çözümüne yönelik bir düzenleme planlanmakta
İki yıllık Radyo ve Televizyon Programcılığı ile benzeri iletişim alanlarından mezun olan kişilerin resmi ilan mevzuatında daha etkin şekilde değerlendirilebilmesine yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?
Kamu kurum ve kuruluşlarının yerel basına yönelik ilan ve reklam desteklerinin artırılması konusunda herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?
Tasarruf tedbirleri kapsamında uygulanan düzenlemelerin yerel basın üzerindeki ekonomik etkilerine ilişkin herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?
Yerel basının yaşadığı ekonomik sorunların giderilmesi ve basın kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürebilmesi amacıyla kısa ve orta vadede planlanan destekler nelerdir?
Yerel basında görev yapan gazetecilerin sosyal güvence ve mesleki haklarının güçlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır? 0 312 420 24 45 Fep Tel: 03349202445 B Blok 3.Kat No:304
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ·
İletişim Başkanlığına, 24/07/2018 tarihli ve 14 Sayılı İletişim Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi ile yerli ve yabancı basın-yayın organlarının ve mensuplarının çalışmalarını kolaylaştırmaya yönelik düzenlemeleri yapma ve gerekli tedbirleri alma görevi verilmiştir. Bu doğrultuda, İletişim Başkanlığınca yerel basının güçlendirilmesi ve dijital dönüşüm süreçlerine uyum sağlayabilmesi amacıyla faaliyetler gerçekleştirilmektedir.
İletişim Başkanlığınca gerçekleştirilen 2. İletişim Şurası Hazırlık Çalıştayı ve İstişare Toplantısı kapsamında, iletişim fakültesi mezunlarının yerel medya kuruluşlarında istihdamının artırılmasına yönelik hususlar çalışma gruplarında müzakere edilmiştir. Akademisyenler, yerel medya temsilcileri ve sivil toplum kuruluşları tarafından mevcut durum değerlendirilmiş, konuya ilişkin görüş ve tavsiyeler paylaşılmıştır. Bununla birlikte politika önerilerine yönelik çalışmalar devam etmektedir.
Yerel gazete, dergi, televizyon ve radyolarda çalışan basın mensuplarının talepleri halinde 10/4/2023 tarihli ve 32159 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Basın Kartı Yönetmeliği uyarınca basın kartı taşıyabilmelerine ek olarak İletişim Başkanlığınca yapılan mevzuat değişikliği ile birlikte internet haber sitelerinden basın kartı başvurusunda bulunan basın mensupları da basın kartı taşıyabilme hakkı elde etmişlerdir. Yapılan bu düzenlemelerle yerel medyada görev yapan basın mensupları fiili hizmet süresi zammı ve hizmet damgalı pasaport imkânı gibi basın kartının sağladığı ayrıcalıklardan faydalanma hakkına sahip olmuşlardır.
Basın İlan Kurumu, 2/1/1961 tarihli ve 195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun ile kurulmuş kamu tüzel kişiliğini haiz bir idaredir. Kurum, mevzuat ile öngörülen şartları taşıyan ve talebi olan süreli yayınlarda resmî ilan ve reklamların fikir ve içtihat ayrımı gözetilmeksizin yayımlanmasına aracı olmaktadır.
Basın İlan Kurumu, görüş ve düşünce ayrımı yapmaksızın; 1961 yılı itibarıyla gazetelerde içerik, sayfa sayısı-ölçüsü, kadro ve fiili satış; 2023 yılı itibarıyla ise internet haber Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 525 58 31 sitelerinde kadro, haber sayısı, içerik ve ziyaretçi trafik bilgileri başta olmak üzere gerekli şartları gözeterek resmî ilanların dağıtımını gerçekleştirmektedir.
Ayrıca, Basın İlan Kurumunun görevi süreli yayınlarda resmi ilan ve reklamların dağıtımı ve yayımlatılmasıyla sınırlı olup, bu yayınların yayın hayatını sona erdirme, kapatma gibi bir görevi ve işlevi bulunmamaktadır.
Resmî İlan Fiyat Tarifesine göre birim fiyatları, 195 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi kapsamında belirlenmekte olup 2026 yılına ait tarife 25/12/2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Resmî ilan ve reklam alan süreli yayınlara ilişkin istatistiki verilere Basın İlan Kurumunun internet adresinden ulaşılabilmektedir.
Diğer taraftan, Basın İlan Kurumu tarafından süreli yayınlara resmî ilan ve reklamların yayımlatılması yoluyla destek verilmesinin yanı sıra, basının desteklenmesine yönelik faaliyetleri kapsamında basın kuruluşları dernek ve sendikalarına kredi desteği verilmektedir. Mevzuat hükümleri doğrultusunda basında fikren veya bedenen çalışanlara vadesi 12 ayı geçmeyecek şekilde faizsiz borç para verilmektedir.
Basın İlan Kurumu, basında fikren veya bedenen çalıştıktan sonra çalışamaz hale gelen ve muhtaç durumda olanlara muhtaçlık yardımına, vefat edenlerin ihtiyaç sahibi olan kanuni varislerine geri ödemesiz ölüm yardımı ayrıca azınlık gazeteleri ile basın derneklerine nakdi yardımda bulunmaktadır.
Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 525 58 31
Cevdet YILMAZCumhurbaşkanı Yardımcısı