Diyarbakır, Mardin, Kahramanmaraş ve Elazığ'da yenilenebilir enerji kaynak alanı ilan edilen arazilere ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Akın (DEM Parti), 10 Haziran 2026 tarihinde 7/45462 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 19 Ağustos 2026).
İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Diyarbakır, Mardin, Kahramanmaraş ve Elazığ'da yenilenebilir enerji kaynak alanı ilan edilen arazilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45462, 10 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45462-diyarbakir-mardin-kahramanmaras-ve-elazig-da-yenilenebilir-enerji-kaynak-alani-ilan-edil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a386c4d2-94d7-4fa6-ad09-019eb5ddf917
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 70 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 64 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Diyarbakır, Mardin, Maraş ve Elazığ illerinde toplam sekiz yeni alanın "Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı (YEKA)" ilan edildiği açıklanmıştır. Söz konusu alanların önemli bölümünün tarım arazileri, mera alanları ve doğal yaşam alanlarıyla iç içe bulunduğu bilinmektedir.
Son yıllarda yenilenebilir enerji yatırımları kapsamında çok sayıda tarım alanı, mera ve ormanlık bölgenin enerji şirketlerine tahsis edildiği; bazı projelerde açele kamulaştırma kararlarıyla yurttaşların mülkiyet haklarının sınırlandırıldığı bilinmektedir. Öte yandan Türkiye Elektrik İletim AŞ'nin (TEİAŞ) çeşitli dönemlerde yayımladığı raporlarda bazı bölgelerde yeni bağlantılar için kapasite kısıtlarının bulunduğu belirtilmesine rağmen yeni YEKA alanlarının ilan edilmeye devam edilmesi kamuoyunda soru işaretlerine neden olmaktadır.
Enerji dönüşümünün fosil yakıtlardan çıkışı desteklemesi gerekli olmakla birlikte, bu dönüşümün yerel halkın yaşam alanlarını, tarımsal üretimi ve ekolojik bütünlüğü tehdit edecek şekilde yürütülmesi ciddi tartışmaları beraberinde getirmektedir. Bu nedenle söz konusu YEKA ilanlarının gerekçelerinin ve yaratacağı etkilerin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda;
SORULAR
Diyarbakır, Mardin, Maraş ve Elazığ illerinde YEKA-5 kapsamında ilan edilen sekiz alanın toplam yüzölçümü ne kadardır? Söz konusu alanların ne kadarı tarım arazisi, mera alanı, orman alanı veya diğer doğal alanlardan oluşmaktadır?
TEİAŞ tarafından bazı bölgelerde yeni bağlantılar için kapasite kısıtı bulunduğu açıklanmasına rağmen yeni YEKA alanlarının ilan edilmesinin gerekçesi nedir?
YEKA-5 kapsamında ilan edilen alanların enerji üretim kapasitesi ne kadar öngörülmektedir?
Bu projelerden yararlanacak yatırımcılara hangi vergi muafiyetleri, teşvikler, kamu destekleri ve yatırım yeri tahsisleri sağlanacaktır?
Bakanlığınızın yenilenebilir enerji yatırımlarında önceliği mevcut yapıların çatıları, sanayi tesisleri ve kullanılmayan alanlar yerine tarım, mera ve doğal alanlarda yoğunlaştırmasının gerekçesi nedir?
Türkiye'nin mevcut kurulu elektrik gücü ile fiili elektrik tüketimi arasındaki fark dikkate alındığında, yeni enerji üretim alanlarına duyulan ihtiyaç hangi bilimsel ve teknik verilere dayandırılmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Bakanlığımız tarafından ülkemizin yerli ve yenilenebilir enerji potansiyelini en üst düzeyde değerlendirmek amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında; Diyarbakır, Mardin, Kahramanmaraş ve Elâzığ illerinde ilan edilen sekiz adet Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanının (YEKA) toplam yüzölçümü yaklaşık 896 hektar olup, belirlenen sahalar içerisinde tarım arazisi, mera ve orman alanı bulunmamaktadır. 7 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete'de ilan edilen bu yenilenebilir enerji kaynak alanlarının toplam kurulu güç kapasitesi ise yaklaşık 570 MW olarak öngörülmektedir. YEKA projeleri kapsamında yatırımcılara sağlanacak destek unsurları; başta 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu olmak üzere ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde titizlikle yürütülmektedir. Bakanlığımız, yenilenebilir enerji yatırımlarında mevcut yapıların çatıları ve sanayi tesislerinde güneş enerjisi santralleri kurulmasına yönelik teşvik ve düzenlemeleri Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri kapsamında kararlılıkla sürdürmektedir. Bununla birlikte, ülkemizin artan enerji ihtiyacının karşılanması ve kurulu güç hedeflerine ulaşılabilmesi amacıyla teknik ve geçirilmektedir. YEKA belirleme çalışmalarında yer seçimleri; güneş ve rüzgâr potansiyeli, şebeke bağlantı imkânları ve verimlilik kriterleri doğrultusunda yapılmakta olup, öncelikli olarak ham toprak ve arazi gibi atıl alanlar değerlendirilmektedir. Tarım, mera ve doğal alanlara ilişkin tüm uygulamalarda ise ilgili mevzuat çerçevesinde koruma-kullanma dengesi hassasiyetle gözetilerek gerekli izin süreçleri yürütülmektedir.
Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından bazı bölgelerde yeni bağlantılara ilişkin kapasite kısıtları bulunabilmekle birlikte, bölgesel ve dönemsel nitelik taşıyan bu kısıtlar ülkemiz genelini kapsayan mutlak bir durum teşkil etmemektedir. YEKA kapsamında ilan edilen alanlar; TEİAŞ'ın şebeke planlamaları, mevcut ve planlanan iletim altyapısı ile bağlantı imkânları dikkate alınarak belirlenmekte ve yeni yatırımların sisteme entegrasyonu mevcut kapasite ile planlanan iletim yatırımları doğrultusunda değerlendirilmektedir. Ayrıca, yenilenebilir enerji yatırımlarının sağlıklı bir şekilde sisteme dahil edilmesi amacıyla iletim altyapısının güçlendirilmesine yönelik çalışmalar TEİAŞ tarafından eş zamanlı olarak sürdürülmektedir.
Enerjide ithalat bağımlılığını azaltma misyonu çerçevesinde, yerli ve yenilenebilir kaynaklarımızdan maksimum seviyede taydalanarak elektriğin kaliteli, sürekli, uygun maliyetli ve çevreye duyarlı bir şekilde sunulması temel politikamızı oluşturmaktadır. Cumhurbaşkanımız tarafından ilan edilen 2053 Net Sıfır Emisyon hedefleri doğrultusunda, rüzgâr ve güneş odaklı elektrik kurulu gücümüz artırılmaktadır. 2026 yılı Mayıs ayı sonu itibarıyla 125,6 GW seviyesindeki toplam elektrik kurulu gücümüzün 42 GW'lık kısmını rüzgâr ve güneş enerjisi oluşturmaktadır. Yenilenebilir Enerjide 2035 Yol Haritasına göre ise bu kapasitenin 2035 yılında 120 GW seviyesine çıkarılması hedeflenmektedir.
Elektrik enerjisi talep projeksiyonları incelendiğinde, 2025 yılı kesinleşmemiş verilerine göre 361 TWh seviyesindeki elektrik talebinin, enerji dönüşümü ve artan elektrifikasyon dolayısıyla her yıl daha da artacağı öngörülmektedir. Rüzgâr ve güneş gibi kesintili, hidrolik gibi kuraklık dönemlerinden etkilenen yenilenebilir üretim kaynaklarının payı artarken sistem kararlılığının korunması, talep zirvelerinde ve akşam saatlerinde kesintisiz arzın sağlanması için şebekemizin dengeli ve yedekli dizayn edilmesi önem arz etmektedir. Santral yatırımları uzun süreçler gerektirdiğinden, planlamalar talebin oluşması beklenerek değil, muhtemel en yüksek talebi karşılayacak ve arıza-bakım rezerv kapasitesini oluşturacak şekilde önceden yapılmaktadır. Küresel düzeyde yaşanan pandemi, bölgesel savaşlar ve jeopolitik krizler kaynak çeşitliliğinin ve yerli üretimin arz güvenliğindeki önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Bu doğrultuda, şebeke esnekliğini ve enerji kaynak çeşitliliğini sağlayarak enerji arz güvenliğini temin etmek adına yeni yatırımların planlanmasına ve sisteme dahil edilmesine kararlılıkla devam edilmektedir.