Yönetim yeri İstanbul olmayan azınlık gazetelerine maddi yardım yapılmamasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet YILMAZ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüp'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandmimasım saygılarımla arz ederim.

Türkiye'deki azınlık gazeteleri, uzun yıllardır ağırlaşan ekonomik koşullar altında yayın hayatlarını sürdürmeye çalışmaktadır. Artan baskı, dağıtım ve personel maliyetleri karşısında bu yayın organlarının ayakta kalması her geçen gün zorlaşmaktadır. Oysa azınlık basını, yalnızca haber alma hakkının kullanılmasına hizmet eden yayın kuruluşları değil; aynı zamanda azınlık topluluklarının kültürel ve toplumsal hafızasının korunmasında önemli rol üstlenen kurumlardır. Özellikle gayrimüslim toplumların giderek azalan nüfusları dikkate alındığında, bu gazetelerin varlığı kültürel çoğulculuğun ve demokratik toplum düzeninin korunması bakımından ayrıca önem taşımaktadır.

Azınlık gazetelerinin yaşadığı ekonomik sorunlar, 2011 yılında hükümet tarafından gündeme alınmış; Türkiye'de yazılı basının desteklenmesinden sorumlu olan Basın İlan Kurumu tarafından bu yayınlara nakdi yardım yapılmasına yönelik bir uygulama başlatılmıştır. Ancak söz konusu yardımlar bazı yıllarda hiç yapılmamış, bazı yıllarda ise önemli ölçüde azaltılmıştır. Basın İlan Kurumu, Lozan Barış Antlaşması kapsamında azınlık statüsünde sayılan topluluklarca yayımlanan gazetelere 2011 yılından bu yana maddi destek sağlamakta olup, başvuruları her yıl açıklamaktadır. Kurum Genel Kurulunun 13 Şubat 2026 tarihli toplantısında, 2026 yılı için bu amaçla 471 bin Türk lirası yardım yapılmasına karar verilmiştir. Yönetim Kurulunun 27 Şubat 2026 tarihli kararıyla belirlenen kıstaslarda ise yardımın, "Ermeni, Rum ve Yahudi topluluklarınca çıkarılan ve bu toplulukların Türkiye'de yoğunlukla yaşadığı yer itibarıyla, 5187 sayılı Basın Kanunu'na göre yönetim yeri İstanbul olan süreli yayınlar" tarafından kullanılabileceği hükme bağlanmıştır.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Söz konusu "yönetim yeri İstanbul olma" şartı, İstanbul dışında yayın yapan azınlık basınım doğrudan kapsam dışında bırakmaktadır. Bu durumdan etkilenen yayın organlarından biri, Mardin merkezli Süryani toplumunun gazetesi olan Sabro'dur. Gazetenin konuya ilişkin bilgi edinme

başvurusuna verilen 8 Haziran 2026 tarihli yanıtta da yönetim yeri İstanbul olma kriteri tekrar edilmiş, ancak bu kararın hukuki bir dayanağı sunulmamıştır.

Öte yandan, 5187 sayılı Kanun'da azınlık basınına ilişkin özel bir düzenleme veya İstanbul merkezli olmayı zorunlu kılan herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Aynı ülke sınırları içinde, aynı amaçla yayın yapan ve aynı azınlık statüsü kapsamında değerlendirilebilecek gazeteler arasında, yalnızca bulundukları şehir esas alınarak farklı muamele tesis edilmesi eşitlik ilkesine aykırıdır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2012 yılından bugüne kadar Basın İlan Kurumu tarafından azınlık süreli yayınlarına sağlanan nakdi yardım ve resmi ilan/reklam desteklerinin yıllara göre toplam tutarı nedir? Yapılan nakdi yardımların yıllara göre dağılımı nedir? Verilen resmî ilanların yıllara göre dağılımı nedir? 2. 2012 yılından bugüne kadar azınlık süreli yayınlarına yönelik nakdi desteklerden hangi gazeteler ve dergiler yararlanmıştır? Destek kapsamına alınmayan yayın organları hangileridir ve bunların kapsam dışında bırakılma gerekçeleri nelerdir?

2. Süryani toplumunun gazetesi olan Sabro, destek kapsamına neden alınmamıştır? Bu gazetenin kapsam dışında bırakılmasının hukuki ve idari gerekçesi nedir?

3. Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulunun 27 Şubat 2026 tarihli kararıyla getirilen i5187 sayılı Basın Kanunu'na göre yönetim yeri İstanbul olan süreli yayınlar" şartı hangi somut ihtiyaca dayanılarak belirlenmiştir? Bu şartın belirlenmesi sürecinde, İstanbul dışında faaliyet gösteren azınlık yayın organlarının durumu ayrıca değerlendirilmiş midir?

4. Basın İlan Kurumu tarafından son beş yıl içerisinde azınlık gazetelerine yönlendirilen resmi ilan sayısı sayısı ne kadardır? Kurum tarafından azınlık gazetelerine yönlendirilen resmi ilan ve reklamlardan komisyon kesintisi yapılmakta mıdır? Yapılıyor ise tahsil edilen komisyon tutarları ne kadardır?

5. Sabro başta olmak üzere kapsam dışında kalan azınlık yayınlarının desteklenmesine yönelik herhangi bir çalışma ya da ayrımcılığı önleyecek ve objektif kriterleri güvence altına alacak bir mevzuat düzenlemesi planlanmakta mıdır?