Son 10 yılda TMSF'nin kayyım olarak atandığı şirketlere ve bunların mali durumuna ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim. Saygılarımla.

Türkiye'de son yıllarda şirketlere kayyum atanması uygulaması, yalnızca ceza soruşturmalarının bir tedbiri olmaktan çıkmış; ekonomik hayatı, mülkiyet hakkını, ticari güvenliği, istihdamı ve yatırım ortamını doğrudan etkileyen büyük ölçekli bir kamu yönetimi meselesine dönüşmüştür.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun kayyum olarak yönettiği şirket sayısına ilişkin farklı dönemlerde kamuoyuna yansıyan veriler, meselenin ulaştığı boyutu göstermektedir. Geçmiş yıllarda yüzlerle ifade edilen şirket sayısının son dönemde bini aştığına ilişkin bilgiler kamuoyuna yansımıştır. TMSF yönetimindeki şirketlerin aktif büyüklüğünün yüz milyarlarca liraya ulaştığı, on binlerce çalışanın bu şirketlerde istihdam edildiği ve bazı şirketlerin ya da ticari ve iktisadi bütünlüklerin satışa çıkarıldığı görülmektedir.

Ancak kamuoyunda en çok tartışılan husus, kayyum atanan şirketlerin kayyum öncesi ve sonrası mali durumlarının şeffaf biçimde açıklanmamasıdır. Hangi şirketlerin kayyum öncesinde kâr ettiği, hangilerinin kayyum sonrasında zarar ettiği, hangi şirketlerin değer kaybettiği, hangi şirketlerin büyüdüğü, hangilerinin satışa çıkarıldığı ve satışlardan elde edilen gelirlerin nasıl kullanıldığı konusunda kamuoyuna yeterli, düzenli ve denetlenebilir bilgi sunulmamaktadır. Şirketlere kayyum atanması, geçici ve istisnai bir tedbir olarak uygulanması gereken bir mekanizmadır. Ancak bu mekanizmanın kalıcı bir ekonomik yönetim modeline dönüşmesi: mülkiyet hakkı, yatırım güvenliği, ticari öngörülebilirlik ve hukuk devleti ilkesi bakımından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bu nedenle kayyum atanan şirketlerin sayısı, mali performansı, satış süreçleri, istihdam durumu ve kamuya etkilerinin açıklığa kavuşturulması zorunludur. Bu kapsamda:

SORULAR

1. Son 10 yılda Türkiye genelinde kaç şirkete kayyum atanmıştır? Bu şirketlerin yıllara, illere, sektörlere ve kayyum atanma gerekçelerine göre dağılımı nedir?

2. Son 10 yılda kayyum atanan şirketlerden kaçının yönetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredilmiş veya TMSF tarafından kayyum sıfatıyla yürütülmüştür?

3. TMSF yönetiminde bulunan şirketlerin bugün itibarıyla toplam aktif büyüklüğü, öz kaynak toplamı, yıllık cirosu, dönem kârı veya zararı ve toplam çalışan sayısı nedir?

4. Kayyum atanan şirketlerin her biri bakımından kayyum öncesi son üç yıla ait ciro, net kâr/zarar, öz kaynak, borçluluk ve istihdam verileri ile kayyum sonrası yıllık mali verileri nelerdir?

5. Kayyum atandıktan sonra kâr eden, zarar eden, faaliyetini durduran, tasfiye edilen veya ticaret sicilinden terkin edilen şirket sayısı kaçtır?

6. Kayyum atanan şirketlerden kaçının mali yapısında iyileşme, kaçında bozulma meydana gelmiştir? Bu değerlendirme hangi objektif kriterlere göre yapılmaktadır?

7. Son 10 yılda kayyum yönetimindeki kaç şirket, ticari ve iktisadi bütünlük, ortaklık payı, taşınmaz, marka, tesis veya varlık satışa çıkarılmıştır? Bunların isimleri, muhammen bedelleri, ihale tarihleri ve satış sonuçları nelerdir?

8. Satışa çıkarılan şirket ve varlıklardan kaçı satılmış, kaçı için ihale iptal edilmiş veya sonuçsuz kalmıştır? Gerçekleşen satışlardan elde edilen toplam gelir ne kadardır?

9. Satışlardan elde edilen gelirler hangi hesaplarda tutulmakta, hangi amaçlarla kullanılmakta ve bu gelirlerin denetimi hangi kurumlar tarafından yapılmaktadır?

10. Kayyum yönetimindeki şirketlerin satışına karar verilirken hangi mali, hukuki ve ticari kriterler esas alınmaktadır? Satış kararı öncesinde bağımsız değerleme raporu alınmakta mıdır?

11. Kayyum atanan şirketlerde azınlık hissedarlarının, ortakların, alacaklıların ve çalışanların haklarını korumak amacıyla hangi mekanizmalar uygulanmaktadır?

12. Kayyum yönetimindeki şirketlerde görev yapan yönetici, denetçi, danışman ve kayyum temsilcilerine son 10 yılda toplam ne kadar ücret, huzur hakkı, prim, danışmanlık bedeli veya benzeri ödeme yapılmıştır?

13. Kayyum yönetimindeki şirketlerde kamu zararı, kötü yönetim, usulsüz satış, değer kaybı veya yolsuzluk iddiasıyla açılmış idari, adli veya Sayıştay denetimine konu dosya bulunmakta mıdır?

14. Kayyum atanan şirketlerden kaçında çalışan sayısı artmış, kaçında azalmıştır? Kayyum sonrası işten çıkarılan toplam çalışan sayısı kaçtır?

15. Kayyum atanan şirketlerin bankalara, kamu kurumlarına, vergi dairelerine ve SGK'ya olan borçlarında kayyum sonrası artış veya azalış meydana gelmiş midir?

16. Kayyum atanan şirketlerin faaliyetlerine devam edip etmediği, üretim kapasiteleri, ihracat hacimleri ve vergi ödemeleri Bakanlığınız tarafından düzenli olarak takip edilmekte midir?

17. Kayyum atanan şirketlerin kamuoyuna açık, şirket bazlı mali performans raporlarının yayımlanması yönünde Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?

18. Kayyum uygulamasının yatırım ortamı, mülkiyet güvencesi, hukuki öngörülebilirlik ve yabancı sermaye girişleri üzerindeki etkisine ilişkin Bakanlığınız tarafından hazırlanmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?

19. Son 10 yılda kayyum kararı kaldırılarak eski sahiplerine, ortaklarına veya yasal temsilcilerine iade edilen şirket sayısı kaçtır? Bu şirketlerin isimleri nelerdir?

20. Kayyum uygulamasının geçici tedbir niteliğini aşarak kalıcı bir ekonomik yönetim modeline dönüşmemesi için Bakanlığınız tarafından hangi yasal ve idari tedbirler alınmaktadır?