Heybeliada Ruhban Okulunun yeniden faaliyete geçeceği iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Milli Eğitim Bakanı Sayın Prof. Dr. Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim.

Heybeliada Ruhban Okulu, 1 Ekim 1844 yılında kurulmuş olup 1971 yılında ¿devlet denetiminde olma" şartını getiren Anayasa Mahkemesinin kararına uymak istemeyince kendi isteğiyle 55 yıl önce faaliyetlerine son vermiştir. Ancak 1971 yılından bu yana kapalı olan Heybeliada Ruhban Okulu'nun yeniden açılması son günlerde çok fazla gündeme gelmeye başlamıştır. Fener Rum Kilisesi'nin başpiskopos'u Bartholomeos, Yunanistan'ın başkenti Atina'da yaptığı bir açıklamada, eylül ayında "görkemli bir açılışla" Heybeliada Ruhban Okulu'nun yeniden faaliyete geçeceğini ifade etmiştir. Aslında Heybeliada Ruhban Okulu, kendisine has bir ayrıcalık talep ederek okulun kendi denetiminde, yabancı öğrenci ve öğretmen kabul edecek şekilde yeniden açılmasını istemektedir. Bugün gelinen noktada Heybeliada Ruhban Okulu'nun Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) denetimi dışında açılıp faaliyet göstermesi ülkemizin bağımsızlık ilkesine tamamen aykırı bir uygulama oluşturacağı çok açık ortadadır. Ayrıca Heybeliada Ruhban Okulunun açılması, Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun 403 sayılı kararına da tamamen aykırı bir durumdur. Heybeliada Ruhban Okulu'nun hangi statü ile açılacağı büyük bir merak konusudur.

Bilindiği üzere Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan'ın 2025 yılının sonuna doğru gerçekleştirdiği Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ziyareti sırasında konu gündeme gelmiş, Sayın Erdoğan okulun açılması için üzerlerine düşeni yapmaya hazır olduklarını dile getirmiştir. Akabinde ABD Ankara Büyükelçisi Tom Barrack'tan da benzer açıklamalar gelmiş olup Heybeliada Ruhban Okulu'nun bir an evvel açılması için süreci takip ettiklerini açılma sürecini hızlandırmak ve desteklemek için ellerinden geleni yaptıklarını belirtmiştir. Ayrıca Tom Barrack, amaçlarının Heybeliada Ruhban Okulu'nun Eylül 2026'da yeniden faaliyete geçmesini sağlamak olduğunu özellikle vurgulamıştır. Son olarak geçen günlerde Yunan basınına konuşan Istanbul Fener Rum Kilisesi başpiskopos'u Bartholomeos, "Okulun tekrar faaliyete geçeceği konusunda son derece iyimseriz." ifadesini kullanmıştır. Maalesef son yıllarda yeniden açılması için büyük çaba sarf edilen Heybeliada Ruhban Okulu meselesinde de artık varmak istedikleri noktaya çok yakın olduklarını yapılan açıklamalardan anlamak mümkündür. Ayrıca "Ekümenik Patriği" sıfatıyla kendini tüm dünya Ortodokslarının başı olduğunu iddia eden Fener Rum Kilisesi, dünyanın dört bir yanında "Yeni Roma ve Konstantinopolis'in Ekümenik Patriği" sıfatıyla da boy göstermektedir. Aslında bu iddiaların hiçbir hukuki altyapısı bulunmamaktadır. Unutmamak gerekir ki Fener Rum Kilisesi, Lozan Anlaşması bağlamında Fatih Kaymakamlığı'na bağlı bir azınlık kilisesi olarak faaliyet göstermesine izin verilmiş bir kurumdur. Dolayısıyla Fener Rum Kilisesi'nin başpiskopos'u sıfatından başka hiçbir sıfatı olmayan Bartholomeos'un ekümenik (evrensel) bir unvanı bulunmamaktadır. Buna rağmen Fener Rum Kilise'sinin kendisini "Ekümenik Patrikhane" ve Bartholomeos'u "kümenik patrik" olarak tanımlaması, Türkiye Cumhuriyeti'nin egemenliğini ihlal etmek anlamına geldiğini de unutmamak gerekir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Heybeliada Ruhban Okulu, MEB müfredatını ve denetimini okulun uluslararası ve bağımsız yapısına uymadığını gerekçe göstererek kabul etmemiş ve kapatmıştır. Şimdi bu okul hangi statü ile açılacaktır? MEB'in kendi özelinde mi olacak yoksa dayattıkları gibi bağımsız bir kurum olarak mı faaliyetlerine devam edecektir?

2. Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun eğitimde birlik ilkesine göre Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde Millî Eğitim Bakanlığı denetimi dışında herhangi bir dinî eğitim kurumunun faaliyet göstermesi mümkün müdür?

3. Heybeliada Ruhban Okulu'nun 2026 yılı eylül ayında açılacağı yönündeki karar ile ilgili MEB'e ABD'den bir talimat iletilmiş midir?

4. Heybeliada Ruhban Okulu'nun yeniden açılması hâlinde okulun öğrenci kabul kriterleri ne olacaktır? Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan yabancı öğrencilerin kabul edilmesi planlanmakta mıdır?

5. Heybeliada Ruhban Okulu'nda görev yapacak öğretim elemanlarının vatandaşlık statüsü ne olacaktır? Yabancı öğretim görevlilerinin atanması veya görevlendirilmesi öngörülmekte midir?

6. Ruhban Okulu'nun açılması sonrasında verilecek diplomaların hukuki statüsü ne olacaktır? Bu diplomalar yükseköğretim diploması mı, dinî eğitim sertifikası mı yoksa farklı bir statüde mi kabul edilecektir?

7. Heybeliada Ruhban Okulu'nun açılmasının ardından okulun yalnızca Türkiye'deki Rum Ortodoks cemaatine hizmet veren bir eğitim kurumu olarak mı faaliyet göstermesi planlanmaktadır; yoksa dünyanın farklı ülkelerinden öğrenci kabul ederek uluslararası bir ruhban yetiştirme merkezi hâline gelmesi de öngörülmekte midir?

8. 1884'te kurulan ve o dönem işgalcilerin yanında açıkça saf tutan ve Atatürk'ünde Heybeliada Ruhban Okulu'nun fesat ve ihanet yanlısı olarak tanımladığı ve Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra kapatılan okulun tekrardan açılmasının gerekçesi nedir?

9. Okulun yeniden açılmasına ilişkin süreçte Milli Güvenlik Kurulu, Dışişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı'nın görüşleri alınmış mıdır?