Beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı şirketlere kayyım atanmasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

12 Haziran 2026 tarihinde kamuoyuna yansıyan bilgiler doğrultusunda; beyaz et sektöründe faaliyet gösteren ve Türkiye'nin tavuk eti üretiminin önemli bölümünü gerçekleştiren Banvit, Şenpiliç, Erpiliç, Lezita, Keskinoğlu, Hastavuk, Akpiliç ve diğer büyük şirketler hakkında yürütülen soruşturma kapsamında toplam 13 şirkete Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 133'üncü maddesi uyarınca denetim kayyımı atanmıştır.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada söz konusu işlemin, beyaz et sektöründe yaşandığı ileri sürülen haksız fiyat artışları, fiyatlama davranışları, piyasa işleyişi ve rekabeti bozucu uygulamalara ilişkin soruşturma kapsamında gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bilindiği üzere Türkiye'de rekabet ihlallerine ilişkin temel idari mekanizma 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında faaliyet gösteren Rekabet Kurumu ve Rekabet Kurulu'dur. Rekabet hukukunun yerleşik uygulamalarında kartelleşme, fiyat anlaşmaları, hâkim durumun kötüye kullanılması veya rekabeti bozucu davranışlar bakımından başvurulan temel araçlar; idari para cezaları, davranışsal tedbirler, yapısal düzenlemeler ve ilgili piyasa uygulamalarının sonlandırılmasına yönelik kararlardır.

Buna karşılık şirket yönetimine kayyım atanması tedbiri, Türk hukukunda ağırlıklı olarak örgütlü suçlar, terör finansmanı, kara para aklama ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerine ilişkin soruşturmalar kapsamında uygulanmış; ekonomik hayat bakımından oldukça istisnai nitelikte bir koruma tedbiri olarak değerlendirilmiştir.

Bu nedenle, beyaz et sektörünün en büyük üreticilerinin önemli bir kısmına aynı anda denetim kayyımı atanması, yalnızca ilgili şirketleri değil, ülkemizin gıda arz güvenliğini, üretim zincirini, yatırım ortamını, hukuk güvenliğini ve mülkiyet hakkına ilişkin algıyı da doğrudan etkileyebilecek sonuçlar doğurma potansiyeline sahiptir.

Öte yandan son yıllarda Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) kayyım olarak görev yaptığı şirket sayısındaki artış, çeşitli ekonomik sektörlerde yürütülen kayyım uygulamaları ve şirket yönetimlerine yönelik müdahaleler kamuoyunda geniş tartışmalara neden olmaktadır. Bu durum, ekonomik faaliyetlerin idari ve yargısal süreçler aracılığıyla yeniden şekillendirilmesi, belirli sektörlerde sermaye yapılarının değiştirilmesi veya piyasa aktörlerinin yeniden konumlandırılması yönünde endişelere yol açmaktadır.

Beyaz et sektörü, Türkiye'nin temel gıda güvenliği açısından stratejik öneme sahip sektörlerinden biridir. Sektörde faaliyet gösteren şirketler milyonlarca vatandaşın tüketimine konu olan ürünleri üretmekte, on binlerce kişiye doğrudan ve dolaylı istihdam sağlamakta, yem sanayiinden lojistiğe kadar geniş bir ekonomik ekosistemi etkilemektedir. Bu nedenle söz konusu soruşturmanın hukuki dayanaklarının, kayyım tedbirinin uygulanma gerekçelerinin, alınan kararların ekonomik etkilerinin ve kamu otoritelerinin bu süreçteki rolünün açıklığa kavuşturulması kamu yararı açısından zorunluluk arz etmektedir. Buna göre;

SORULAR

1. Beyaz et sektöründe faaliyet gösteren 13 şirkete kayyım atanmasının ardından Bakanlığınız tarafından ekonomik etki analizi yapılmış mıdır?

2. Söz konusu şirketlerin Türkiye beyaz et üretimindeki toplam payı nedir?

3. Kayyım kararlarının beyaz et fiyatları ve gıda enflasyonu üzerindeki olası etkilerine ilişkin çalışma yapılmış mıdır?

4. Kayyım atanan şirketlerin toplam çalışan sayısı kaçtır?

5. Kayyım uygulamasının üretim, istihdam ve ihracat üzerindeki etkilerinin izlenmesine yönelik bir mekanizma kurulmuş mudur?

6. Bu şirketlerin TMSF yönetimine devredilmesi yönünde herhangi bir hazırlık veya değerlendirme bulunmakta mıdır?

7. TMSF'nin soruşturma kapsamında doğrudan veya dolaylı herhangi bir görevi bulunmakta mıdır?

8. Son 10 yılda kayyım atanan şirketlerden kaç tanesi daha sonra TMSF yönetimine geçmiştir?

9. Son 10 yılda IMSF yönetimine geçen şirketlerden kaç tanesi satılmıştır?

10. Kayyım atanan şirketlerin hisse yapılarında değişiklik öngörülmekte midir?

11. Bu şirketlerin satışı, birleşmesi veya yeniden yapılandırılmasına ilişkin herhangi bir kamu çalışması bulunmakta mıdır?

12. Operasyon sonrasında yerli veya yabancı yatırımcılarla herhangi bir görüşme yapılmış

13. Beyaz et sektörüne yönelik yabancı yatırım ilgisine ilişkin Bakanlığınızın elinde güncel veri bulunmakta mıdır?

14. Son beş yılda beyaz et sektörüne yönelik doğrudan yabancı yatırya tutarı ne kadardır?

15. Kayyım atanan şirketlerin kredi erişimi ve finansman koşullarına ilişkin herhangi bir tedbir alınmış mıdır?

16. Bu şirketlerin faaliyetlerinde aksama yaşanması halinde arz güvenliğini korumaya yönelik ekonomik tedbir planı bulunmakta mıdır?

17. Bakanlığınız, bu operasyonun yatırım ortamı ve hukuk güvenliği algısı üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirme yapmış mıdır?

18. Hükümet tarafından ekonomik sektörlerde kayyım uygulamasının kapsamının genişletilmesine yönelik bir politika çalışması yarütülmekte midir? 16.06.2026