Özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin özlük hakları ile çalışma koşullarında iyileştirme yapılması talebine ilişkin
Kaynak göster
Cem Avşar (CHP), 17 Haziran 2026 tarihinde 7/45771 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 28 Temmuz 2026).
Cem Avşar (CHP, Tekirdağ). “Özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin özlük hakları ile çalışma koşullarında iyileştirme yapılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45771, 17 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45771-ozel-egitim-kurumlarinda-calisan-ogretmenlerin-ozluk-haklari-ile-calisma-kosullarinda-iyil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c47fbdad-db27-46fa-90e7-019eda57e33c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 41 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Anayasanın 49. maddesi; "Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.", ve 55. maddesi; Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır.", şeklinde çalışma hayatını düzenleyen temel hükümlere dayanılarak özel okul bünyesinde çalışan öğretmenlerin çalışma şartları ve özlük hakları 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde düzenlenmiş ve 4857 sayılı Iş Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleriyle de ilişkilendirilmiştir.
Kanunun 8. maddesi; "....Kurumların yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmetlerinde, en az dengi resmî öğretim kurumlarına atanabilmek için gerekli nitelik ve şartları taşıyanlar, resmî dengi bulunmayan kurumların yöneticilik ve eğitim-öğretim hizmetlerinde ise yönetmelikle belirtilen nitelik ve şartları taşıyanlar görevlendirilir." ile 9. maddesinde; "Kurumlarda çalışan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler ile kurucu veya kurucu temsilcisi arasında yapılacak iş sözleşmesi, en az bir takvim yılı süreli olmak üzere yönetmelikle belirtilen esaslara göre yazılı olarak yapılır. Mazeretleri nedeniyle kurumdan ayrılan öğretmen ve öğreticilerin yerine alınacak olanlar ile devredilen kurumların yönetici, öğretmen ve öğreticileri ile bir yıldan daha az bir süre için de iş sözleşmesi yapılabilir. Kurumlardaki ek ders ücreti miktarı, resmî okullar için tespit edilen miktardan az olamaz. Ancak, 8 inci madde uyarınca resmî okul ve kurumlardan ücretli olarak görevlendirilenlere verilecek ek ders ücreti miktarı, resmî okullar için tespit edilen ek ders ücretinin iki katını geçemez.", şeklinde düzenlenmiş ve devamla "Kurumlarda görev yapan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler, bu Kanun hükümleri saklı kalmak üzere; a) Sosyal güvenlik ve özlük hakları yönünden; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 4857 sayılı Iş Kanunu, b) Yetki, sorumluluk, ödül ve cezalar ile bunların uygulanması bakımından; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 1702 sayılı Ilk ve Orta Tedrisat Mallimlerinin Terfi ve Tecziyeleri Hakkında Kanun, 4357 sayılı Hususi Idarelerden Maaş Alan İlkokul Öğretmenlerinin Kadrolarına Terfi, Taltif ve Cezalandırılmalarına ve Bu Öğretmenler İçin Teşkil Edilecek Sağlık ve İçtimaî Yardım Sandığı ile Yapı Sandığına ve Öğretmenlerin Alacaklarına Dair
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kanun ile 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun, hükümlerine tâbidir.", şeklinde düzenleyici hükümlere yer verilmiştir.
Söz konusu mevzuat ve yasal düzenlemelere rağmen özel okul öğretmenleri belirli süreli iş sözleşmeleri nedeniyle kıdem ve ihbar tazminatı haklarını kaybetmekte, taban ücret garantisinin kaldırılması sonrası asgari ücret düzeyinde çalıştırılabilmekte, ek ders, nöbet, rehberlik ve mesai dışı çalışmalarda ücret adaletsizliği yaşamakta, SGK primlerinin eksik yatırılması gibi uygulamalar nedeniyle emeklilik hak kayıplarıyla karşılaşmakta, kadın öğretmenlerin istihdamında çekinceler, doğum izinleri ve iş güvencesi sorunları sürmektedir. Aynı zamanda Öğretmenlik Meslek Kanunu kapsamında özel sektör öğretmenlerinin uzman ve başöğretmenlik unvanlarına ilişkin mali hakları tanımlı olmadığı gibi kamu kurumlarıyla koordinasyon eksikliği, denetim ve şikâyet mekanizmalarının yetersizliği nedeniyle öğretmenlerin hukuki güvenceleri oldukça zayıftır. Bu çerçevede çalışma koşulları, özlük hakları ve yaşam standartları göz ardı edildiği, gerekli özen ve hassasiyet gösterilmediği için de iş bırakma, grev, yürüyüş ve eylemeler yapıldığı görülmektedir. Bu bakımdan adil, sürdürülebilir ve denetlenebilir bir denge politikası gereklidir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Ülkemiz genelinde özel okullarda görev yapan öğretmen sayısı kaçtır? Bu öğretmenlerin illere ve branşlara göre dağılımı nedir?
Özel okullarda çalışan öğretmenlerin ücretlerine ilişkin Bakanlığın güncel verileri gösteren bir çalışması var mıdır? Asgari ücret düzeyinde veya açlık sınırında ücret alan öğretmen sayısı kaçtır? Söz konusu ücretlerin zamanında ödenip ödenmediğine ilişkin bir denetim mekanizması mevcut mudur?
Son üç yıl içerisinde özel okullarda çalışan öğretmenlerden Bakanlığınıza ulaşan şikâyet ve talep sayısı kaçtır? Bu şikâyet ve taleplerin başlıca konuları nelerdir? Bu çerçevede çalışma saatleri ve koşulları, mesai uygulamaları ve özlük haklarını iyileştirmeye ilişkin ne tür çalışmalar yapılmaktadır? Son üç yılda bu sebepler dolayısıyla özel okullara herhangi bir idari yaptırım uygulanmış mıdır ve bir adli veya idari süreç bulunmakta
Anayasa'nın 49. maddesi 'çalışma hakkı güvencesi' ve 55. maddesinde yer alan 'ücrette adalet' ilkeleri bağlamında özel okullarda çalışan öğretmenlerin, kamu kesiminde olduğu gibi sosyal ve ekonomik haklara sahip olması, iş güvencesinin artırılması ve özlük haklarının iyileştirilmesine ilişkin bir yasal düzenleme planlamakta mıdır? Bu husustaki düşünceniz nedir?
Özel okullarda yaşanan öğretmen devir hızına ilişkin Bakanlığınız tarafından herhangi bir analiz yapılmış mıdır? Öğretmenlerin görevlerinden ayrılmalarındaki başlıca nedenler nelerdir? Bu hususta ne tür tedbirler alınmıştır/anılacaktır?
2014 yılında kaldırılan ve özel okullarda çalışan öğretmenlerin maaşlarını devlet okullarındaki öğretmenlerle eşitleyen 'taban ücret uygulamasının' yeniden devreye konulmasına ilişkin bir çalışma var mıdır? Bu hususta bir etki analizi yapılmış mıdır? 7. Özel okullarda çalışan öğretmenlerin mesleki gelişim, hizmet içi eğitim ve kariyer imkanlarının geliştirilmesine yönelik Bakanlık tarafından ne tür çalışmalar yapılmaktadır? Öğretmenlik Meslek Kanunu kapsamında uygulamaya alınan 'uzman ve başöğretmen' unvanlarının -mali ve statü haklarıyla birlikte- özel okullarda da hayata geçmesine ilişkin bir düzenleme planlanmakta mıdır?
Özel okul öğretmenlerinin doğrudan Bakanlığa ulaşmasını sağlamak için Öğretmen İletişim ve Şikâyet Hattı' kapsamına alınmasını düşünüyor musunuz? Ayrıca hem kurumu desteklemek hem de öğretmenin haklarını korumak amacıyla iÖzel Okul Öğretmenleri Destek Birimi' gibi kurumsal bir yapı kurmayı planlamakta mısınız? Bu husustaki düşünceniz nedir?
Özel okullarda öğretmenlerin sendikal haklarını kullanmalarına ilişkin baskı ve engellemelere maruz kaldıkları hususunda Bakanlığınıza ulaşan herhangi bir talep veya şikâyet var mıdır? Bu konuda herhangi bir denetim yapılmış mıdır? Ne tür idari işlemler yapılmıştır?
Öğretmenlerin mesleki saygınlığının korunması, insan onuruna yaraşır bir hayat standardına kavuşması ve özel okullarda hak gaplarının önlenmesi bakımından Bakanlığınız tarafından hazırlanan somut bir eylem planı var mıdır?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat B-312 TBMM-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
Me :) 12062026 шi 4365471201018785 у aни, 9/4596-45 1 6K 176
c) 23.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1880873 sayılı yazınız.
ç) 25.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1882751 sayılı yazınız. 7/45771 61 178
d) 03.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1889420 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazılarla iletilen Osmaniye Milletvekili Asu KAYA'nın 7/45355, İstanbul Milletvekili Doğan BEKIN'in 7/45587, Batman Milletvekili Serkan RAMANLI'nın 7/45594, İstanbul Milletvekili Cengiz ÇİÇEK'in 7/45599, Mersin Milletvekili Perihan KOCA'nın 7/45677, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/45764 ve 7/45769, Rize Milletvekili Tahsin OCAKLI'nın 7/45765, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/45766, Bursa Milletvekili Kayıhan PALA'nın 7/45767, Tekirdağ Milletvekili Cem AVŞAR'ın 7/45771 ile Balıkesir Milletvekili Turhan ÇÖMEZ'in 7/46227 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur Bilgilerinize arz ederim.
HAMILL FENN T.C.
Özel öğretim kurumlarında görev yapan eğitim personelinin istihdamı, ücretleri ve özlük haklarına ilişkin süreçler; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, 4857 sayılı Iş Kanunu ve ilgili ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 9'uncu maddesi uyarınca özel öğretim kurumlarında görev yapan yönetici, öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticiler; sosyal güvenlik ve özlük hakları yönünden 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 4857 sayılı Iş Kanunu hükümlerine tabidir. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Sözleşme" başlıklı 43'üncü maddesi kapsamında ise kurucu veya kurucu temsilcisi ile eğitim personeli arasındaki iş sözleşmeleri en az bir yıl süreli olmak üzere düzenlenmektedir. Bakanlığımız kayıtlarına göre ülkemiz genelinde özel okullarda görev yapan öğretmen sayısı Özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin ücretleri, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde taraflar arasında yapılan iş sözleşmesi kapsamında belirlenmektedir. Özel okullarda görev yapan öğretmenlerin asgari ücret düzeyinde maaş almaları durumu alınabilecek taban aylığı ifade etmekte olup öğretmenin tecrübesi, mesleki yeterliği ve sahip olduğu niteliklere göre daha yüksek ücret alabilmesi mümkündür. Özel kurumlarda çalışan yönetici ve öğretmenlerin ücretleri devlet okullarındaki yönetici ve öğretmenlerden fazla olabildiği gibi daha düşük ücretle çalışan yönetici ve öğretmenler de bulunabilmektedir.
Kurumların personele ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmediği yönündeki somut ihbar ve şikâyetler üzerine gerekli inceleme-soruşturma süreçleri yürütülmekte; mevzuata aykırı hususların tespiti hâlinde 5580 sayılı Kanun kapsamında idari yaptırımlar uygulanabilmektedir. Ayrıca personelin özlük haklarına ilişkin tespit edilen mevzuata aykırılıklar, ilgili mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmek üzere Sosyal Güvenlik Kurumu il müdürlükleri veya Çalışma ve Iş Kurumu il müdürlüklerine de iletilmektedir.
Bakanlığımıza bağlı özel okul ve kurumların denetimleri; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 320 ve 327'nci maddeleri gereğince, Bakanlık veya valilik oluruna dayalı olarak hazırlanan çalışma programları doğrultusunda Teftiş Kurulu Başkanlığı ile eğitim müfettişleri başkanlıklarınca yapılmaktadır. Bakanlığımıza bağlı okul/kurumların veya bu kurumlarda görevli personelin mevzuatla belirlenen ödev ve sorumluluklarını ihlal ettiği ya da kanunla belirlenen yasaklara aykırı hareket ettiği yönünde somut ihbar, şikâyet, bilgi veya belge bulunması hâlinde, Bakanlık veya valilik makamından alınacak olura istinaden müfettiş marifetiyle inceleme-soruşturma işlemi başlatılmaktadır.
Özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin taban ücret, çalışma koşulları, iş güvencesi ve özlük haklarına ilişkin talepleri; özel öğretim mevzuatı, iş hukuku, sosyal güvenlik mevzuatı, kurumların mali sürdürülebilirliği, personel rejimi ve ilgili kurumların görev alanlarıyla birlikte değerlendirilmesi gereken hususlardır. Geçmişte uygulanmış olan taban ücret düzenlemesi yürürlükten kaldırılmış olup hâlihazırda bu uygulamanın yeniden yürürlüğe konulmasına yönelik Bakanlığımızca yürütülen bir mevzuat çalışması bulunmamaktadır. Bununla birlikte özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin çalışma koşulları, ücretleri ve özlük haklarına ilişkin hususlar ilgili mevzuat çerçevesinde izlenmektedir.
Özel öğretim kurumlarında görev yapan eğitim personelinin iş sözleşmesi, çeşitli nedenlerle öğretmen tarafından feshedilebileceği gibi işveren konumundaki kurum tarafından da 4857 sayılı Iş Kanunu'nda öngörülen geçerli veya haklı fesih şartlarının oluşması hâlinde sona erdirilebilmektedir. Belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin sona ermesiyle sözleşme kendiliğinden sona ermekte; tarafların karşılıklı mutabakatı hâlinde sözleşme yenilenebilmekte, taraflardan herhangi birinin yenilemeyi istememesi durumunda ise yeni bir sözleşme kurulmamaktadır.
Bakanlığımıza bağlı özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenler, mesleki gelişim ve öğretmenlik mesleği kariyer basamakları imkânlarından yararlanabilmektedir. Aday Öğretmenlik ve Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları Yönetmeliği kapsamında gerekli şartları taşıyan özel öğretim kurumu öğretmenleri uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik unvanları için başvuruda bulunabilmektedir. Bu kapsamda 2022-2025 yılları arasında özel öğretim kurumlarında görev yapan toplam 19.050 personele uzman öğretmen ve başöğretmen unvanı verilmiştir. Söz konusu unvanların sağladığı statü ve mali hakların kurumlarla eğitim personeli arasında yapılan sözleşme ile belirlenmesinin önünde bir engel bulunmamaktadır.
Öğretmenlerin özel öğretim kurumlarında yönetici, öğretmen veya en az lisans düzeyinde mezun olup uzman öğretici unvanlarında geçen hizmet süreleri, ilgili Yönetmelik kapsamında öğretmenlik veya uzman öğretmenlikte geçmiş sayılan süreler arasında değerlendirilmektedir.
Özel okul öğretmenlerinin Bakanlığımıza doğrudan ulaşabilmeleri bakımından CİMER ve MEBIM başvuru kanalları kullanılabilmektedir. Millî Eğitim Bakanlığı İletişim Merkezine 444 0 632 numaralı hattan ulaşılabilmekte; öğrenci, veli ve öğretmenler eğitimle ilgili bilgi edinme, görüş, öneri ve destek taleplerini bu kanal üzerinden iletebilmektedir.
Özel okullarda öğretmenlerin sendikal haklarını kullanmalarına ilişkin baskı veya engelleme iddiaları da somut başvuru, bilgi ve belge bulunması hâlinde ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bu nitelikteki başvurular yönünden gerektiğinde inceleme-soruşturma süreçleri işletilmekte ve eğitim öğretimin aksamaması ile öğretmenlerin mağduriyet yaşamaması amacıyla gerekli idari tedbirler alınmaktadır.
Öğretmenlik mesleğinin saygınlığının korunması, öğretmenlerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve eğitim hizmetinin niteliğinin artırılması Bakanlığımızın temel öncelikleri arasındadır. Bu kapsamda özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin haklarının korunmasına yönelik denetim ve rehberlik faaliyetleri yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde sürdürülmekte; öğretmenlerin mesleki haklarının korunması ve çalışma koşullarının geliştirilmesine yönelik ihtiyaçlar ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile sektör paydaşlarının görüşleri doğrultusunda değerlendirilmektedir.
Yasuf TEKİNMilli Eğitim Bakanı