Giresun'da yaban ayıları için verilen özel avlanma iznine ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Basına yansıyan bilgilere göre Giresun Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü tarafından, Çaldağ-Lapa-Kemerköprü, Güce-Doğankent-Çanakçı ve Çamoluk Devlet Avlağı bölgelerini kapsayacak şekilde 1 Haziran-31 Temmuz tarihleri arasında 3 yaban ayısı için özel avlanma izni verilmiştir. Söz konusu kararın, özellikle Giresun'un Çanakçı ilçesine bağlı Yeşilköyde ayıların yerleşim alanlarına ve evlere girmesi, vatandaşların can güvenliğini tehdit etmesi ve son üç ay içerisinde 50'den fazla şikâyet alınması gerekçesiyle alındığı ifade edilmektedir.

Avrupa'da ayı popülasyonlarının yoğun olduğu Romanya, Italya, Slovenya, Avusturya, Isveç ve Finlandiya gibi ülkelerde insan-ayı çatışmalarının yönetiminde öncelikle koruyucu ve önleyici yöntemlerin tercih edildiği bilinmektedir. Elektrikli çit uygulamaları, ayı geçirmez atık sistemleri, ses ve ışıkla uzaklaştırma, uzman ekiplerce yakalama ve doğal yaşam alanlarına nakletme, GPS ile izleme ve rehabilitasyon gibi yöntemler yaygın olarak uygulanmaktadır. Öldürme veya itlaf ise genellikle insan yaşamına yönelik açık ve devam eden bir tehdit bulunması ve diğer tüm yöntemlerin sonuç vermemesi halinde son çare olarak gündeme gelmektedir.

Kamuoyuna yansıyan bilgiler, sorunun kaynağının yalnızca yaban hayvanlarının davranışları değil, aynı zamanda habitat daralması, atık yönetimi eksiklikleri, doğal yaşam alanlarının baskı altında kalması ve insan-yaban hayatı etkileşiminin artması gibi nedenlerle de ilişkili olabileceğini göstermektedir. Bu nedenle öldürmenin ilk değil son çare olması gerektiği yönündeki uluslararası uygulamalar dikkate alındığında, Giresun'da verilen özel avlanma izinlerinin bilimsel dayanaklarının ve alternatif yöntemlerin değerlendirilip değerlendirilmediğinin açıklığa kavuşturulması önem taşımaktadır.

Bu kapsamda;

SORULAR

1. ) Söz konusu ayılar için avlanma izni verilmeden önce yakalama, uyuşturucu ile etkisiz hale getirerek doğal yaşam alanlarına nakletme, rehabilitasyon veya GPS ile izleme gibi yöntemler değerlendirilmiş midir? Değerlendirildiyse neden uygulanmamıştır?

2. ) Yerleşim alanlarına giren ayıları uzaklaştırmak amacıyla bölgede sesli, ışıklı veya benzeri caydırıcı uygulamalar yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları ne olmuştur?

3. ) Ayıların yerleşim alanlarına yönelmesine neden olan çöp depolama alanları, atık yönetimi eksiklikleri, meyve bahçeleri veya diğer gıda kaynaklarına yönelik herhangi bir inceleme yapılmış mıdır? Yapıldıysa tespit edilen sorunlar nelerdir?

4. ) Son 10 yılda Türkiye genelinde "sorunlu ayı" gerekçesiyle kaç adet özel avlanma veya itlaf izni verilmiştir? Bunların yıllara ve illere göre dağılımı nedir?

5. ) Bakanlığınızın insan-yaban hayatı çatışmalarının yönetimine ilişkin güncel bir ulusal eylem planı veya strateji belgesi bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bu belgelerde öldürme veya avlanma hangi koşullarda öngörülmektedir?

6. ) Avrupa Birliği ülkeleri ile ayı popülasyonunun yoğun olduğu diğer ülkelerde uygulanan yakalama, rehabilitasyon, izleme ve uzaklaştırma yöntemleri Bakanlığınız tarafından incelenmiş midir? İncelendiyse hangi uygulamalar Türkiye'de hayata geçirilmiştir?

7. ) Avrupa'da insan-ayı çatışmalarının yönetiminde öncelikle uzaklaştırma, yakalama, rehabilitasyon ve nakletme yöntemleri uygulanırken, Giresun'da söz konusu ayılar hakkında doğrudan özel avlanma izni verilmesinin gerekçesi nedir? Bakanlığınız tarafından öldürme dışındaki yöntemlerin tüketildiğine ilişkin hangi bilimsel değerlendirmeler yapılmıştır?

8. ) Bakanlığınız, insan güvenliğini korurken yaban hayatının sürdürülebilirliğini de gözeten; önleyici tedbirleri, izleme sistemlerini ve yerel halkın bilinçlendirilmesini esas alan yeni bir uygulama modelini hayata geçirmeyi planlamakta mıdır?

9. ) Söz konusu yaban ayılarının avlanmasına ilişkin karar alınırken, veteriner hekimlerden, yaban hayatı biyologlarından ve doğa koruma/ekoloji alanında uzman akademisyenlerden bilimsel görüş veya teknik destek alınmış mıdır? Alındıysa bu görüşlerin içeriği nedir; alınmadıysa karar hangi teknik ve bilimsel dayanaklara göre tesis edilmiştir?