Uşak'ta bulunan bir altın madeninde yaşanan iş kazasına ilişkin

Aşağıdaki soruların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim.

TÜPRAG tarafından yapılan açıklamalarda, Kışladağ Altın Madeni'nin 2006 yılından bu yana Uşak Valiliği ve ilgili kurumların oluşturduğu komisyon tarafından düzenli olarak denetlendiği, ayrıca çeşitli bakanlıklar tarafından rutin ve habersiz denetimlerin gerçekleştirildiği ifade edilmektedir. Şirket tarafından yaklaşık 19 yıldır ayda en az iki kez su ve toprak izleme çalışmaları yürütüldüğü de kamuoyuna açıklanmaktadır.

Öte yandan TÜPRAG, 13 Mayıs 2003 tarihinde Katrancılar Köyü'nde gerçekleştirilen Halkın Katılımı Toplantısı'nda, maden faaliyetlerinin uygulanması ve denetlenmesinin halkın da yer aldığı bir komisyon aracılığıyla yürütüleceğini taahhüt etmiştir. Benzer şekilde, Kışladağ Altın Madeni'nin 2003 tarihli ÇED Raporu'nda çevresel izleme sonuçlarının düzenli olarak ilgili kurumlara sunulacağı ve bu raporların halkın ve projenin taraflarının incelemesine açık olacağı belirtilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Ancak aradan geçen yıllar içerisinde bu taahhütlerin ne ölçüde yerine getirildiği tartışma konusu olmaya devam etmektedir. Nitekim Uşak Valiliği gözetiminde oluşturulan İzleme ve Denetleme Komisyonu'na 2016 yılında dahil edilen Uşak Çevre Gönüllüleri Derneğinin 2025 yılında komisyon yapısından çıkarıldığı, böylece sivil toplumun denetim süreçlerinden dışlandığı yönünde ciddi eleştiriler bulunmaktadır.

Diğer yandan, 10 Haziran 2026 tarihinde Kışladağ Altın Madeni'nde bir işçinin elektrik akımına kapılarak yaralandığı ve hastaneye kaldırıldığı bilgisi kamuoyuna yansımıştır. Olayın üzerinden geçen süreye rağmen kazanın nedenlerine, alınan önlemlere ve işçinin sağlık durumuna ilişkin kapsamlı bir açıklama yapılmamıştır. Söz konusu gelişmeler, çevresel izleme faaliyetlerinin şeffaflığı, denetim süreçlerinin bağımsızlığı ve kamuoyunun bilgiye erişim hakkı bakımından da önemli soru işaretleri yaratmaktadır.

Ayrıca Uşak Belediyesi tarafından 2021 yılında düzenlenen ve kamuoyuna kapalı gerçekleştirildiği belirtilen bir su çalıştayında, Uşak Il Sağlık Müdürlüğü temsilcileri tarafından toprak ve suda arsenik kirliliğine ilişkin verilerin paylaşıldığı, bazı ölçümlerde arsenik seviyelerinin normal değerlerin oldukça üzerinde olduğunun ifade edildiği yönünde bilgiler kamuoyuna yansımıştır. Bu iddiaların ilgili kurumlar tarafından nasıl değerlendirildiği ve denetim süreçlerine nasıl yansıtıldığı da açıklığa kavuşturulması gereken bir husustur. Bu kapsamda;

SORULAR

1. Kışladağ Altın Madeni'nde 10 Haziran 2026 tarihinde meydana gelen iş kazası sonrasında Bakanlığınız veya bağlı kuruluşlarınız tarafından herhangi bir inceleme ya da denetim gerçekleştirilmiş midir?

2. Kışladağ Altın Madeninin faaliyete geçtiği tarihten bugüne kadar Bakanlığınız tarafından kaç çevresel denetim gerçekleştirilmiştir?

3. Söz konusu denetimlerde çevre mevzuatına aykırılık tespit edilmiş midir? Edilmişse bunlar nelerdir?

4. Tespit edilen ihlaller nedeniyle işletmeye bugüne kadar hangi idari yaptırımlar uygulanmıştır?

5. TÜPRAG tarafından kamuoyuna açıklanan düzenli su ve toprak izleme çalışmalarının sonuçları Bakanlığınıza sunulmakta mıdır?

6. Kışladağ Altın Madeni için hazırlanan çevresel izleme raporları hangi kurumlar tarafından değerlendirilmektedir?

7. 2003 tarihli ÇED Raporu'nda halkın ve projenin taraflarının incelemesine açık olacağı belirtilen izleme raporları bugün hangi platformlarda yayımlanmaktadır? 8. Faaliyetin başladığı tarihten bugüne kadar hazırlanan tüm çevresel izleme raporları kamuoyunun erişimine açılmış mıdır?

8. Açılmış ise vatandaşlar bu raporlara hangi yöntemlerle ulaşabilmektedir? 10. Açılmamış ise ÇED sürecinde verilen bu taahhüdün yerine getirilmemesinin gerekçesi 11. Uşak Valiliği bünyesinde oluşturulan İzleme ve Denetleme Komisyonu'nun görev, yetki ve çalışma usulleri nelerdir?

9. Komisyon üyeleri hangi kriterlere göre belirlenmektedir?

10. Denetimlere yeniden aktif olarak katılmak için başvuruda bulunan Uşak Çevre Gönüllüleri Derneği'nin komisyon yapısından çıkarılmasının ev alınmamasının gerekçesi nedir?

11. Komisyon bünyesinde halen hangi kamu kurumları, meslek kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum örgütleri yer almaktadır?

12. Komisyon tarafından bugüne kadar hazırlanan raporlar kamuoyu ile paylaşılmış mıdır? 16. Paylaşılmış ise bu raporlara nereden erişilebilmektedir?

13. Paylaşılmamış ise bunun gerekçesi nedir?

14. Uşak Belediyesi tarafından 2021 yılında düzenlenen su çalıştayında dile getirildiği belirtilen arsenik kirliliği iddiaları Bakanlığınız tarafından incelenmiş midir? 19. İncelenmiş ise hangi sonuçlara ulaşılmıştır?

15. Kışladağ Altın Madeni çevresinde yürütülen su, toprak ve yeraltı suyu analizlerinde bugüne kadar arsenik, ağır metal veya diğer kirleticilere ilişkin sınır değer aşımı tespit edilmiş midir?

16. Tespit edilmiş ise hangi bölgelerde, hangi tarihlerde ve hangi düzeylerde sınır değer aşımı meydana gelmiştir?

17. Kışladağ Altın Madeni'nin çevresel etkilerine ilişkin olarak son on yıl içerisinde Bakanlığınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır ve bu başvurular sonucunda hangi işlemler yapılmıştır?

18. Bakanlığınız, Kışladağ Altın Madeni'nde çevresel izleme ve denetim süreçlerine yerel halkın, meslek odalarının ve sivil toplum kuruluşlarının katılımını sağlamak amacıyla herhangi bir çalışma yürütmekte midir?